Een AWACS boven ’t Wad

We lieten de Terp fan de Takomst achter ons. Wie weet, misschien komen we er ooit nog eens terug. Maar nu vervolgden we onze rit in westelijke richting langs de zeedijk. Al snel verscheen het silhouet van het Tempeltje van Ids op de kruin van de dijk …

Daar kwamen we die dag echter niet voor. Daarom gaf Jetske wat extra gas bij, zodat we met een aanloopje over de dienstweg langs het tempeltje de dijk op konden rijden. Net als bij de Terp fan de Takomst stopten we ook nu weer buitendijks. Daar herinnert een monument aan het verhaal van de dobbepaarden in november 2006 …

Daar kwamen we eerst echter nog niet aan toe. Boven de dijk was intussen een AWACS-vliegtuig verschenen. Die zien we hier in het noorden niet zo vaak, omdat ze niet in ons land gestationeerd zijn. Die moest dus wel even op de foto. Dit toestel had kennelijk om de een of andere reden net vliegbasis Leeuwarden Leeuwarden aangedaan en vervolgde nu zijn weg in de richting van de Noordzee …

De Terp fan de Takomst

Nadat ik de dag was begonnen als chauffeur van dienst, nam Jetske het stuur over vanaf de pier bij Holwerd. Daar vandaan nam ze ons mee naar de Terp fan de Takomst (de Terp van de Toekomst in goed Nederlands). Dit is een nieuw opgeworpen terp in het buitendijkse land ten noorden van de Friese plaats Blije. Via een dienstweg reden we de dijk op om aan de andere kant weer af te dalen. …

Met de Terp fan de Takomst willen de bewoners van Blije e.o. de verbinding met de Waddenzee herstellen om zo te tonen hoe ze als kustbewoners hebben geleefd met de zee. Eerst op terpen, later door dijkenbouw en landwinning. Door het verleden zijn ze nog steeds verbonden met de toekomst van het kustgebied en het Wad. De terp is dan ook niet aangelegd voor bewoning, maar als belevingsplek …

De terp is buiten het broedseizoen van dichtbij te bereiken door een onverhard pad van 1,2 kilometer vanaf de Zeedijk door de kwelders. Via een fiets- en wandelroute is de terp ook verbonden met de historische terp Hegebeintum. De opgeworpen hoogte is zo’n 80 meter breed en 5,7 meter boven NAP. De terp is te ver weg voor mij om naar toe te lopen, daarom kan ik er hier alleen een ‘platte’ weergave van tonen. Het werd trouwens al wat mooier, toen de zon weer begon te schijnen op het moment dat we even later de zeedijk weer op reden … 

De buitenkant van de terp is een cirkelvormige opgang. Vanuit een zuilenrij van houten palen hebben bezoekers uitzicht op het uitgestrekte landschap. De zuilengang wordt bekroond met twee grote houten ringen. In de ringen staan uitingen van bewoners over hun relatie met het wad. De namen van de inwoners van Blije en andere betrokkenen zijn vereeuwigd op paaltjes langs de buitenring …

De terp is opgeworpen met hergebruikt materiaal en klei uit de directe omgeving. De terp speelt een rol in het experimenteren met natuurlijke dynamiek. Doordat Rijkswaterstaat de kwelder ten noorden van de terp heeft afgegraven staat deze regelmatig onder water en vindt opslibbing en vegetatiegroei plaats. De Terp fan de Takomst is niet voor de eeuwigheid gebouwd, maar zal in de toekomst van karakter veranderen door de natuurlijke elementen …

Bron: Wikipedia – de Terp fan de Takomst

Een walvis bij de rijsdammen

In 1993 werd in de Waddenzee vlakbij de pier van Holwerd het beeld van een walvis onthuld. Het was gemaakt door de Drachtster beeldhouwer Anne Woudwijk en het was een geschenk van Wagenborg Passagiersdiensten.

Op 25 september 2001 voer de veerboot Sier in dichte mist tegen de walvis aan. Daarbij werd het beeld beschadigd. De staart en snuit van Belgisch hardsteen werden uit het water gehaald. De breuk in de kop van de walvis – veroorzaakt door de aanvaring – is nog goed te zien, maar netjes gerestaureerd. Het tweedelige beeld staat sindsdien veilig op een talud voor de veerboot terminal, ingegraven in de veerdam. Op die plaats is het op 25 april 2008 onthuld …

Wat er verderop te zien was vond ik echt minstens zo interessant: rijsdammen die de kwelder nog steeds laten groeien. Ook dit is weer een lijnenspel waar ik elke keer op de pier door word getroffen. Afhankelijk van het getij ziet het er elke keer weer anders uit …

Witte buizen op de pier

De eerste stop tijdens ons ritje naar het Wad was op mijn verzoek bij de Pier van Holwerd. Het was rustig toen we daar tegen het middaguur arriveerden …

Ik richtte me eerst eens op de witte, op het asfalt gemonteerde buizen die moeten voorkomen dat auto’s wat al te makkelijk vanaf de pier het slik van de Waddenzee in rijden …

Intussen was de Oerd bijna thuis en de Sier was onderweg naar hier …

Rust bij ‘it Timpeltsje’

Na een aantal dagen met wat gezellige drukte rond mijn verjaardag, begin ik de nieuwe week in alle rust met een foto van een favoriet plekje: het Tempeltje van Ids. Ik heb de foto vrijdagmiddag gemaakt tijdens een tochtje met Aafje en fotomaatje Jetske langs het Wad.

Het Tempeltje is een van de landschapskunstwerken van Ids Willemsma. Het staat op de kruin van de Zeedijk bij Marrum. Het is volgens de kunstenaar een presenteerblad dat de Waddendijk optilt en presenteert. Door de gelijkenis met een Grieks-Romeinse tempel wordt het in de volksmond aangeduid als De Timpel, De Timpel fan Ids en als It timpeltsje op de seedyk … 

Meer informatie: De Timpel fan Ids – Wikipedia

Roestige handel aan de muur

Toch wel wat teleurgesteld over wat we bij de Leijen hadden aangetroffen, vervolgden we onze rit weer. We hadden geen andere keuze, want we waren nog maar halverwege. Bij Eastermar vroeg ik Jetske om even te stoppen. Bij een boerderij staat daar een oud, scheef hangend schuurtje waar al decennia lang een paar nog wat oudere, roestige reclameborden aan hangen. Die moesten nu toch eindelijk maar eens op de foto …

Het grootste bord is een origineel vroeg 20e-eeuws emaille reclamebord voor Gargoyle Mobiloil, met het iconische rode Gargouille-logo boven de dikke zwarte ‘Mobiloil’-letters op een witte achtergrond. De onderste tekst luidt ‘Vacuum Oil Company Ltd,’ waarmee het bord wordt geïdentificeerd als een echte Britse uitgave van Vacuum Oil Company Ltd, de voorganger van Mobil. Dit ontwerp is een van de meest herkenbare en blijvende beelden in vroege autoreclame, bedoeld voor tentoonstelling in garages, tankstations en werkplaatsen. Het bord toont periode-slijtage, met glazuurverlies, roest en randdegradatie die sterk wijzen op langdurig werk. Er schijnt een levendige handel te zijn in deze borden. Over het bordje van Shell hoef ik verder geen woorden vuil te maken …

Een ‘gargoyle’ is in het Frans een ‘gargouille’, en dat is in het Nederlands een ‘waterspuwer’. Zo’n waterspuwer is een uitmonding van een goot, vergaarbak of waterbekken met het doel water af te voeren. Zelf ken ik gargouilles nog het best van oude gebouwen, zoals kerken en kastelen in Frankrijk. Het zijn vaak sinister gebeeldhouwde figuren als de duivel, monsters en roofvogels (bron: Waterspuwer Wikipedia) …

Een origineel interieur

De eigenaar van het oude huisje – laat ik hem Jan noemen, zo heette hij tenslotte – nam ons tot slot nog even mee naar binnen. Daar kregen we van onder tot boven een rondleiding door het prachtige optrekje. Jan vertelde hoe hij stapsgewijs het hele huis onder handen neemt. Ik beperk het hier tot een paar foto’s van het voorhuis. Een wand en het plafond waren weer voorzien van een nieuw laagje met de originele kleuren …

Hoewel ze de tand des tijds niet hebben doorstaan zonder hier en daar wat glazuurverlies te hebben geleden, vind ik ook de originele tegeltjes op een paar van de wanden de moeite waard. Het is de bedoeling om het voorhuis in originele staat te laten. Het woongedeelte zit in het achterhuis, daar heb ik echter geen foto’s van gemaakt. Er is tenslotte ook nog zoiets als privacy …

Blij verrast met zoveel spontane gastvrijheid bedankten we Jan, voordat Jetske en ik ons ritje vervolgden. Als er in de toekomst ontwikkelingen zijn rond het oude boerderijtje, ben ik van harte welkom om nog eens te komen rondkijken, aldus de eigenaar. Met de belofte dat ik binnenkort even een visitekaartje bij hem in de brievenbus doe, namen we afscheid. Natuurlijk verwijs ik de eigenaar t.z.t. ook naar ‘Schrijven met licht’, want Jetske is op dit soort fotografie net wat beter toegerust dan ik …

– wordt wellicht vervolgd –