Weerbeeld 2010

Het heeft even geduurd, maar nu kan ik dan toch mijn weeroverzicht van 2010 presenteren. Met een opvallende lage gemiddelde jaartemperatuur is het wel een bijzonder jaar geworden.

Eindelijk is er een eind gekomen aan een lange rij van warme of zeer warme jaren. Het KNMI meldde dat de jaargemiddelde temperatuur in De Bilt voor het eerst sinds 1996 ruim onder normaal lag. De gemiddelde temperatuur over 2010 was 9,1 graden tegen 9,8 graden als langjarig gemiddelde. In ons tuintje was het beeld met een gemiddelde jaartemperatuur van 8,1 ºC in 2010, tegen een langjarig gemiddelde van ca. 9,1ºC weinig anders …

110115-jaartemperaturen

Dat wil echter geenszins zeggen dat er een halt is toegeroepen aan de opwarming van het klimaat. Integendeel, volgens de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) was 2010 wereldwijd gezien een uitzonderlijk warm jaar. Gemiddeld over de hele wereld was het een van de warmste jaren sinds het begin van de systematische metingen in 1850. In ons deel van Europa was het vooral aan het begin van het jaar en in de maanden mei en december koud voor de tijd van het jaar, zodat de jaargemiddelde temperatuur hier juist onder normaal is uitgekomen …

Het jaar begon met een prachtige winterse januari, waarin de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uitkwam op -2,2 ºC tegen normaal +2,2 ºC. Kijk, dat tikt meteen lekker aan voor het jaargemiddelde. Eindelijk kon er o.a. in de Jan Durkspolder weer eens geschaatst worden en deed de koek-en-zopie-tent, die momenteel trouwens regelmatig figureert rond de Ster-reclame op tv, goede zaken …

100108-1553x

De winter van 2009-2010 zal vanwege de grote hoeveelheid sneeuw vooral de boeken in gaan als een lange witte winter. In ons tuintje viel al op 17 december 2009 een pak van bijna 40 cm sneeuw, en de laatste sneeuw viel pas op 5 maart. Gemiddeld werden er over het land 42 dagen met een sneeuwdek geteld. Het langjarig gemiddelde bedraagt 13 sneeuwdekdagen. In het noordoosten van het land lag er plaatselijk zelfs op 55 dagen sneeuw. Een dergelijk groot aantal sneeuwdekdagen was in meer dan 30 jaar, sinds de winter van 1979, niet meer voorgekomen. In ons tuintje was het laatste restje sneeuw pas na 69 dagen verdwenen …

100201-1416x

Gemiddelde viel er over het land 801 mm neerslag, vrijwel gelijk aan het langjarig gemiddelde van 797 mm. In ons tuintje was het echter aanzienlijk natter: 869 mm tegen normaal ca. 770 mm. Wat dat betreft waren we echter geen uitzondering. Het natste KNMI-station was Rotterdam met 907 mm, het droogste Ell (Limburg) met 708 mm. Vooral in juli, augustus ern september kwam de regen af en toe met bakken uit de lucht …

110115-neerslag-2010

Het was dan wel een erg natte zomer, koud was het zeker niet. En dat was dan weer voor een groot deel te danken aan een uitzonderlijke warme juli, waarin de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uitkwam op 19,5 ºC tegen normaal 16,5 ºC. Over het hele jaar kwam de gemiddelde temperatuur slechts in 4 maanden boven het langjarig gemiddelde uit …

110115-temperaturen-2010

Een echte hittegolf kwam er niet aan te pas om de gemiddelde temperatuur in juli zo hoog te doen uitkomen. Het aantal tropische dagen (30 graden of warmer) lag precies op het langjarig gemiddelde en ook het aantal zomerse dagen (25 graden tot 30 graden) lag niet extreem boven het langjarig gemiddelde. Het grote verschil werd in de zomer van 2010 gemaakt door het aantal warme dagen (maximumtemperatuur tussen 20 en 25 graden), want dat lag aanzienlijk hoger dan normaal. Kijken we naar het hele jaar, dan valt ook het aantal vorstdagen en het aantal ijsdagen op. Beide liggen (zeer) ruim boven het langjarig gemiddelde en dat drukt de gemiddelde temperatuur natuurlijk lekker …

110115-ijsdagen-2010-tabel

Volgens het KNMI was 2010 niet alleen een koud, maar ook een zonnig jaar. De zon scheen beduidend vaker dan gewoonlijk. Gemiddeld over het jaar registreerde het KNMI 1772 uren zon tegen 1550 uren normaal. Het zonnigst waren de kustgebieden. In Stavoren scheen de zon zelfs 1900 uren. Maastricht kreeg slechts 1626 uren zon. Tot mijn spijt kan ik dat bij een gebrek aan een zonnemeter niet allemaal staven. In mijn herinnering overheerste vooral in de zomerperiode de bewolking, maar dat kan ook te maken hebben met het feit, dat ik in juni werd geconfronteerd met een forse MS-aanval, waardoor ik een tijdlang meer aan huis gekluisterd was. Wat ik wel weet, is dat we in 2010 vrij veel onweer hebben gehad, maar dat ik de bliksem maar één keer heb kunnen vangen …

100711-0213x

Zonnig was het in elk geval wel op 11 augustus, toen we werden verblijd met een wolk van een baby, een prachtige kleinzoon, die we gerust mogen bestempelen als het zonnetje in huis …

110109-1141x

Het jaar eindigde zoals het begon: koud, met in grote delen van het land een dik pak sneeuw. Omdat er in tegenstelling tot december 2009 nu in Fryslân maar weinig sneeuw viel, kon er in de laatste week van 2010 op grote schaal worden geschaatst, zoals hier op de Leijen …

101228-1339x

Erg lang duurde de schaatspret overigens niet, want op oudejaarsdag begon de invallende dooi voorzichtig aan de ijsvloer te knagen en was dit het beeld bij de Leijen …

101231-1424x

Tot slot nog wat ditjes en datjes over het weer in 2010 op een rij:

* de laagste temperatuur in ons tuintje: -12,2 °C op 8 januari 2010
* de laagste temperatuur landelijk: -16,9 °C op 20 december 2010 in Lelystad
* de hoogste temperatuur in ons tuintje: 33,1 °C op 9 juli 2010
* de hoogste temperatuur landelijk: 36,2 °C op 9 juli in Arcen 2010
* de natste dag in ons tuintje: 37 mm op 14 september 2010
* de laagste barometerstand: 972,3 hPa op 8 november 2010
* de hoogste barometerstand: 1042,7 hPa op 25 januari 2010
* ik heb slechts 1 keer lichtende nachtwolken gezien op 7 juli 2010

* Voor alle duidelijkheid: voor de waarnemingen in ons tuintje gebruik ik een niet-geijkt weerstation en dito regenmeter. Aangezien de temperaturen die door mijn weerstation worden vastgelegd over het algemeen aardig tussen die van de KNMI-stations Leeuwarden en Eelde zitten, denk ik dat het toch een tamelijk reëel beeld geeft.

Skywatch Friday 131

We hebben de zon hier nog maar nauwelijks gezien in 2011, het is al dagen achtereen grijs en regenachtig …

We’ve hardly seen the sun in 2011, it’s been grey and rainy for many days in a row …

040810-2058x

Omdat er op de korte termijn ook nog geen verbetering in zicht is, heb ik besloten maar even weg te dromen naar betere tijden …

Because it won’t get better in short term, I decided to dream away to better days …

040810-2059x

Deze serie van de zonsondergang heb ik op 10 augustus 2004 gemaakt bij onze tent in de Franse provincie Lot-et-Garonne …

I made this sequence of the sunset on august 10, 2004 near our tent in the French province Lot-et-Garonne …

040810-2102x

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!

Zwanen in de mist

Vorige week hadden we een grijze week hier in het noorden …

101206-1434x

Het echt koude winterweer was geweken …

101206-1438x

Maar de dooi wilde nog niet echt doorzetten …

101206-1431x

Met een gemiddelde temperatuur van 0,7 ºC (normaal ca 2,6 ºC gemiddeld) was de eerste week van januari nog allerminst warm …

101206-1439x

Op de weg was het af en toe nog akelig glad …

101206-1432x

Het landschap was over het algemeen maar matig fotogeniek …

101206-1436x

Daarom heb ik vandaag maar een aantal foto’s uit het archief geplukt van deze groep kleine zwanen en knobbelzwanen, die ik op 6 december aantrof in een weiland bij De Veenhoop.

Skywatch Friday 130

Vandaag nemen we afscheid van buurman Aafco, die op Nieuwjaarsdag niet geheel onverwachts, maar wel veel te snel is overleden, daarom heb ik een stemmige foto uit het archief gekozen voor deze editie van Skywatch Friday …

Today we say goodbye to our neighbour Aafco, who suddenly passed away on New Yearsday, therefore I’ve chosen a sober photo from my archive for today’s SWF …

061209-1425x

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!

Verborgen verduistering

Aan ons heeft het niet gelegen, een paar uur eerder dan een week geleden stonden Johan en ik vanmorgen om 8:35 uur al bij het prieeltje op de westelijke oever van de Leijen bij Doktersheide. De lucht beloofde helaas weinig goeds, het zag er naar uit dat we niets van de gedeeltelijke zonsverduistering te zien zouden krijgen …

110104-0837x

Gelukkig had Johan voor koffie en müslirepen gezorgd, want de inwendige mens kon wel wat gebruiken om op temperatuur te blijven, daarnaast kon het kopje tijdelijk fijn even dienst doen als handenwarmer …

110104-0839x

Om 8:56 uur begon de lucht aan de oostkant van de Leijen in een smalle kier even rozerood op te lichten …

110104-0857x

Meer zouden we niet van de zon te zien krijgen …

110104-0856x

Om 9:00 uur zagen we vanaf de kant van Eastermar een paar schaatsters naderen, over en weer vriendelijk groetend vervolgden de mannen hun weg …

110104-0900x

Terwijl we de schaatsers nakeken, naderde er vanuit het zuidwesten een klein opklaringsgebiedje …

110104-0905x

Jammer genoeg wilde het niet voldoende naar het oosten doortrekken, meer dan de contrail van een passerend vliegtuig kregen we niet te zien …

110104-0914x

Om 9:25 uur naderden de schaatsers het prieeltje weer. Ditmaal kwamen ze naar het prieeltje toe, omdat ze hier hadden afgesproken met de partner van één van de mannen. Die partner was overigens zo vriendelijk om ons nog even van dienst te zijn. Het doosje met müslirepen, dat op de tweede foto nog zo fraai op de omranding van het prieeltje stond, was op het ijs en onder het prieeltje gewaaid. Omdat Johan en ik geen echte helden zijn, wilde zij het – met gevaar voor eigen leven, want het ijs kraakte gevaarlijk onder het prieeltje – wel even voor ons pakken. Als dank mochten de beide schaatsers de resterende repen delen, en die gingen er goed in …

110104-0925x

We hebben nog een tijdje met z’n vijven staan praten over de verborgen zonsverduistering, gedeelde ervaringen met de zonsverduistering van 31 mei 2003 boven het Wad en de kwaliteit van het ijs op dit moment. Over dat laatste hoefden we ons geen zorgen te maken. Volgens een van de mannen – Age Veldboom, de voorzitter van de ijsclub “Lyts Begjin” uit Earnewâld – lag er nog zeker een plaat van 15 cm dik op de Leijen. Als ervaren natuurijsschaatsers waren de mannen bovendien keurig voorzien van ijsprikkers om zichzelf in geval van nood uit een wak te kunnen redden …

110104-1130x

Nadat de schaatsers aan hun volgende ronde over de Leijen waren begonnen, vonden Johan en ik het welletjes. De lucht was intussen weer helemaal dichtgetrokken, het laatste kleine kansje om nog iets van de gedeeltelijke eclips te kunnen zien, was verkeken. Genoeglijk napratend zijn we via ommelandse wegen huiswaarts gereden. Een paar lichte sneeuwbuitjes gaven het landschap onderweg weer een fris winters uiterlijk, maar de borden die de extra verkeersmaatregelen t.b.v. schaatsweer aanduiden, lijken voorlopig niet meer nodig te zijn …

Gedeeltelijke zonsverduistering

De maansverduistering van 19 december jl. heb ik maar aan me voorbij laten gaan. Die verduistering vond ’s ochtends rond 8:30 uur plaats. De kans om er wat van te zien was vanwege de bewolking niet erg groot, en bovendien verdween de maand rond het tijdstip van de totaliteit weer onder de horizon. Een (gedeeltelijke) zonsverduistering rond zonsopkomst is echter een heel ander verhaal …

110103-1508x

IJs en weder dienende, in dit geval eigenlijk wolken en weder dienende, zal er morgenochtend tussen 8:02 en 10:40 uur vanuit Nederland en België een gedeeltelijke zonsverduistering te zien zijn. Daarom heb ik de eclipsbrilletjes, de plaatjes lasglas en mijn zelf in elkaar geknutselde zonnefilters maar vast opgezocht …

110103-1507x

Zo mooi als op de vroege ochtend van 31 mei 2003 zal het vast niet zijn, maar ik wil het toch niet missen morgen. Nadat ik zaterdag 31 mei 2003 rond kwart voor vier ’s ochtends in de auto was gestapt, stond ik een klein uurtje later samen met nog enkele fanatieke sunwatchers op de koude en nog in duisternis gehulde dijk aan de Waddenzee bij Paesens Moddergat …

030531-0524x

Om 5:21 uur verscheen het eerste puntje van de zon boven de horizon. Vervolgens verhief de zon zich in de vorm van een smalle sikkel vanuit een zachte roze gloed boven de Waddenzee. Omdat er een lichte vochtlaag boven zee hing, was het schouwspel vrijwel helemaal met het blote oog te aanschouwen, de eclipsbril kwam er pas na verloop van tijd aan te pas …

030531-0531x

Het viel niet mee om zo vroeg op te staan, en het was vooral in het begin nog akelig koud op de zeedijk, maar ik heb er nooit een moment spijt van gehad, want het was sprookjesachtig mooi die dag …

030531-0545x

Als het morgenochtend helder is, en als je er even wat tijd voor vrij kunt maken, zoek dan een plekje op met vrij zicht op de oostelijke horizon. En als je het voor het kiezen hebt, zoek dan een plekje uit met wat water op de voorgrond voor een mooie weerspiegeling. Ik heb mijn locatie al uitgekozen, al vrees ik dat er geen water, maar ijs op de voorgrond zal liggen, maar dat mag de pret niet drukken …

030531-0602x

Als je gaat kijken, kijk dan in elk geval bij helder weer niet met onbeschermde ogen naar de zon als hij al wat verder boven de horizon staat! Je ziet dan wat minder van het landschap om je heen, maar het is een behoud voor je ogen.

Voor het geval dat het bewolkt is, kun je altijd hier nog even kijken naar de prachtige gedeeltelijke eclips boven het Wad op zaterdag 31 mei 2003.

Weerbeeld december

December 2010 gaat de boeken in als een zeeer koude maand. Bij het KNMI in De Bilt is de gemiddelde temperatuur in december uitgekomen op -1,1 ºC, tegen normaal 4,0 ºC. In ons tuintje ben ik uitgekomen op -2,6 ºC, tegen normaal ca. 3,4 ºC. We moeten ruim 40 jaar terug in de tijd om een koudere decembermaand tegen te komen, in december 1969 kwam de gemiddelde temperatuur in de Bilt uit op -1,4 ºC …

110103-temp-december

In ons tuintje heb ik 29 vorstdagen (minimumtemperatuur lager dan 0,0 °C) kunnen noteren, tegen 12 normaal. December telde in ons tuintje verder 19 ijsdagen (dagen waarop de maximumtemperatuur onder het vriespunt blijft steken), normaal zijn dat er ca. 3. Voor dergelijke uitzonderlijke hoge aantallen moeten we terug tot 1933. Ondanks deze opvallende cijfers heb ik geen extreem lage temperaturen kunnen noteren. De laagste temperatuur werd op 22 december bereikt: -10,2 °C. Verder bleef het beperkt tot lichte of matige vorst …

101207-1531x

Met landelijk gemiddeld 47 mm neerslag, tegen 79 mm normaal, was december vrij droog. De neerslag viel in december vrijwel allemaal in de vorm van sneeuw, zodat een groot deel van het land in december schuil ging onder een wit tapijt. Vooral op 17, 23 en 24 december viel in grote delen van ons land een dik pak sneeuw, wat leidde tot chaotische taferelen op de weg en het spoor. In ons tuintje heb ik 49 mm opgevangen (normaal ca. 74 mm), bijna de helft daarvan viel in de dooiperiode rond 11 december in de vorm van regen en natte sneeuw …

110103-neerslag-december

In tegenstelling tot december 2009, toen we hier bijna een halve meter sneeuw te verwerken kregen, viel er in december 2010 in Fryslân betrekkelijk weinig sneeuw. Het scheelde maar weinig of we hadden in Drachten zelfs geen witte kerst gehad, maar er viel net op tijd nog een sfeervol laagje sneeuw. In combinatie met de lage temperaturen leverde het gebrek aan sneeuw hier in het noorden op uitgebreide schaal een mooie ijsvloer op. Vooral tijdens en vlak na de kerst konden er in het noorden op diverse plaatsen schaatstochten worden gereden. De eerste officiële tocht was ook ditmaal weer de tocht door de Jan Durkspolder en op 26 december kon voor het eerst sinds 1997 de Deelentocht weer worden georganiseerd …

101228-1320x

Van een Elfstedentocht kon echter nog lang geen sprake zijn, omdat er op grote delen van de route nog maar enkele centimeters ijs lag. Het ging helemaal mis toen weerman Harry Otten zich ermee ging bemoeien: “Als nou al die Friezen gewoon eens aan de gang gaan om dat ijs sneeuwvrij te maken, dan kunnen we op 28 december schaatsen.” Vanaf dat moment verloor de winter helaas zijn scherpe kantjes. Waar bemoeit zo’n man zich ook mee, er lag immers vrijwel geen sneeuw …

101231-1413x

Nadat ik er op dinsdag 28 december samen met Johan nog een prachtige wandeling op het ijs had gemaakt terwijl er een bonte stoet schaatsers over het ijs trok, bood de ijsvloer op de Leijen op oudejaarsdag bij een temperatuur van ruim 4 graden boven nul een trieste aanblik. Als gevolg van de ingevallen dooi stond er water op het ijs en alleen een paar achtergelaten schoenen op de picknicktafel herinnerde nog aan betere schaatstijden. De vogels in ons tuintje waren echter wel blij met het verdwijnen van het ijs. Een merel en een paar mussen profiteerden oudejaarsdag van de dooi door een lekker bad te nemen …

101231-1149x

Op dit moment zit de winter in een flinke dip, waarvan het eind voorlopig nog niet in zicht lijkt. Met ingang van vandaag is het vaarverbod, dat in december voor een groot deel van de provincie was afgekondigd, weer opgeheven. We zullen moeten afwachten of januari en februari nog wat serieus winterweer voor ons in petto hebben.