In de header zie je de buurtschap Nederland. Daar zijn wij dus van links naar rechts dwars doorheen gereden. Op de foto hieronder zie je Naderland nog eens. Aan het eind zijn we rechtsaf geslagen om langs het water, over het fietspad naar het rietland te rijden …
Op de eerste twee foto’s hieronder zie je het fietspad van links naar rechts tussen de bomen en tussen rietland en petgaten door slingeren. Op de derde en de vierde foto zie je de plek waar de auto’s geparkeerd staan. Daar vandaan zijn we over het onder je voeten verende rietland naar de lichtblauwe schaftkeet gelopen. Laat ik het erop houden, dat het een pittige kuier was. Op de laatste foto kun je mij nog net in de schaduw van de keet zien zitten. Dat is een goed plekje om een helder beeld te hebben op de afstandsbediening, waarmee ik de drone bestuur …
We zaten nog maar net, toen we de auto van Klaas Jan zagen naderen over het fietspad dat zich tussen de afgezaagde boomtoppen door slingerde …
Op de aanhangwagen stond een grote handmaaier. Terwijl Klaas Jan hem van de wagen reed, vertelde hij dat zijn oom Errie (the man in black) een verbetering op de machine had aangebracht. Een soort zelf bedachte update zeg maar …
Na een pittige wandeling over de geurige kragge voegden Jetske en ik ons enige tijd later bij de mannen in het achterliggende rietland. Daar startte Klaas Jan meteen de rietmaaier om hem onder het toeziend oog van nieuwsgierige collega’s aan een eerste proefrit te onderwerpen …
Het was al snel duidelijk dat de machine perfect werkte. De golden retriever Rhena zag dat het goed was. Terwijl zij een lekker plekje zocht om te gaan liggen, bracht ik mijn drone in stelling …
Nadat we onze broodjes hadden gegeten op een parkeerplekje niet ver van de tjasker, pakte we onze route weer op. Enkele kilometers verderop naderden we de buurtschap Nederland. We maakten aan de oostkant van het dorpje een paar foto’s van de borden, waarvan het blauwe exemplaar recentelijk was bijgeplaatst …
Dit kleine Nederland heeft ruwweg 20 inwoners in de 10 woningen die de nederzetting telt. De goudkust zit aan de zuidkant. Het geld geld wordt hier aan de noordkant aan de Rietweg verdiend met hard werken. Daarbij doet ook een oude ladewagen, die nog uit de vorige eeuw lijkt te stammen, nog dienst …
Aan de westkant van de buurtschap namen we, vlak vóór de brug waar de weg een haarspeldbocht naar links maakt, de afslag naar rechts. Over en langs een fietspad passeerden we de vogelkijkhut op palen, van waaruit je een riant uitzicht over de rietvelden hebt. Het was niet te missen dat er niet alleen een boom stond, die gestut leek te worden, er waren langs het pad vooral veel afgebroken of afgezaagde boomtoppen te zien. Dat heeft te maken met het grootschalige herstel van de natuurwaarden van het gebied. Ik heb daar vorig jaar o.a. een blogje over geschreven: ‘Natuurherstel in de Weerribben’ …
Nadat wij ongeveer een kilometer over en langs het slingerende fietspad hadden gereden, zagen we een ons onbekende auto aan de rand van het rietland staan. Zouden we hier moeten zijn? We kenden de omgeving niet meer terug van vorige bezoeken, omdat er nogal wat bomen waren verdwenen. Jetske belde neef Klaas Jan om te horen waar we moesten zijn …
De mannen bleken onderweg te zijn. We waren op de juiste plek en besloten het ons makkelijk te maken. Ik pakte mijn klapstoel uit de auto en Jetske haalde haar uitschuifbare krukje tevoorschijn. Het duurde echter een minuut of wat, voordat het ding mee wilde werken. Na een jaar ingeschoven geweest te zijn, was er een tijdlang geen beweging in te krijgen. Maar uiteindelijk zaten we dan toch wel lekker in de zon en uit de wind …
Na het bijzondere treffen op de kleine begraafplaats van Baarlo werd het langzamerhand tijd om in rustig tempo terug te keren naar de basis. Via het dorpje Nederland reden we terug in de richting van Jetskes’ huis. Onderweg stopten we nog even bij het bruggetje van Nederland, waar de Veldhuisweg overgaat in de Rietweg (kaart OpenStreetMap) …
Tegenwoordig telt het dorp Nederland nog ongeveer 20 inwoners, maar in de 19de eeuw was het dorp veel groter. Het bestond uit Noord-Belt, Nederland en Zuid-Belt. De bewoners leefden voornamelijk van het veen. Er werd turf gestoken en riet gesneden. En er was, zoals we hoorden, een school. Maar die tijd is voorbij. Tegenwoordig staat de tijd er stil. Alleen wanneer het riet wordt gesneden, wordt de weg weer druk bereden …
Na de aangename uurtjes bij de rietsnijders zijn we van het noordelijke randje van de Wieden via de buurtschap Nederland door de Weerribben huiswaarts gereden …
Ten noordoosten van Nederland wordt al een jaar of 10 gewerkt aan het herstel van de natuurwaarden van het gebied. In een deel van de uitgestrekte rietlanden worden momenteel de oude petgaten, die zijn ontstaan tijdens de vervening, weer in ere hersteld. Zware graafmachines en vrachtwagens doorkruisen het gebied …
Het ziet er nu nog bar en boos uit, maar ik denk dat het uiteindelijk een enorme vooruitgang voor natuur en biodiversiteit in het gebied zal zijn …
Na de lunch riep het werk weer, en dus namen de rietsnijders hun snit weer ter hand. In vroeger tijden werd het riet met de hand gesneden, daarvoor werd een ‘snit’ gebruikt. Klaas en Jetske hebben voor de video eens een demonstratie van dat aloude handwerk van het riet snijden gegeven: rietsnijden met snit, zoals dat in vaktermen wordt genoemd …
Tegenwoordig wordt het riet gemaaid met een rietmaaier. Op de zachte grond van deze percelen gebruiken de mannen handmaaiers. Op plaatsen waar de draagkracht van de bodem beter is, gebruiken rietsnijders tegenwoordig ook zwaardere rupsmaaiers. De handmaaiers waarmee Klaas-Jan en oom Errie hier werkten, maakt van het gemaaide riet meteen kleine bosjes, die samengebonden op het land blijven liggen …
Het snit wordt tegenwoordig vooral gebruikt voor het bijeen rapen van de bosjes riet die tijdens het maaien op het land zijn achtergebleven. Die bosjes worden in schoven bijeengezet om te drogen …
Het zal duidelijk zijn dat de mannen op zo’n dag heel wat kilometers afleggen met achtereenvolgens het maaien en het verzamelen van de bosjes riet …
Als je zo’n schoof met bosjes riet ziet staan, dan lijkt het heel wat, maar de oogst valt hier zwaar tegen dit jaar. Het riet is niet echt lang geworden en het is ook erg dun gebleven, bovendien zit er veel afval in waarvan de rietsnijder alleen maar extra werk heeft …
Maar Klaas-Jan blijft lachen, en ik geloof er niks van dat hij dat alleen voor de camera doet. Hoeveel werk er ook in zit, hoe mager de verdiensten ook zullen zijn, Klaas-Jan is hier helemaal in zijn element …
En voor wie nu denkt dat dit zwaar werk was … Het echt zware werk komt nog. Al die kleine bosjes moeten worden gekamd om de groene begroeiing aan de onderkant eruit te halen. Daarna wordt het riet in nog veel grotere en zwaardere bossen bijeen gebonden en met de hand op de wagen worden opgestapeld. In of bij de werkplaats thuis wordt het riet uiteindelijk tot standaard bossen met een omvang van 46 cm gebonden …
We waren nog maar nauwelijks gaan zitten, of er kwam ook nog een oud-rietsnijder aanlopen. Klaas – schoonvader van Klaas-Jan en zwager van Jetske – kwam met zijn hond Kelev even kijken hoe het er in het rietland voor stond. De beide honden, die al jarenlang geregeld samen optrekken, kwamen in volle draf op me af …
Klaas is de nestor van het drietal rietsnijders. Hem heb ik een jaar of tien achtereen regelmatig gevolgd bij zijn activiteiten in het riet. In de periode 2009-2011 heb ik door de seizoenen heen filmopnamen gemaakt van de werkzaamheden van de rietsnijders in De Weerribben vroeger en nu. Uiteindelijk heb ik dat project begin 2012 afgerond met de presentatie van de DVD “Werk in het Weerribbenriet”. Ik denk erover om die eerdaags beschikbaar te maken op YouTube …
Maar dat is voor later, nu eerst terug naar vorige week woensdag. De beide honden voerden een mooi showtje voor ons op. Rhena was loops en Kelev leek wel zin te hebben om daar gebruik van te maken. Maar hij leek niet meer helemaal te weten hoe hij het moest hebben. En al zou hij het geweten hebben, dan nog zou hij als ‘geholpen reu’ weinig gepresteerd hebben …
Toen ze na enige tijd uitgespeeld waren, gingen ze – zoals wel vaker – samen het rietland in. Het zijn allebei leuke en lieve honden die normaal gesproken bij de baas in de buurt blijven, maar wanneer ze samen zijn gaan ze graag op avontuur …
Zodra de boterhammen op waren werden de honden, die intussen alweer uit zicht verdwenen waren, geroepen. Nadat Klaas en Kelev ons allen inclusief Rhena gedag hadden gezegd, gingen de rietsnijders weer aan het werk …
Afanja's Weblog 