Categorie archief: bouwwerken

Waar het begon

Geplaatst op door

De achtkantige poldermolen ‘De Hersteller’ werd in 1857 gebouwd aan de Hoge Dijk bij Rotsterhaule. Samen met vijf andere molens werd hij ingezet om de Groote Sintjohannesgaasterveenpolder droog te malen. De bemaling werd in 1931 overgenomen door twee elektrische gemalen. In 1946 werden het wiekenkruis en de kap verwijderd, toen was het binnenwerk ook al (in de kachel?) verdwenen. In 1948 werd volledige sloop overwogen, maar dat gebeurde niet: de romp bleef in gebruik als woning.

In april 1936 werd mem als laatste van 7 kinderen geboren in een klein arbeidershuisje 600 meter verderop …

molen aan de Hogedijk bij Rotsterhaule - Sint Johannesga vóór de demping van de vaart

Het Rechthuis van Oudega

Geplaatst op door

Wetend dat het blogje over ‘Vrouw Justitia in Oudega’ al een tijdlang in concept klaar stond, heb ik onlangs ook nog maar eens een tussenstop gemaakt in het dorp om een paar foto’s te maken van het toenmalige Rechthuis ….

het zogenaamde 'Rechthuis' in Oudega (Sm)

Tegenwoordig is Drachten de hoofdplaats van de gemeente Smallingerland. In de zeventiende eeuw was Oudega het bestuurlijk middelpunt van de gemeente. Dit betrof een vrij lange periode van 1663 tot 1816. In die periode zetelden hier de grietmannen van de familie Van Haersma. De grietman (tegenwoordig: de burgemeester) mocht ook rechtspreken voor kleine vergrijpen. Dit gebeurde vanuit het Rechthuis (Buorren 11) in Oudega …

het zogenaamde 'Rechthuis' in Oudega (Sm)
geveltop van het zogenaamde 'Rechthuis' in Oudega (Sm)
jaartallen 1738 - 1993 op de gevel van het Rechthuis
gevelsteen (1738 Justitia) van het Rechthuis is Oudega (Sm)
geveltop van het zogenaamde 'Rechthuis' in Oudega (Sm)

De rechterlijke macht van de grietman verdween tussen 1795 en 1813, de zogenaamde Franse tijd. In 1851 verdwenen ook de namen ‘Grietman’ en ‘Grietenij’. De laatste Grietman was sinds 1842 Martinus Manger Cats. Hij werd in 1851 ook de eerste ‘burgemeester’ van de ‘gemeente’ Smallingerland en hij bleef dit tot 1857. Het centrum van de lokale macht verhuisde naar Drachten …

informatiebordje op de gevel van het Rechthuis

Een tjasker in de mist

Geplaatst op door

Ruim driehonderd meter ten zuiden van de spinnenkopmolen ‘de Wicher’ staat aan de Hoogeweg bij Kalenberg een tjasker. Het molentje is in 1963 gebouwd door molenbouwer Roelof Dijksma om het achtergelegen veen in het natuurgebied van water te voorzien …

op de voorgrond een paaltjasker in De Weerribben op de achtergrond een kleine windmotor en wat bomen in de mist

De tjasker is in Fryslân en de Kop van Overijssel vroeger op meerdere plekken ingezet voor het bemalen van kleine percelen. Deze tjasker heeft houten roeden met een lengte van 5 meter en heeft de status van gemeentelijk monument. De tjasker en de spinnenkopmolen aan de Hoogeweg worden onderhouden door enkele vrijwilligers van Staatsbosbeheer De Weerribben …

op de achtergrond vaag zichtbaar een kleine windmotor in de mist, op de voorgrond een deel van de tjasker
op de achtergrond een kleine windmotor in de mist
in de verte een kleine windmotor in de mist

In de loop der jaren raakten tjaskers steeds meer in onbruik en in verval. Ze werden vervangen door kleine, lichtere metalen windmotoren. In die buurt van deze tjasker staan ook twee van die kleine metalen molentjes. De ene is hierboven op een drietal foto’s te zien in combinatie met delen van het silhouet van de tjasker. De andere windmotor staat iets verderop aan de andere kant van de Hoogeweg, die is op de foto hieronder rechts van de tjasker is zien. Jetske is in haar blauwe jas nog vaag links van de tjasker te onderscheiden …

een tjasker in De Weerribben met op de achtergrond links mijn fotomaatje en rechts een kleine windmotor

Mist in De Weerribben

Geplaatst op door

Na de koffie stapten fotomaatje Jetske en ik gistermorgen in de auto om een ritje door De Weerribben te maken. Er hing net als woensdag weer een fotogenieke mist over de landerijen. Tijdens de eerste korte tussenstop maakte ik de foto van de onderstaande boom. Alleenstaande bomen tonen hun ware gedaante als ze ’s winters kaal in het landschap staan. Omfloerst door een fijne mist vind ik ze nog mooier…

een boom langs de weg in de mist

Zoals te verwachten viel, maakten we de eerste echte stop aan de Hoogeweg in De Weerribben. De spinnenkopmolen ‘de Wicher’ hebben we al veel vaker bezocht en gefotografeerd. Zulke sfeerrijke mistbeelden had ik er echter nog niet van …

pinnenkopmolen 'de Wicher' in De Weerribben met rechts daarachter het molenaarshuisje in de mist
pinnenkopmolen 'de Wicher' in De Weerribben met rechts daarachter het molenaarshuisje in de mist

Korte tijd later vervolgden onze weg om 350 m verderop nogmaals een fotostop te maken …

de Hoogeweg bij Kalenberg in de mist met rechts van de weg een kleine windmotor

– wordt vervolgd

Oud & nieuw en de zon

Geplaatst op door

Vandaag staat er weer een dagje met fotomaatje Jetske op het programma. Daarom laat ik het even bij twee setjes foto’s, die ik bij It Eilân heb gemaakt.

De eerste foto hieronder heb ik in november 2021 gemaakt. Daarop is te zien dat er aan de overkant van het water een boerderij staat. Op de tweede foto, die ik gisteren heb gemaakt, is te zien dat de boerderij is afgebroken en wordt vervangen door nieuwbouw. Ik ben benieuwd wat het uiteindelijk zal worden …

voetgangersbrug met aan de overkant een boerderij op It Eilân (november 2021)
de boerderij op It Eilân is afgebroken en wordt vervangen (januari 2025)

Op het tweede setje is beide keren het uitkijkplatform bij It Eilân te zien. De foto linksonder heb ik vorig jaar oktober gemaakt, daarop is poollicht boven It Eilân te zien. De foto rechtsonder heb ik gisteren gemaakt, daarop is een regenboog boven It Eilân te zien.

Beide fenomenen zijn veroorzaakt door de zon …

poollicht boven It Eilân - 10 oktober 2024
een regenboog boven It Eilân (januari 2025)

Een bijzon in de finale

Geplaatst op door

Aan alles komt een eind, zo ook aan ons dagje aan het Wad. Dit is het laatste deel van deze 19-delige serie. Nog een laatste rondblik over het Tsjerkeplein in Wierum. In de noordwesthoek van het plein staat een boerenschuur. Van alleen vis konden ze ook in zo’n vissersdorp tenslotte niet leven …

een huis en een schuur in Wierum

De schuur staat daar mooi op de hoek, maar verder is hij niet echt bijzonder. Mijn blik werd vooral getrokken door de beschilderde klompen, die er aan de muur hingen …

een muur met twee ramen en daar tussenin een klomp met een bloem
een donkerblauwe klomp met een lichtblauwe bloem erop geschilderd

Nog één keer richtte ik mijn camera op de Mariatsjerke. Op de toren staat een mooie windvaan in de vorm van een vissersboot onder zeil. De windvaan met de richtende jager en zijn hond staat op een van de huizen aan het Tsjerkeplein. Met de windvaan van die jager ben ik deze serie op 30 november begonnen …

de Mariatsjerke in Wierum
de windvaan op de kerktoren in Wierum, een zeilboot
de windvaan op een huis in Wierum, een jager en zijn hond

Op de terugweg heb ik in de buurt van Holwerd vanuit de auto nog een paar foto’s kunnen maken van het echt lange tweetal van ‘Wachten op hoog water’, dat bij de veerboot naar Ameland op de dijk staat …

'Wachten op hoogwater' - beeld van 2 vrouwen, die op de ijk bij Holwerd staan
'Wachten op hoogwater' - beeld van 2 vrouwen, die op de ijk bij Holwerd staan

We hadden het niet beter kunnen treffen. Na een aantal uitstapjes op rij met grijs weer, hadden we ditmaal eindelijk weer eens van begin tot eind zon. Dat kwam buitengewoon goed uit, want het gaf me de kans om de grijze decembermaand tot nu toe te kunnen vullen met 19 blogjes en 165 zonnige foto’s. Bijna weer thuis werden we onderweg nog getrakteerd op een bijzon …

Dank voor weer een machtig mooie dag, Jetske!

Bij de Mariatsjerke

Geplaatst op door

Terwijl ik de zee achter me liet, liep ik langs het vissersmonument over de trap naar beneden. Met de zon achter één van de ankers kon ik er nog net even een mooie tegenlichtopname van maken …

het vissersmonument op de dijk bij Wierum in tegenlicht

Nadat ik de trap was afgedaald liep ik nog even in de richting van de Mariatsjerke. Het is een kerk die omstreeks 1200 is gebouwd. Van de oorspronkelijke kerk rest alleen de zadeldaktoren en de westzijde. Het schip en het koor werden in 1912 vervangen door nieuwbouw ….

de Mariatsjerke in Wierum
‘de wjirmdolster’- de pierensteekster bij de Mariatsjerke in Wierum

Voor de kerk staat het beeld ‘De wjirmdolster’, ‘De pierensteekster’, van beeldhouwer Hans Jouta. Over de achtergrond van dit beeld heb ik in 2019 al eens een blogje geschreven: ‘De wjirmdolster‘ …

close-up van het beeld ‘de wjirmdolster’- de pierensteekster bij de Mariatsjerke in Wierum
close-up van het beeld ‘de wjirmdolster’- de pierensteekster bij de Mariatsjerke in Wierum
close-up van het beeld ‘de wjirmdolster’- de pierensteekster bij de Mariatsjerke in Wierum

Ik sluit dit hoofdstuk af met een paar foto’s van de ingang van de kerk, die deels opnieuw is gemetseld. Naast de deur in de toren zit een gevelsteen met peilstreep. Daarop staat aangegeven hoe hoog het water hier eens heeft gestaan bij een dijkdoorbraak …

de ingang van de Mariatsjerke in Wierum
gevelsteen naast de ingang van de Mariatsjerke

Bij een dergelijke ramp konden de dorpelingen alleen redding vinden in de hoge toren. Daar sluit ik vandaag af met een laatste foto van de oude kerktoren. Daarna ben ik op zoek gegaan naar een zitplekje op een muurtje aan het Tsjerkeplein …

de toren van de Mariatsjerke in Wierum

– wordt vervolgd