Feest aan ’t Wad

Geplaatst op 27 september 2021 - 12:16 door Jan K. alias Afanja

Onderweg naar het tweelingdorp Paesens-Moddergat vertelde ik Jetske al, dat het er wel eens heel anders uit zou kunnen zien dan we gewend zijn. Ik had iets gelezen over een opera die er in september opgevoerd zou worden. Dat het er inderdaad heel anders uitzag, bleek al meteen na aankomst …

Over de 10 m hoge Waddendijk was een enorme trap gebouwd en aan de voet van de dijk stonden de manshoge letter ‘♥fryslân’. Aan de andere kant van de weg was op het land tussen de twee dorpen Moddergat en Paesens een enorme feesttent opgebouwd …

Ik stelde voor om de trap maar te laten voor wat hij was en de dijk gewoon op de bekende plek en de vertrouwde manier te beklimmen. Omdat dat toch altijd weer een hele klim is, namen we halverwege even de tijd om even om ons heen te kijken …

Eenmaal op de kruin van de dijk leek het alsof er een monsterlijk gedrocht vanuit de Waddenzee de altijd zo mooie en rustige strook buitendijks land de Peazemerlannen was opgekropen …

Omdat we aan de oostkant van de trap beneden tussen de hekken terecht dreigden te komen, zochten we ons een weg naar de westkant …

Daar kwamen we aan de voet van de dijk bij de Waddenzee terecht. In de verte zochten een vissersschip en een paar zeilboten hun weg door de goeddeels drooggevallen zee …

Morgen gaan we naar de opera.

Toeren op de Zündapp

Geplaatst op 26 september 2021 - 11:36 door Jan K. alias Afanja

Terwijl ik nog boven op de dijk rond drentelde, stond Jetske alweer aan de voet van de Waddendijk om een foto te maken van ‘de Slikwerker’ …

Toen ik even later zelf door het hek liep, zag ik voor het eerst op één van de kooien met stenen een groot paneel met een tekst in het Bildts over de twee banken op de dijk. Hoewel ik het verhaal over het monument gisteren al heb verteld, neem ik het hier voor de volledigheid nog even mee …

Monumint Anita Andriesen 1957-2008.

“Op de seedyk binne twee banken delset as andinken an Anita Andriesen. Andriesen waar ’n prominint Bildts politika en in hur funksje fan deputeerde fan de provînsy Fryslând worde sij de groate inspirator en drivende kracht achter ’t provînsjale streekplan dat de naam kreeg ‘Om de kwaliteit fan de romte’. Dy naam fine jou ok werom op een fan de banken. Andriesen het hur altyd sterk maakt foor de rúmtlike kwaliteit fan ôns provînsy. As ’t even kon, kwam se graag met hur gesin op dut plakky, boven an ‘e dyk, om eventsys út te waaien. De banken biede ’n sitplak an mînsen die’t geniete wille fan de rust en de skoanhyd fan ’t Wad en ’t Bildtse lând dat fan baide banken is te anskouwen. De banken binne soa delset dat je fan ’t úsicht geniete kinne èn nander sien kinne, en op dy manier is ’t monumint ok ’n trefplak foor de kommende en gaande besoeker.”

Jetske was aan de andere kant van de hekken intussen in gesprek geraakt met twee mannen die net hun brommer op de standaard hadden gezet. Brommers …? Jawel, deze twee vrienden maken regelmatig op hun Zündapps een ritje door de provincie. De man in de blauwe jas had deze Zündapp al op zijn zestiende in zijn bezit. Toen er een auto kwam, werd de brommer verkocht, maar de oude liefde bleef. Vele jaren later kreeg hij zijn originele Zündapp volledige gerestaureerd als verjaardagscadeau terug van zijn kinderen…

Zelf heb ik vanaf mijn zestiende ook een paar jaar een Zündapp gehad. Jammer genoeg heb ik daar geen foto van in mijn archief zitten. Wat dat betreft heeft Jetske het beter voor elkaar. Zij heeft niet alleen een mooie serie gemaakt van deze beide senioren bij hun brommers, maar in het betreffende logje toont ze ook een foto van Jetske op haar Puch …

Na dit tweede treffen bij Zwarte Haan zetten we koers naar Paesens-Moddergat.

Op de begraafplaats

Geplaatst op 21 september 2021 - 10:56 door Jan K. alias Afanja

Na onze rondgang langs het museum, het Zodenhuis en ‘het Stekje’ staken we de Camstrawei over (Google Maps) …

Daar wandelden we over het pad naar de begraafplaats en de Toren van Firdgum bovenop de terp …

Eenmaal op de begraafplaats konden we de toren ook vanaf de oostkant bekijken. Terwijl Jetske enige tijd over de begraafplaats rondscharrelde, ging ik lekker op één van de bankjes aan de zijkant zitten …

Ik sluit vandaag af dit bijzonder grafmonument … ‘een bijzondere vogel vliegt weg …’

Morgen gaan we terug naar de auto om daarna onze weg te vervolgen.

Het Zodenhuis in Firdgum

Geplaatst op 19 september 2021 - 11:35 door Jan K. alias Afanja

Tegenwoordig is het noordelijk kustgebied goed beschermd door een zware en metershoge dijk langs de Waddenzee. In vroeger eeuwen was dat anders en werd een groot deel van Fryslân en Groningen regelmatig overspoeld door het zeewater. Toch werd dit gebied al vroeg bewoond …

Het Fries-Groningse kustgebied was lang een leeg en kaal landschap. De vruchtbare kweldergebieden liepen regelmatig tot ver landinwaarts onder water. Om er te kunnen leven en wonen, werden er terpen en wierden opgeworpen, kunstmatige hoogten in het landschap. Daar konden de kustbewoners bescherming tegen hoog water vinden …

Over hoe er gewoond werd was lang veel minder bekend. Van terpafgravingen hier in Firdgum en diverse andere terpdorpen in de omgeving heeft men intussen geleerd, dat de muren van terpboerderijen uit de 5e t/m 7e eeuw voornamelijk bestonden uit dikke muren van gestapelde kleizoden …

Het Yeb Hettinga Museum en de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) maakten in Firdgum een reconstructie van een oude boerderij van graszoden. Het ontwerp van het Zodenhuis dateert van ongeveer 700 na Christus. Er is gekozen voor een stalgebouw met dakdragende muren van zoden. De zoden voor dit wetenschappelijk experiment (11.000 stuks) komen uit het buitendijkse gebied bij Hallum, ongeveer een km ten noorden van de Zeedijk …

Omdat zowel het museum als het Zodenhuis gesloten waren, konden we alleen even naar binnen kijken door de gedeeltelijke open rand tussen de muren en het dak. Zo is toch mooi te zien dat er bijna overal gebruik gemaakt is van pen-en-gatverbindingen. Omdat het zodenhuis veilig moet zijn voor publiek, is op enkele plekken node gebruik gemaakt van draadstaalverbindingen …

Omrop Fryslân heeft het hele proces van de bouw van het Zodenhuis vastgelegd in een tweedelige documentaire. Archeoloog Daniël Postma van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) neemt ons in aanloop naar de bouw mee op een studiereis naar IJsland en Schotland om daar informatie te vergaren over de zodenhuizen of de restanten daarvan, die daar nog goed bewaard in het landschap te vinden zijn.

O, en laat je niet afschrikken door het feit dat het een documentaire van Omrop Fryslân is. Het gaat om een Nederlands- en Engelstalige productie …

Morgen meer over het Zodenhuis van Firdgum en deel 2 van deze boeiende documentaire.

Bij het Yeb Hettinga Museum

Geplaatst op 18 september 2021 - 11:23 door Jan K. alias Afanja

Tegenover de ingang van de begraafplaats vinden we het Yeb Hettinga Museum. Yeb Hettinga (1938-1999) verzamelde in zijn vrije tijd o.a. oude landbouwwerktuigen. Ook zocht hij samen met zijn dorpsgenoot Wietse Leistra, die in het bezit was van een metaaldetector naar oude voorwerpen. Na verloop van tijd had hij een ruime collectie aan munten en kledinghaakjes uit 1700 en allerlei andere voorwerpen …

In 1986 kocht Hettinga Camstra State, een sterk verwaarloosde, maar historische boerderij in Firdgum. In een deel van het pand richtte hij een mini-museum in. Later kocht hij het uit 1900 daterende schooltje in Firdgum, tegenwoordig is zijn verzameling daar te bezichtigen …

Het museum was helaas gesloten toen wij er waren. Maar dat wil niet zeggen dat we er voor niks naar toe gelopen waren. Op het terrein van het museum staat in het kader van Sense of Place ook een Zodenhuis. Dit Zodenhuis is in de periode 2012-2015 gebouwd in het kader van een samenwerkingsproject van het museum en de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Morgen kom ik daar op terug …

Onderweg naar het Zodenhuis liepen we weer enige vertraging op, omdat Jetske weer een beestje had gevonden. Ditmaal ging het om een kleine vos …

Ik heb me intussen niet verveeld hoor. We zijn er allebei al sinds 2006 aan gewend om ons eigen onderwerp uit te zoeken, wanneer de ander geconcentreerd bezig is. Dat vosje was mij te klein om het nog steeds grijze weerbeeld op te fleuren, ik koos voor de pompoenen …

Morgen gaan we het hebben over de geschiedenis van het Zodenhuis.

Intermezzo bij de paardjes

Geplaatst op 17 september 2021 - 09:20 door Jan K. alias Afanja

Aan de andere kant van de toren en de begraafplaats lag een stukje land waar een paardje al grazend rondjes liep …

Als Jetske onderweg een leuk beestje ziet, dan maakt ze daar graag even tijd voor …

Zei ik paardje …? Er stonden zelfs twee van die mooie kleine paardjes …

Natuurlijk ging Jetske ook daar nog even mee in gesprek, daarna stuurde ze deze kleine Amerigo naar mij toe …

Morgen vervolgen we onze weg naar het lokale museum.

De koninginnepage in volle glorie

Geplaatst op 17 augustus 2021 - 10:07 door Jan K. alias Afanja

Zijn roem was de koninginnepage al een paar jaar vooruit gesneld en elk jaar kwam hij wat dichterbij. Toen ik hem vorige week dan eindelijk in werkelijkheid zag, werden mijn verwachtingen ruimschoots overtroffen …

Hij was niet alleen opvallend groot met zijn spanwijdte van een centimeter of zeven, maar ook erg beweeglijk. Een paar maal had ik het geluk om twee exemplaren tegelijk in beeld te krijgen, waarvan eentje vliegend …

Die vlinders hadden trouwens ook geen beter plekje kunnen uitzoeken. Aan de voet van de vlinderstruik stond een picknicktafel waar we al gauw lekker konden zitten fotograferen. Voor Jetske was dat nog niet helemaal genoeg, zij besloot het even hogerop te zoeken. Maar voor alle duidelijkheid: dat was daar heel gebruikelijk geworden …

De koninginnepage heeft een erg mooie tekening, vind ik. Behalve de zachtgele ondergrond kun je er bijna geen eenkleurige vlakken vinden, de gekleurde vlakken zijn allemaal opgebouwd uit hele fijne stipjes …