Categorie archief: Kunst & cultuur

De ‘Poerdersramp’ bij Westhoek

Geplaatst op door

De derde etappe voerde ons van Koehool naar het 3 kilometer verder gelegen Westhoek (Google Maps). Dat was eigenlijk mijn doel voor die dag. Tijdens het vergaren van informatie over de omgeving had ik onlangs ergens gelezen, dat de kwelder bij Westhoek een fijne plek was om vogels te fotograferen …

Voordat we aan die kwelder toe kwamen, werden we hier boven op de zeedijk nog eens geconfronteerd met een monument. In het laatste blogje over Paesens vertelde ik al dat zo ongeveer elk dorp in deze streek wel een monument heeft voor een vissersramp op de Waddenzee. Dit monument is een herinnering aan de zogenaamde ‘Poerdersramp’ die zich hier op 25 september 1935 heeft voltrokken …

Op die dag gingen 14 mannen uit Leeuwarden gezellig een dagje vissen op de Waddenzee. Toen ze van wal staken in hun twee gehuurde roeiboten was het prachtig weer. De leuke dag veranderde echter in een drama, toen er plotseling een zware storm opstak terwijl ze op het Wad aan het poeren waren. Poeren is een bijzondere manier van vissen met lange lijnen, veel meer weet ik daar niet van …

De mannen, die in roeiboten het water op waren gegaan, waren stuurloos. Er werd wel geprobeerd om de mannen te redden, maar zelfs de Harlinger reddingboot kon het water niet op. Omwonenden van de Ouwedyk en Koehool konden de situatie al snel niet langer aanzien en zij gingen zelf het water op om de mannen te redden. Ondanks verwoede reddingspogingen verloren 4 van de Leeuwarder vissers het leven …

Voor de moedige mannen die het water op gingen om de wanhopige mannen op het Wad te redden, werd door Streekbelang Oost- en Westhoek een gedenkteken opgericht. Het monument werd op 25 september 2010 – precies 75 jaar na de ramp – onthuld in het bijzijn van een aantal nabestaanden. Het is een kunstwerk van Marco Goldenbeld uit Sint Jacobiparochi. Het is een stuk golvend staal waarin de HD 6 (het reddingsschip waarmee de mannen het water op gingen) is te zien …

Genoeg geschiedenis, morgen dalen we af naar de kwelder.

Sense of place – Koehool

Geplaatst op door

Aan het hek bij het beeld ‘de Waadfisker’ hangt een bordje met een QR-code van ‘Sense of place’. Eerder kwamen we zo’n code al tegen bij het Zodenhuis in Firdgum. ‘Sense of place’ een verzameling projecten langs de Waddenkust, die een mengvorm zijn van kunst en landschapsbeheer. Het project, met Joop Mulder als centrale figuur, is bedacht voor het Culturele Hoofdstadjaar 2018 …

Afgelopen weekend is ter nagedachtenis aan de eerder dit jaar overleden Joop Mulder hier op de zeedijk bij Koehool een nieuw kunstwerk geplaatst, een soort bank, met de naam ‘Watdataangaat’. Dat laatste was een gevleugelde uitspraak van Mulder. Hoe het zit, weet ik niet, maar het bankje ziet er mooi uit. Dat lijkt me voldoende reden om volgend jaar die kant nog maar eens op te gaan voor nader onderzoek …

Eerst is het tijd om de dijk ook hier te beklimmen. Bij de introductie van de dijkcoupures in de buurt van Paesens-Moddergat vertelde ik al, dat de Waddenzeedijk over een lengte van 47 kilometer opnieuw zal worden versterkt. Volgens de samenwerkende partijen in 1DYK zal de dijkversterking waar mogelijk samen met de omgeving worden gecombineerd met het verbeteren van het landschap en de natuur …

Dat te versterken traject begint hier in het westen bij Koehool en loopt van daar bijna tot het Lauwersmeer. Volgens planning moeten de werkzaamheden starten in 2023 en duren tot 2028. Dat zal echter niet overal van een leien dakje gaan. Zo liggen er plannen om de dijk bij Wierum aan de binnenzijde te versterken. Daar zijn de Wierumers het echter terecht helemaal niet eens, want dat brengt in principe fikse aanslag op het dorpsgezicht bij de kerk met zich mee …

Na een uitgebreide rondblik vanaf de kruin van de dijk over het Wad en het achterliggende landschap met de laatste oude huisjes van Koehool, liepen we terug naar de auto om onze reis te vervolgen …

‘De Waadfisker’ bij Koehool

Geplaatst op door

De tweede stop maken we enige kilometers verderop langs de dijk bij de buurtschap Koehool (Google Maps). Tegenwoordig staan er nog maar enkele huizen in Koehool, de oorspronkelijke bewoners waren vooral vissers en boeren …

Om de noodzakelijk dijkverzwaring begin jaren ’70 te kunnen uitvoeren werd een deel van de oorspronkelijke huisjes gesloopt om ruimte te maken voor de machtige dijk die er nu ligt. Van de originele huisjes zijn er maar een paar overgebleven, wel zijn er in 2013 drie nieuwe recreatiewoningen gebouwd …

Ten tijde van de dijkverzwaring was er aan de visserij al lang een eind gekomen. De afsluiting van de Zuiderzee door de aanleg van de Afsluitdijk in 1932 had grote gevolgen voor de haringvisserij op de Waddenzee. Doordat de zeestromingen voor de kust veranderden, was er na een paar jaar geen haring meer te vangen. Honderden vissers in de regio verloren hun werk. Ter herinnering aan de haringvisserij staat het bronzen standbeeld ‘de Waadfisker’ van Frans Ram op een nagemaakt stukje dijk als sokkel aan de voet van de Waddenzeedijk …

De visserij zoals die van Zurich tot Zwarte Haan plaatsvond, werd de regelvisserij genoemd. Men viste op haring met fuiken, die in een lange rij (regel) dwars op de zeedijk achter elkaar stonden. Met het woord regel werd ook de gemeenschap van vissers aangeduid, die op deze wijze gezamenlijk op haring visten. De enkele kilometers lange rij netten belette de langs zwemmende scholen haring in het voorjaar de doortocht naar hun paaiplekken in de Zuiderzee …

Morgen komt ‘de Waadfisker’ hier nogmaals voorbij en beklimmen we voor de tweede keer die dag de dijk …

Terug over de Waddendijk

Geplaatst op door

Nadat Jetske het verzoek had gekregen om te stoppen met fotograferen bij het podium, besloten we terug te gaan richting auto. We hadden de bijzondere setting op de Peazemerlânnen aan de rand van het Wad bekeken en we ook de oude palenrij hadden we weer gezien. Het was goed zo …

Nadat we op de heenweg op de normale manier over de dijk waren geklommen, stelde ik voor om op de terugweg gebruik te maken van de trap. Technisch gesproken bevinden die trappen en de brug zich maar op beperkte hoogte boven de dijk. Voor hoogtevrees was ik dan ook niet bang …

Maar ik moet toegeven, dat ik die brug toch knap hoog begon te vinden, toen ik aan de voet van de trap stond. En even later van boven naar beneden kijkend – waar Jetske intussen ook aan de klim was begonnen – vond ik toch een knappe diepte. Maar het uitzicht over het operaterrein en de daarachter liggende Wadden, was dan wel weer heel mooi …

Ik moet ook gewoon niet te steil naar beneden kijken, dan is er niets aan de hand. Voor Jetske, die nog net wat meer last van hoogtevrees heeft, viel het niet echt mee. Zwaar bepakt en bezakt daalde ze stapje voor stapje af. Daar werd ze vanaf het terras aan de overkant van de straat met een applausje beloond …

Omdat het intussen ook tijd was om aan de inwendige mens te denken, lieten we ons een stuk appeltaart en een stuk oranjekoek op dat terras goed smaken. Hoewel het al tegen het eind van de middag liep, stelde ik Jetske voor om na de koffie nog even een kijkje te nemen bij de coupures in de oude zeedijk ten zuidoosten van Paesens. Hoewel ze niet meteen wist wat ze zich er bij voor moest stellen, moesten we dat maar doen, vond Jetske …

Maar voordat we naar die dijkcoupures gaan, morgen eerst nog wat foto’s die ik vanaf de brug over de dijk heb gemaakt.

Repeteren is vooral wachten

Geplaatst op door

Sneller dan normaal hield ik het ditmaal bij de palenrij voor gezien. Die palen zouden er bij een volgend bezoek aan Paesens ook nog wel staan, bij het gebeuren rond de opera lag dat even anders …

Ik nam mijn plekje aan de rand van het podium weer in en legde de camera weer op schoot. Zo kon ik lekker zittend en genoeglijk om me heen kijkend weer wat foto’s maken …

Het beeld dat zich voor mijn ogen ontspon was een stuk minder dynamisch dan wat ik eerder op de middag had gezien …

Het zal duidelijk zijn: repeteren is vooral wachten. Dat is natuurlijk wel een bekend gegeven, maar ik vond het wel vermakelijk om dat hier ter bevestiging nu eens te kunnen aanschouwen …

Intussen was mijn fotomaatje Jetske ook teruggekeerd van de palenrij. Zwaar beladen met rugtas en camera’s ging ze pontificaal staan fotograferen. Terwijl ik me weer naar het podium wendde, liep er iemand vanaf het podium naar Jetske toe. Ik kon het niet helemaal volgen, maar het komt erop neer dat ze in het Engels het verzoek kreeg om te stoppen met fotograferen. Tja, je bent ‘paparazzi fotograaf’ of niet … 😉

Er restte ons weinig anders dan maar eens terug te gaan over de Waddendijk. Maar dat is voor morgen.

Theatertechniek aan ’t Wad

Geplaatst op door

Orkest, koor en solisten kunnen bij een voorstelling als deze nog zo goed hun best doen, zonder de mensen van licht- en geluidstechniek en de mensen die zorg dragen voor de bouw van podium, tenten en tribune, zouden ze zich hier al snel verloren voelen, lijkt me …

Daarom hieronder even een blik op een deel van de grote hoeveelheid technische randzaken rond de Wadopera …

Morgen richt ik de blik nogmaals op het podium.

Naar de opera

Geplaatst op door

Op het buitendijkse gebied ‘de Peazemerlannen’ (Google Maps) was een groot openluchttheater gebouwd. Van 8 t/m 25 september zijn er intussen 11 uitverkochte voorstellingen opgevoerd van ‘De Wadopera’. Jetske en ik kwamen tijdens ons ritje langs het Wad toevallig bij de repetities terecht …

Nu ben ik geen groot operakenner of -liefhebber, maar wat hier werd neergezet vond ik wel indrukwekkend. Er was een grote tribune gebouwd, die per voorstelling plaats kon bieden aan 1.600 toeschouwers. Achter het podium stond een grote tent voor een orkest van 60 musici …

Tussen beide tenten in bevond zich het podium waar het verhaal werd vertolkt door 12 Nederlandse topsolisten waaronder Jeannette van Schaik en Albert Bonnema (zelf een visserszoon uit het noorden van Fryslân), die de hoofdrollen vertolkten. Het gezelschap werd gecompleteerd door een cast van nog eens ruim 70 zangers en figuranten …

De originele titel van de opera van Benjamin Britten uit 1945 is ‘Peter Grimes’. Het gaat om een aangrijpend verhaal dat zich afspeelt in een hechte vissersgemeenschap aan de woeste Engelse kust. Een betere locatie voor de opvoering van deze opera dan hier bij het oude vissersdorpje Moddergat aan het Wad was dan ook nauwelijks denkbaar …

Terwijl Jetske met haar camera’s rondscharrelde bij de oude palenrij, die zo kenmerkend is voor de kust bij Paesens-Moddergat, ging ik naast het podium op een kist zitten …

Met de camera op schoot lukte het een tijdlang om onopvallend wat foto’s te maken en nog een stukje video op te nemen. Nu de serie voorstellingen met groot succes is gespeeld, kan ik mijn videosnippers hier wel tonen …

Morgen neem ik jullie even mee naar de rust van de oude palenrij.