Een winter van niks

Gewoontegetrouw presenteer ik aan het eind van de winter de weercijfers, zoals ik die in de periode december-februari in ons tuintje heb opgetekend. Over de winter als geheel kan ik eigenlijk vrij kort zijn: ondanks Piet’s Wintervoorspelling 2021-2022 werd het echt een winter van niks …

Eerst maar eens kijken naar de temperaturen. In de grafiek linksonder is te zien wat voor armzalige boel het was ditmaal. In de afgelopen winter was december met een gemiddelde temperatuur van 4,3°C de minst warme wintermaand. Januari en februari waren met resp. 5,6°C en 6,0°C nog een stuk warmer. De grafiek rechtsonder laat zien waar de afgelopen winter staat in het rijtje winters vanaf 2003. Daar neemt 2021-2022 de vijfde plaats in …

De laagste temperatuur was -6,8°C op Tweede Kerstdag. De Kerstdagen waren ook de enige dagen waarop het hier resp. -5,4 en -6,8°C matig gevroren heeft. Verder heeft hier de hele winter maar 16 keer licht gevroren. Het is dan ook geen wonder dat ik de mooiste winterfoto’s heb gemaakt tijdens een mooi ritje door het wit berijpte landschap in aanloop naar de Kerstdagen …

Wat we aan vorst en kou tekort zijn gekomen, kregen we teveel aan regen. In december viel met 79 mm nog ongeveer de normale hoeveelheid regen. Januari was met 87 mm (tegen normaal ca. 67 mm over de periode 1971-2000) al flink aan de natte kant, maar februari was met 145 mm ronduit druipnat. Niet zo gek dus dat deze winter met stip op nr. 1 terecht gekomen is in mijn lijstje met neerslagcijfers in de wintermaanden …

De sneeuwklokjes en de vroege krokussen hadden het moeilijk in die natte periode. Vooral tijdens de passage van achtereenvolgens de stormen Dudley, Eunice en Franklin kregen ze het zwaar te verduren …

Daarmee zet ik een dikke streep onder de winter van 2021-2022. Vanaf morgen richt ik me op het voorjaar, te beginnen met een fotoserie van een paar pasgeboren lammetjes … 🙂


Oorlog in Europa

Een gruwelijk scenario is afgelopen nacht helaas waarheid geworden, er is een grote oorlog uitgebroken in Europa. Een dag om te markeren. Hoe groot en gruwelijk het zal worden, zal moeten blijken, maar nu in verschillende steden in Oekraïne de eerste burgerslachtoffers zijn gevallen, ben ik er niet gerust op. Dat we er allemaal op de een of andere manier door geraakt zullen worden, is nu al duidelijk.

Ik laat het vandaag bij een stemmig plaatje …

Stormschade?

Nou, reken maar! Maar gelukkig niet bij ons. De schutting van één van de buren werd meteen bij de passage van storm Dudley op woensdagavond al geveld. Sindsdien ligt hij horizontaal gestrekt in de tuin. Uitgerekend die schutting werd in juni 2015 ook al eens geveld door een windhoos of een valwind

Verder gingen er in de buurt aan verschillende kanten enkele bomen plat. Bij ons bleef het beperkt tot het regelmatig buiten zijn oevers treden van de vijver. Tijdens de zware buien stond er al snel een paar centimeter water op een flink deel van het terras …

Maar ja, dat is ook wel een beetje eigen schuld. Op ons verzoek heeft mijn meest handige zwager de afvoer van het regenwater vanaf het dak veranderd. Het water loopt daar nu via het dakje van het fietsenhok naar onze regenton. Wanneer de ton vol is, gaat het water via een ondergrondse overloop naar de achterkant van de vijver …

Onder normale omstandigheden gaat dat lang goed, maar bij de stormbuien van de afgelopen dagen loopt het nieuwe waterafvoersysteem tegen zijn grenzen. Zodra de vijver vol is, loopt het overtollige water het terras op, om zich daar te verzamelen in het zuidoostelijke kwadrant van het terras. Na enige tijd wordt een kleine verhoging aan de zuidkant van het terras overwonnen. Vanaf dat moment loopt het water langzaam over het paadje naar achteren. Waar het paadje bijna aan het eind van de tuin een bocht naar links maakt, vormt zich een grote plas. Als ook dat spaarbekken gevuld is, zoekt het water zich een weg naar de schuttingdeur. Daar loopt het vervolgens door de steeg naar de gemeentelijke regenwaterafvoer enkele meters verderop …

Uiteindelijk raken we het overtollige water dus wel kwijt, maar vanuit praktisch oogpunt is een ingreep op termijn wel het overwegen waard. Kijkend naar het leven in de vijver kan het vanuit oogpunt van natuur en milieu echter bijna niet beter functioneren dan op de huidige manier. De waterplanten tieren welig, en er hangen nu al twee dikke kikkers in de vijver rond …

Ook op grotere schaal valt het niet mee om het overtollige regenwater kwijt te raken. Daarom is het aloude Woudagemaal bij Lemmer weer onder stoom gebracht. De Leeuwarder Courant plaatste zojuist een filmpje over de werking van dit geweldig mooie stuk stoomtechniek:

https://lc.nl/friesland/fryske_marren/Woudagemaal-bij-Lemmer-deze-week-ingezet-om-regen-af-te-voeren.-Bekijk-hoe-het-oudste-gemaal-ter-wereld-werkt-27493980.html

Klokkenstoel bij de Kleastertsjerke

Enkele volgers spraken tijdens deze serie hun verwondering uit over het feit dat de kerk van Kortehemmen geen toren heeft. Dat was in Noord-Nederland en vooral in Fryslân lange tijd heel gebruikelijk. Bij de bouw van kleinere kerken ontbrak in deze contreien vaak de financiële draagkracht om bij een kerk ook een klokkentoren te laten bouwen. Daar komt nog bij dat de ondergrond vaak zacht en veenachtig was, waardoor er met verzakking rekening gehouden moest worden. Een mooi voorbeeld daarvan is de Oldehove in Leeuwarden, die al tijdens de bouw scheef zakte. Tegenwoordig staat de nooit afgebouwde toren ongeveer 2,5 meter uit het lood. Om soortgelijke problemen te voorkomen, werd er vaak gekozen voor de houten constructie van een klokkenstoel …

Bij het kerkje van Kortehemmen stond al in 1750 een klokkenstoel met een schilddak. Eén van de financiers ervan was grietman Van Haersma. Zijn naam en die van de andere sponsoren zijn terug te vinden op de klok. De klokkenstoel is in 1950 volledig vernieuwd …

De klok is in 1750 gegoten door klokken- en geschutgieter Johan Christiaan Borchhard uit Groningen. De originele klok hangt er nog in. In 1944 werd de klok gevorderd door de Duitse bezetters, maar hij is na de oorlog gelukkig weer in Kortehemmen terechtgekomen. Tegenwoordig klinkt het geluid van de klok nog bij bijzondere gelegenheden zoals huwelijken en begrafenissen …

In Fryslân staan momenteel nog ca. 60 klokkenstoelen in verschillende vormen en formaten. Hier vind je er een overzicht van: Klokkenstoelen in Fryslân

Dat alles gezegd hebbend, is het tijd om deze zevendelige serie over de Kleastertsjerke of Kloosterkerk met het omliggende kerkhof bij Kortehemmen af te ronden. Met een laatste glimp van kerk en klokkenstoel trek ik het hek achter me dicht …

Bij de Kleastertsjerke (6)

We pakken de rondgang weer op waar we gebleven waren. Dit is het zicht op de kerk vanuit de zuidoosthoek van het kerkhof …

Als we langs de zuidelijke gevel lopen, valt een bijzondere gevelsteen op. Het is een Engelenkopje met daaronder een herinneringsplaquette. De tekst – die voor mij onleesbaar is – zou verwijzen naar de ingrijpende verbouwing in 1620. Daarbij werden niet alleen de ingangen samengevoegd en de oostmuur recht gemaakt, ook het rieten dak werd vervangen voor een pannendak …

Terug op het pad rond het kerkhof komt de klokkenstoel in de zuidwesthoek van het kerkhof in beeld. Met die in 1950 vernieuwde klokkenstoel sluit ik deze serie maandag af …

Bij de Kleastertsjerke (5)

Niet ver van het graf met de vriendelijke groet ‘Goeie’ vinden we nog een bijzonder grafmonument …

Boven het graf van Albert wapperen Tibetaanse gebedsvlaggetjes zachtjes in de wind. Het zijn gekleurde rechthoekige stukjes textiel, bedrukt met gebeden en mantra’s, die vaak worden opgehangen op bergpassen, tempels en rotspunten in de Himalaya. Dit zijn zogenaamde lung ta-gebedsvlaggetjes. In elke hoek staat vaak een dier uit de vier windrichtingen en in het midden een windpaard (‘lung ta’ is Tibetaans voor windpaard). Dit nobele dier vliegt mee op de wind die de vlaggetjes laat wapperen en brengt op deze manier vrede, welvaart en harmonie met zich mee …

In zo’n slinger van gebedsvlaggetjes zitten vijf kleuren, die in een specifieke volgorde achter elkaar zijn gehangen. De eerste is blauw, daarna komen wit, rood, groen en geel. De kleuren hebben ieder een betekenis: blauw staat voor de hemel, wit voor de wind, rood voor vuur, groen voor water en geel voor aarde. Door ze in de juiste volgorde te hangen, zijn de elementen in balans. Zo zorgen de vijf kleuren in gebedsvlaggetjes voor harmonie. Samen met de tekeningen, de gebeden en de mantra’s zorgen ze voor geluk, voorspoed en welzijn voor wie gebedsvlaggetjes ophangt of erbij in de buurt komt …

Van Albert is overigens niet meer bekend, dan dat hij Albert heette … dag Albert …

Morgen richten we de blik op de zuidgevel van de Kleastertsjerke …