Nee, het was geen bol om heksen af te weren, geen kerstbal en zelfs geen skippybal … Het was aargh, die uiteindelijk met de goede oplossing kwam: het is een gymbal, ook wel fitnessbal genoemd, met een doorsnee van 75 cm. Er zal nu ongetwijfeld hier of daar met opgetrokken wenkbrauw een vraag opborrelen in de trant van: “Wat moet jij nou met je lange lijzige lijf met een gymbal, Jan …?”
Wel, dat is een lang verhaal, maar ik zal proberen om het in kort bestek te vertellen …
26 oktober 2014 was het precies tien jaar geleden dat ik na een lange periode met vage klachten en diverse onderzoeken kreeg te horen dat ik MS heb. De belangrijkste klachten waarmee ik de afgelopen tien jaar te kampen kreeg, waren voortdurende vermoeidheid en gestaag afnemende kracht in mijn benen. Mijn fotokuiertjes werden gaandeweg de jaren steeds wat korter, maar ik kon en kan mijn kuiertjes nog steeds vrijwel elke dag maken.
Tijdens of vlak na de warmte in juli 2014 begon ik rugklachten te krijgen, die mijn kuiertjes flink bemoeilijkten. Naar mate ik langer liep, kreeg ik steeds meer rugpijn. In overleg met de huisarts besloot ik me maar weer eens tot de fysiotherapeut te wenden. Die heeft me sinds 2002 tweemaal door een moeilijke periode met rugklachten heen kunnen helpen, maar in december zijn we na vier maanden hard werken gezamenlijk tot de conclusie gekomen, dat dat er ditmaal niet in zat. Integendeel: na een bezoek aan de therapeut had ik meestal één tot anderhalve dag nog meer last dan normaal. Daarom hebben we op 19 december in onderling overleg besloten om eerst maar een tijdje te stoppen met de therapie. Fysiotherapie moet wel een zekere meerwaarde hebben, en daar was in mijn geval helaas geen sprake van met de huidige klachten …
Nu ik de afgelopen twee weken geen therapie heb gehad en amper fotokuiertjes heb gemaakt, gaat het op dit moment weer heel aardig met mijn rug. Om mijn rug toch enigszins soepel te houden, ga ik op advies van de fysiotherapeut gewoon door met de dagelijkse rek- en strekoefeningen, die ik al een aantal jaren doe. Daarnaast zit ik sinds pakweg twee maanden dagelijks enige tijd op mijn gymbal om al wiebelend, wiegend en draaiend mijn rugspieren in conditie te houden. Dit alles met mate, daar gedij ik het best bij.
Met mijn fotokuiertjes doe ik het daarom eerst ook nog maar even rustig aan. Het kille en grijze weer doet mijn spieren geen goed, en in fotografisch opzicht heeft het ook niet echt veel te bieden. Een tijdje wat ècht winterweer zou me waarschijnlijk wel even een boost kunnen geven, maar dat lijkt er voorlopig niet in te zitten. Daarom richt ik mijn blik en mijn hoop maar op het voorjaar, want winter of geen winter, voorjaar zal het toch vast wel weer worden. 🙂
“Hé.., de achtergrond van ‘Wat een waar man!’ 🙂 Ik heb de aflevering net nog weer een keer bekeken, Afanja voor z’n weblog aan het werk, het blijft leuk!” Dat was de reactie van boerin Hendrika bij het zien van de foto’s van het Witte Meer, die ik hier afgelopen donderdag liet zien. Die herinnering had ik woensdag ter plekke ook al met mijn fotomaatje gedeeld, en daar voegde ik er nog een tot dusver onbekend gebleven detail aan toe …
Hendrika verwees met haar opmerking naar een programma van Omrop Fryslân TV, waarin ondergetekende in oktober 2007 werd geportretteerd. Weerman Piet Paulusma had indertijd een wekelijks programma getiteld ‘Wat in waar man’ (Wat een weer man). In dat programma werd het weer gecombineerd met een fotowedstrijd. Dat was natuurlijk net wat voor mij, en nadat ik in één van de afleveringen als weekwinnaar uit de bus kwam, kreeg ik de vraag voorgelegd of er voor het programma een portret van mij gemaakt mocht worden …
En zo ging ik op 7 oktober 2007 op pad met een cameraman en een verslaggever van Omrop Fryslân TV. Nadat we bij ons thuis koffie hadden gedronken en er in huis en tuin wat opnamen waren gemaakt, nam ik de mannen mee naar een mooie oude beukenlaan bij Olterterp …
Omdat ik me ook toen al bezighield met macrofotografie, leek dat me een goed plekje om te beginnen vanwege de herfstkleuren en de paddenstoelen die er groeiden. Indertijd was het laag-bij-de-grondse fotowerk nog tamelijk favoriet, omdat ik toen nog een stuk makkelijker door de knieën ging (en vooral ook weer kon opstaan) dan tegenwoordig …
Indertijd maakte ik dan ook aanzienlijk meer foto’s van paddenstoelen dan heden ten dage, want de MS blijft gestaag zijn slopende werk aan mijn lijf voortzetten. De cameraman van de Omrop had er met zijn loodzware camera ook nog geen probleem mee om even diep af te dalen voor een close-up …
Voor een tweede buitenset stelde ik voor om nog even naar het iets verder gelegen Witte Meer te gaan. Nadat ik daar nog het een en ander had verteld over mijn dagelijkse doen en laten, maakte de cameraman nog een laatste shot van het wateroppervlak. En nu kom ik toe aan het nog niet eerder vertelde deel van deze kleine geschiedenis …
Bij mij sloeg op dat moment de vermoeidheid toe, dat was overigens niet zo verwonderlijk, want we waren intussen ook al ruim twee uur bezig geweest. Om vooral mijn benen even wat rust te geven, besloot ik even op één van de balken te gaan zitten, die daar ’s winters aan de rand van de ijsbaan als bankjes dienen t.b.v. het aanbinden en weer losmaken van de schaatsen. Met een korte droge krak brak het uiteinde van de balk af, waarna ik met de benen in de lucht achterover op mijn rug viel. De balk bleek compleet verrot te zijn …
Bij dat alles had ik alle geluk van de wereld. Om te beginnen was het niet erg nat achter het bankje, zodat de schade beperkt bleef tot een nat zitvlak en een paar natte ellebogen. Maar belangrijker nog: de cameraman was op het bewuste moment nog volledig geconcentreerd op zijn shot van het Witte Meer. Lachend keek hij op van zijn camera, toen hij mij zag liggen: “Ooh, wat jammer dat ik dat beeld gemist heb … dat zou een fantastische blooper geweest zijn … ;-)” Daarna schoten beide mannen me overigens keurig te hulp om overeind te krabbelen, waarna we er met zijn drieën nog even hartelijk om hebben gelachen …
Ook verder liep het verhaal goed af. Aafje en ik werden samen met andere deelnemers uitgenodigd voor de prijsuitreiking van de fotowedstrijd op vrijdag 14 december en voor het bijwonen van het live tv-programma ‘Faktor Freed’. Daarna was het nog lang gezellig in de kroeg van Omrop Fryslân …
De hoofdprijs van de fotowedstrijd ging aan mijn neus voorbij, maar met een eervolle tweede plaats voor de onderstaande foto, getiteld “Kleurenexplosie op de grijze dag” was ik dik tevreden …
En dan tot slot nog even het 6 minuten durende portret dat een paar weken later werd uitgezonden in het programma ‘Wat in waar man” …
Dit verhaal is eerder gepubliceerd op 5 december 2008 op mijn oude web-log.
Ruim twintig jaar lang heb ik in de schaduw van Bram van der Vlugt op 5 december de mooiste en meest dankbare hoofdrol gespeeld, die je je maar kan wensen. Dat begon allemaal ergens eind jaren zeventig, toen ik werd gevraagd om als Sinterklaas op te treden bij het kinderwerk in een wijkcentrum in Drachten. Het verhaal daarover heb ik hier vorig jaar al eens verteld.
Naar mate mijn leeftijd vorderde, was die rol me meer en meer op het lijf geschreven, en werden de randvoorwaarden beter. Vanaf begin jaren tachtig was ik elk jaar op 5 december te gast op een basisschool. Langzaam maar zeker werden pak en pruik beter. Toen er een eigen – bijna op maat gemaakt – pak met toebehoren werd gekocht door de school, was het helemaal af …
Ook de secundaire arbeidsomstandigheden gingen stapsgewijs vooruit. Waar de Goedheiligman het in de beginjaren moest stellen met een banketstaaf als dank – een echt lekkere van de warme bakker, dat dan weer wel – kwamen daar in de loop der jaren stapje voor stapje een flesje wijn en een cadeaubon bij. Het spreekt voor zich, dat daar mijnerzijds wel iets tegenover moest staan … In 1994 had het organiserend comité bedacht, dat Sinterklaas maar eens niet met de auto, maar te paard bij de school moest aankomen. Dat ik nog nooit van mijn leven op een paard had gezeten, speelde geen rol. Paardrijlessen waren al geregeld …
En zo toog ik een aantal weken achtereen naar een manege op een boerderij hier ergens in de buurt. Ik kreeg les van de frêle dochter van de boer, en ik kreeg goed les ook. Het viel me allemaal niet mee, maar heel langzaam raakte ik vertrouwd met wat het makste paard van stal heette te zijn. En dat was niet zomaar een paard … nee, dit was zo’n grote stoere zwarte Friezin met van die prachtige lange manen. Het was al een hele klus om op te stijgen op dat grote dier, maar uiteindelijk kreeg ik de slag te pakken. Ik bleef het overigens somber inzien om dit in vol ornaat te doen, maar de juffer – stom, ik ben haar naam vergeten, maar ja … ook Sinterklaas en ik worden een dagje ouder – zei dat het allemaal goed zou komen. Daar hield ik me dus maar aan vast …
Heel rustig en bedaard hobbelde ik de eerste rondjes op de rug van het paard. Ik was blij dat de juffer ernaast liep met het paard stevig aan de lijn. Maar ik vertrouwde het voor geen cent … het was maar zo’n klein juffertje, en het was zo’n groot en sterk paard … Ondanks pijntjes alom in mijn lijf raakte ik na verloop van tijd toch vertrouwd met ’t paard. Het kwam zover dat ik los mijn rondjes mocht rijden, nou ja … het was meer stappen, maar toe maar, ik reed …
Anderhalve week vóór de grote dag stond de eerste grote repetitie op het programma. Na het gebruikelijke praatje en de intussen zo vertrouwde schouderklopjes, zadelde ik het paard. Toen die klus naar tevredenheid was afgerond, kreeg ik een oud gordijn omgehangen, dat even diende als de mantel van Sinterklaas. Eenmaal buiten met het paard zette ik mijn linkervoet in de stijgbeugel, even een paar hupjes op mijn rechterbeen en dan …
Terwijl ik mijn rechterbeen, gevolgd door het gordijn, over het paard probeerde heen te zwaaien, ging hij van halem … Bokken, steigeren en wegwezen … daar lag ik op mijn rug in het zand … kansloos!
Nadat ik was opgekrabbeld en het paard met de nodige moeite weer was gevangen en tot bedaren gebracht, kwamen we tot de conclusie dat het paard blijkbaar was geschrokken van dat vreemde kleed op haar achterlijf. Mijn voorbeeldige lerares nam zich voor om het paard daar dan maar snel aan te laten wennen. Ze voegde meteen de daad bij het woord. Met het gordijn omgebonden besteeg ze vrijwel moeiteloos het paard. Warempel, ze stapte zo met hem door de ring. Nou ja, even dan … Al snel begon het paard weer zozeer te bokken en te steigeren, dat ook mijn lerares na een korte rodeoshow niet te paard bleef. Zichtbaar geschrokken, maar bewonderenswaardig rustig krabbelde ze weer op. Ze bleef optimistisch en kordaat. Het zou allemaal wel goed komen …
Die hoop heb ik haar maar snel ontnomen. Ik moest er niet aan denken, dat zo’n tafereel zich zou ontvouwen voor de ogen van al die goedgelovige kindertjes … Voor deze Sinterklaas in ieder geval dat jaar geen paard! Gelukkig wist de boer raad. Hij zegde toe Sinterklaas op de vroege ochtend van 5 december geheel kosteloos met het rijtuigje naar de school te zullen brengen. Hulde voor de boer!
Laat ik nou uitgerekend van die intocht op 5 december 1994 nog wat videobeelden in mijn archief hebben …
Enkele maanden nadat de MS zich in 2004 had geopenbaard, heb ik nog een poging gewaagd om die prachtige traditie, die hoogtijdag, in stand te houden. Vooraf had ik overleg gehad met de school om hen te wijzen op de noodzaak om een vervanger achter de hand te hebben, voor het geval dat … En dat was maar goed ook, want toen puntje bij paaltje kwam, ging het jammer genoeg niet.
Vanwege de onzekerheid waarmee je met MS dagelijks leeft, heb ik daarna helaas voorgoed ook een punt achter deze carrière moeten zetten. Ik mis het ieder jaar nog weer, en dat zal ook altijd wel zo blijven … Het trouwe Pietje, dat al die jaren donderjagend en gekscherend aan mijn zijde verkeerde, heeft sindsdien nog een aantal jaren met een andere Klaas opgetreden. Zakelijk konden die twee het wel goed met elkaar vinden, maar ook het Pietje verlangde stiekem nog wel eens naar die goeie ouwe tijd, waarin wij samen optraden. 5 december was dan wel vooral de dag voor de kinderen, maar het was toch ook altijd onze dag, die van Piet en mij …
Als de altijd gezellige nababbel – geheel in stijl – met het personeel voorbij was, en Piet en ik tegen tweeën waren afgeschminkt, gingen we samen Drachten in om onder het genot van een goed glas wijn ergens een hapje te eten. Een hoogtepuntje in het jaar, waar ik nog steeds met plezier op terug kijk.
Nee, ik kijk niet om in wrok. Ik koester slechts prachtige herinneringen en gelukkig heb ik de foto’s en de video nog.
Ik wens jullie allemaal een gezellig Sinterklaasfeest.
De afgelopen dagen heb ik hier het een en ander laten zien van de werkzaamheden die momenteel in het kader van natuurcompensatie ten gevolge van de verdubbeling van de autoweg N381 van Drachten tot de Drentse grens worden uitgevoerd in het Weinterper Skar. Wat me van de werkzaamheden die tot dusver zijn uitgevoerd het meest stoort, is het kappen van een flink aantal bomen voor de aanleg van een nieuw pad en het weghalen van het struikgewas langs het noordelijke en het zuidelijk wandelpad. Op dat laatste kom ik straks nog even terug, maar dit alles is in feite nog kinderspel vergeleken met hetgeen er nog staat te gebeuren …
In de huidige situatie wordt het Weinterper Skar in tweeën gesplitst door de smalle landweg de Nije Heawei. Binnenkort wordt de Nije Heawei tussen P1 en P2 op het bovenstaande kaartje autoluw gemaakt. De asfaltlaag wordt verwijderd en de bermsloten worden gedempt, omdat de weg en de sloten altijd al een negatieve invloed hadden op de waterhuishouding in het gebied. Daarnaast vormt de weg een barrière voor reptielen als de adder en de levendbarende hagedis …
Door de Nije Heawei te degraderen tot zandpad wordt een deel van de oorspronkelijke waterhuishouding hersteld. Hierdoor zal er weer grondwater vanaf de hoge rug in het zuiden van het Weinterper Skar naar de slenk in het noordelijk deel kunnen stromen, waardoor in het centrale deel van het Weinterper Skar enige vernatting zal optreden. Dit leidt tot stabielere en hogere waterstanden en daarmee tot betere condities voor uitbreiding en verbetering van de kwaliteit van de natte leefomgeving …
Mits het asfalt voorzichtig en met de nodige zorg wordt verwijderd, zal het deze prachtige berm en het er achter liggende blauwgrasland vast ten goede komen. In mijn ogen is dit met zijn brede orchissen en talloze andere planten één van de mooiste bermen in de wijde omgeving …
Er geldt weliswaar al jarenlang een parkeerverbod voor deze mooie, maar o zo kwetsbare berm, maar als je als argeloze automobilist zo’n brede mesttransporter of een ander breed (landbouw)voertuig tegenkomt, dan heb je weinig keuze, dan moet je de berm wel in. En dat is toch wel zonde voor die fraaie vegetatie. Omdat intussen ook de midden in het Weinterper Skar staande boerderij is afgebroken, is de noodzaak om de weg open te houden komen te vervallen. Dat is dus straks afgelopen en dat zal flora en fauna in het Weinterper Skar zeker ten goede komen …
Natuurlijk zie ik die grotere belangen wel, maar we hebben het hier wel over mijn persoonlijke kleine NIMBY. “Not In My Back Yard” oftewel: wat mij betreft hoeft dat autoluw maken van de Nije Heawei niet zo nodig. Naar mate ik langer rondloop met de diagnose MS wordt dat lopen wel steeds moeilijker en vermoeiender. Nu ik volgend jaar de auto niet meer bij de kruising van weg en paden kan parkeren, zal ik toch al gauw 100 tot 150 m verder moeten lopen om bij die paden te komen. Op goede dagen lukte het me van hieruit ook nog regelmatig om bij de dobbe (1) of bij de vennetjes (2) te komen. Dat zal me als gevolg van de grotere afstand vanaf volgend jaar ongetwijfeld minder vaak lukken …
Op dagen waarop ik over minder kracht in mijn benen beschik, diende de afsluitboom van het noordelijke pad tot op heden veelvuldig als uitvalsbasis om bij het struikgewas langs de paden en in die wegberm mijn (macro)foto’s te schieten van mooie en veelal bijzondere planten en insecten. Ik mag toch hopen, dat de afsluitboom weer terugkomt, zodat ik in elk geval een rustplekje heb als ik het eerste stuk vanaf de auto achter de rug heb … Of beter nog, misschien zijn er nog wel een paar centen over om daar langs het zandpad een bankje te plaatsen, zodat ook de wat minder valide mens van dit pareltje onder de Friese natuurgebieden kan blijven genieten …
Wil je nu echt alles weten over de werkzaamheden in het Weinterper Skar, dan kun je op www.ruimtelijkeplannen.nl het volgende 251 pagina’s tellende rapport lezen en/of downloaden: “Passende Beoordeling in verband met de omvorming van de N381 ter hoogte van Natura 2000-gebied Wijnjeterper Schar. Samengesteld door Buro Bakker adviesburo voor ecologie B.V. te Assen, in opdracht van provincie Fryslân.”
Wil je meer weten over het volledige project N381, dan kun je hier terecht: N381.nl
Intussen heb ik van een manager van het project N381 een uitnodiging ontvangen om binnenkort eens te komen praten over het totale project en de natuurcompensatie in het Weinterper Skar. Als dat gesprek nieuwe inzichten oplevert, dan zal ik daarvan t.z.t. zeker melding maken.
Nadat ik me zaterdagmiddag bij de dobbe een tijdlang had vermaakt met verschillende juffers en libellen, en onderwijl een paar gesprekken had gevoerd met passerende wandelaars die hun gevoelens over de bomenkap t.b.v. het nieuw pad niet onder stoelen of banken staken, ben ik na verloop van tijd via dat nieuwe pad teruggelopen …
Het eerste dat me opviel, was dat er aan de oostzijde van dit nieuwe pad een al niet minder nieuwe sloot was gegraven. Het viel hier nog niet eens mee om over de rijplaten te lopen, want in de schaduwrijke omgeving maakten vocht en modder het hier en daar spekglad …
Na slechts een enkel slippertje te hebben gemaakt, waarbij ik het gelukkig op de been wist te houden, bereikte ik na enige tijd het oude pad weer en dat lag er een stuk droger bij. Vanaf dit punt is ook mooi te zien, dat aan de linkerkant de nieuwe sloot eindigt, terwijl recht voor de camera de plek van de pas gedempte sloot te zien is …
Terug bij de Nije Heawei is te zien, dat het aan de zuidkant van het gebied al niet anders is. Ook hier is langs het eerste deel van het pad alle struikgewas aan de oostkant weggehaald, en de sloot die er lag is gedempt …
De onderstaande foto’s heb ik op 27 september gemaakt tijdens een kuiertje naar de vennetjes aan de zuidkant van het Weinterper Skar. Voorbij het hek, waar aan de rechterkant van het pad de heide begint, was hier de sloot aan de oostkant van het pad uitgediept. Ik ben benieuwd of ik hier volgend jaar de wetterpinksterblom of waterviolier weer zal kunnen kieken …
Enigszins ongerust vervolgde ik mijn weg in de richting van de vennetjes, het zou toch niet zo zijn dat het bankje tussen de vennetjes heeft moeten wijken voor de uitgediepte sloot …?
Gelukkig … het bankje stond en staat er nog, ook al staat het nu wel op het uiterste randje van de sloot. Erop vertrouwend dat de betonnen voet diep genoeg in de aarde staat, heb ik er toch weer een tijdje heerlijk in het zonnetje kunnen zitten. Het was jammer dat het zicht over het vennetje me werd ontnomen door een aarden wal, maar dat zal van tijdelijke aard zijn, neem ik aan …
Morgen neem ik jullie mee terug naar de Nije Heawei, dan gaan we eens kijken naar de reden waarom er sloten worden gedempt en uitgegraven en waarom de Nije Heawei wordt afgesloten voor autoverkeer. Wordt vervolgd dus!
Sinds enige tijd wordt er hard gewerkt aan de verdubbeling van de enkelbaans autoweg N381 van Drachten tot de Fries-Drentse grens. Parallel aan de werkzaamheden worden diverse upgradingsprojecten uitgevoerd in en rond verschillende dorpen langs de N381 en er vinden natuurcompensatieprojecten plaats. In het kader daarvan gaat op dit moment het Weinterper Skar (op de onderstaande kaart aangegeven door de groene stip) weer eens grondig op de schop, en daar ben ik niet in alle opzichten even blij mee …
Wie hier al wat langer meeleest, zal weten dat ik gemiddeld minstens één of twee keer per week een fotokuiertje maak in het Weinterper Skar. Als het niet te nat is, zet ik de auto dan meestal in de berm langs de Nije Heawei (in rood aangegeven op het onderstaande kaartje) waar die één van de wandelpaden (in groen aangegeven) kruist. Bij mooi weer zet ik de auto ook wel eens ergens halverwege de Nije Heawei aan de kant om rustig te genieten van het uitzicht over één van de kruidenrijke velden of om daar wat foto’s te maken.
De belangrijkste verandering is dat de Nije Heawei wordt afgesloten voor alle verkeer, en dat ik gedwongen zal zijn om de auto op één van de twee parkeerplekjes te stallen om daarna te voet verder te gaan. Voor een gezond mens maakt die 150 m extra niet zoveel uit, maar voor mij zal het een hele toer worden om de dobbe (1), de vennetjes aan de zuidkant (2) of het bankje op de heide (3) nog te bereiken …
Nu het nog kan, heb ik zaterdagmiddag nog maar eens een kuiertje naar de dobbe (1) gemaakt. Omdat de bermen al goeddeels zijn kapotgereden door het zware materieel waarmee in het gebied wordt gewerkt, was ik nu al gedwongen om de auto achter te laten op P1 …
Het plekje waar ik anders mijn auto parkeerde, was veranderd in een grote modderpoel, en waar eens mooi en insectenrijk struikgewas stond, lagen nu een paar stapels rijplaten en onderdelen van een graafmachine …
Langs het noordelijke pad – dat tijdelijk is voorzien van rijplaten – was meteen al te zien, dat er al heel wat bomen zijn geveld en het struikgewas langs de rechterkant van het pad waar ik de afgelopen jaren een keur aan insecten heb gefotografeerd, is compleet weggevaagd …
Behalve dat alle struiken zijn weggehaald, is de sloot die achter het struikgewas langs liep gedempt …
Waar het pad in de richting van de dobbe tot voor kort een bocht naar links maakte, is nu met grof geweld een nieuw pad door het bos gebaand. Daar hebben weer heel wat bomen voor moeten wijken …
Het rondje om de Urker haven is me dinsdag niet in de koude kleren gaan zitten, maar des te meer in mijn benen. Eigenlijk was de hele fotokuier net wat te ver voor me, vooral ook omdat we natuurlijk ook nog even naar de vuurtoren moesten (de foto’s daarvan houdt u nog tegoed). Eenmaal bij de vuurtoren aangekomen stelde Jetske voor om de auto op te halen, zodat ik mijn benen niet nodeloos extra hoefde te belasten, maar dat aanbod heb ik natuurlijk -eigenwijs en volhardend als ik af en toe ben- afgeslagen.
Enfin, het was weer gezellig en het heeft me toch wel een aantal aardige foto’s opgeleverd. Klik en kijk maar even mee …
Afanja's Weblog 