Orchissen ‘in beweging’

Hoewel ik na enig zoekwerk toch nog een paar echte koekoeksbloemen en zelfs twee brede orchissen had gevonden, liep ik enige tijd later toch enigszins teleurgesteld terug naar de auto. Ik was in het verleden beter gewend hier. Vlak voordat ik bij de parkeerplaats was, besloot ik nog even een paar stappen zijwaarts te maken. ’t Idee was om nog even wat plaatjes te scoren van de zee aan boterbloemen daar…

De boterbloemen werden al snel bijzaak. Zodra ik een paar voorzichtige stappen in het veld met de boterbloemen had gezet, zag ik het paars van een brede orchis tussen het groen en geel door schemeren. En al snel werd duidelijk dat er nog veel meer stonden. Ik kon maar tot één conclusie komen: de orchissen waren het oude pad overgestoken om zich opnieuw te vestigen aan de andere kant. En zo te zien hebben ze het daar prima naar de zin …

Op zoek naar de orchis

Half mei had ik al een kuiertje in het Weinterper Skar gemaakt, omdat ik hoopte dat misschien de eerste orchissen te vinden zouden zijn. Dat was wat al te optimistisch, maar met de heiderinkelbel en de wetterpinksterblom was ik toen ook erg blij. Vorige week ben ik in de herkansing gegaan voor de orchissen …

De plek waar ik ze hoopte te zien bood geen erg hoopvolle aanblik. Tot drie jaar geleden liep hier de Nije Heawei. De berm van die smalle landweg bood jaarlijks rond deze tijd een feestelijk aanblik, omdat er steevast een keur aan orchissen tot bloei kwam. Nu niet meer. Het veld ten noorden van de weg ging daar in mei/juni vaak schuil onder een zacht golvende roze zee van van echte koekoeksbloemen. Ook daar was nu niets van te zien. Zou ik dan ook nu nog te vroeg zijn …?

Ik besloot eerst maar eens even te genieten van rust en uitzicht op het ‘Afanja-bankje’ langs het pad. Nadat mijn onderdanen hun kracht hadden hervonden, besloot ik enige tijd later net als twee weken eerder toch maar weer met enige rekkelijkheid der regels behoedzaam wat dieper in ’t groen op zoek te gaan. Dat leverde me na enig zoeken toch nog een paar orchissen en enkele echte koekoeksbloemen op …

– morgen nog wat van dit moois –

Orchisfoto’s – the making of …

Nadat we een gezamenlijke fotokuier in de kop van Overijssel onlangs al eens hadden uitgesteld vanwege mijn gezondheidsperikelen, kwam mijn fotomaatje afgelopen dinsdag naar Drachten. We troffen het niet echt met het weer, want in de loop van de ochtend trokken er nogal wat buien met regen en af en toe een klap onweer over de provincie …





Toen de lucht tegen het eind van de ochtend wat meer blauw begon te vertonen, besloten we een ritje naar het Weinterper Skar te maken. Daar bloeiden de eerste brede orchissen tenslotte, en die wilde Jetske toch wel graag weer even bekijken en fotograferen …





Halverwege de rit begon het tot ons verdriet alweer te regenen, daarom zijn we eerst maar even doorgereden naar de Peelrug, zodat Jetske ook de stand van zaken daar weer even in ogenschouw kon nemen. Het bleef bij een beperkte blik op de bouwplaats vanuit de auto, want toen we daar waren, kwam de regen weer met bakken uit de lucht …





Er restte ons weinig anders dan toch maar naar het Skar te rijden, en te hopen dat het snel droog zou worden. En dat gebeurde ook. Maar lang duurde dat niet, want al snel kwam er een volgende bui met rollende donder opzetten, zodat we ons schielijk tijdelijk terugtrokken in de auto. Zodra de lucht weer begon op te klaren, vleide Jetske zich op de van haar bekende wijze in haar speciale fotografiebroek neer in het natte gras langs de Nije Heawei …





Omdat ik vorige week al een exemplaar van de brede orchis had gefotografeerd en er nog maar enkele echte koekoeksbloemen bloeiden, heb ik me er toe beperkt om wat landschapfoto’s en een paar foto’s van Jetske in de berm te maken. Toen de zon zowaar begon te schijnen, heb ik mij tactisch teruggetrokken op de afsluitboom van het noordelijke pad.  Daar vandaan kon ik zonder teveel spanning in mijn benen Jetske’s doen en laten mooi in de gaten houden …





En voor wie nu benieuwd is naar het resultaat van Jetske’s geploeter in die kletsnatte berm, haar foto’s van de brede orchis en een enkele echte koekoeksbloem zijn hier te zien: Brede orchis in het Weinterper Skar.

Bijpraten in de berm

Na een week van stilte op mijn weblog wordt het tijd om weer eens even bij te praten. Om te beginnen wil ik jullie bedanken voor alle hartelijke en meelevende reacties op mijn weblog en via de mail naar aanleiding van het logje ‘De regen en de drup‘. Je wordt weliswaar niet echt beter of veel wijzer van dergelijke reacties, maar ze dragen er zeker aan bij om de moed erin te houden!

Ik heb de antibioticakuur ter bestrijding van de ziekte van Lyme intussen afgerond, maar verder is er nog weinig veranderd. Ik sta nog steeds ’s ochtends moe op en ik ga ’s avonds doodmoe weer naar bed. En tussendoor sukkel ik regelmatig even weg in mijn stoel, vooral beeldschermen -ongeacht of om pc, tv of iPad gaat- doen me al snel wegdoezelen …





Om toch af en toe wat frisse lucht op te snuiven en wat zon op mijn huid te vangen, heb ik de afgelopen week een paar maal een ritje langs wat bekende plekjes in de omgeving gemaakt. Echte fotokuiertjes zitten er als gevolg van de aanhoudende vermoeidheid en uiterst hinderlijke rugpijn niet in, maar even een stukje langs een berm struinen lukt nog wel. Het Weinterper Skar mag daarbij natuurlijk niet ontbreken, al viel daar tot nu toe niet zo gek veel te beleven. Maandag kleurde de berm langs de Nije Heawei nog volledig groen, net als het aangrenzende blauwgraslandje. En nadat het struikgewas langs de weg en de wandelpaden hier onlangs zijn verwijderd, zijn er zoals verwacht ook weinig of geen insecten te fotograferen …





Omdat het zo langzamerhand wel tijd werd dat de eerste brede orchissen zich in de berm zouden laten zien, heb ik gistermiddag nog eens een ritje naar het Skar gemaakt. In eerste instantie leek er nog weinig veranderd te zijn, maar toen ik mijn ogen wat beter de kost gaf, zag ik toch de eerste orchissen tussen het gras tevoorschijn komen …





Net als veel andere bloemen en planten zijn ook de brede orchissen dit jaar een dag of tien tot veertien later dan in de twee voorgaande jaren. In Fryslân zeggen we dan ‘Better let as net’ oftewel ‘Beter laat dan niet’. Daar houd ik het met de bestrijding van mijn Lyme eerst ook maar op. Voorlopig blijf ik het nog maar even rustig aan doen, zodat de antibiotica nog wat na kan sudderen in mijn lijf …




Natuurcompensatie N381 (3)

De afgelopen dagen heb ik hier het een en ander laten zien van de werkzaamheden die momenteel in het kader van natuurcompensatie ten gevolge van de verdubbeling van de autoweg N381 van Drachten tot de Drentse grens worden uitgevoerd in het Weinterper Skar. Wat me van de werkzaamheden die tot dusver zijn uitgevoerd het meest stoort, is het kappen van een flink aantal bomen voor de aanleg van een nieuw pad en het weghalen van het struikgewas langs het noordelijke en het zuidelijk wandelpad. Op dat laatste kom ik straks nog even terug, maar dit alles is in feite nog kinderspel vergeleken met hetgeen er nog staat te gebeuren …





In de huidige situatie wordt het Weinterper Skar in tweeën gesplitst door de smalle landweg de Nije Heawei. Binnenkort wordt de Nije Heawei tussen P1 en P2 op het bovenstaande kaartje autoluw gemaakt. De asfaltlaag wordt verwijderd en de bermsloten worden gedempt, omdat de weg en de sloten altijd al een negatieve invloed hadden op de waterhuishouding in het gebied. Daarnaast vormt de weg een barrière voor reptielen als de adder en de levendbarende hagedis …





Door de Nije Heawei te degraderen tot zandpad wordt een deel van de oorspronkelijke waterhuishouding hersteld. Hierdoor zal er weer grondwater vanaf de hoge rug in het zuiden van het Weinterper Skar naar de slenk in het noordelijk deel kunnen stromen, waardoor in het centrale deel van het Weinterper Skar enige vernatting zal optreden. Dit leidt tot stabielere en hogere waterstanden en daarmee tot betere condities voor uitbreiding en verbetering van de kwaliteit van de natte leefomgeving …





Mits het asfalt voorzichtig en met de nodige zorg wordt verwijderd, zal het deze prachtige berm en het er achter liggende blauwgrasland vast ten goede komen. In mijn ogen is dit met zijn brede orchissen en talloze andere planten één van de mooiste bermen in de wijde omgeving …





Er geldt weliswaar al jarenlang een parkeerverbod voor deze mooie, maar o zo kwetsbare berm, maar als je als argeloze automobilist zo’n brede mesttransporter of een ander breed (landbouw)voertuig tegenkomt, dan heb je weinig keuze, dan moet je de berm wel in. En dat is toch wel zonde voor die fraaie vegetatie. Omdat intussen ook de midden in het Weinterper Skar staande boerderij is afgebroken, is de noodzaak om de weg open te houden komen te vervallen. Dat is dus straks afgelopen en dat zal flora en fauna in het Weinterper Skar zeker ten goede komen …





Natuurlijk zie ik die grotere belangen wel, maar we hebben het hier wel over mijn persoonlijke kleine NIMBY. “Not In My Back Yard” oftewel: wat mij betreft hoeft dat autoluw maken van de Nije Heawei niet zo nodig. Naar mate ik langer rondloop met de diagnose MS wordt dat lopen wel steeds moeilijker en vermoeiender. Nu ik volgend jaar de auto niet meer bij de kruising van weg en paden kan parkeren, zal ik toch al gauw 100 tot 150 m verder moeten lopen om bij die paden te komen. Op goede dagen lukte het me van hieruit ook nog regelmatig om bij de dobbe (1) of bij de vennetjes (2) te komen. Dat zal me als gevolg van de grotere afstand vanaf volgend jaar ongetwijfeld minder vaak lukken …





Op dagen waarop ik over minder kracht in mijn benen beschik, diende de afsluitboom van het noordelijke pad tot op heden veelvuldig als uitvalsbasis om bij het struikgewas langs de paden en in die wegberm mijn (macro)foto’s te schieten van mooie en veelal bijzondere planten en insecten. Ik mag toch hopen, dat de afsluitboom weer terugkomt, zodat ik in elk geval een rustplekje heb als ik het eerste stuk vanaf de auto achter de rug heb … Of beter nog, misschien zijn er nog wel een paar centen over om daar langs het zandpad een bankje te plaatsen, zodat ook de wat minder valide mens van dit pareltje onder de Friese natuurgebieden kan blijven genieten …





Wil je nu echt alles weten over de werkzaamheden in het Weinterper Skar, dan kun je op www.ruimtelijkeplannen.nl het volgende 251 pagina’s tellende rapport lezen en/of downloaden: “Passende Beoordeling in verband met de omvorming van de N381 ter hoogte van Natura 2000-gebied Wijnjeterper Schar. Samengesteld door Buro Bakker adviesburo voor ecologie B.V. te Assen, in opdracht van provincie Fryslân.”

Wil je meer weten over het volledige project N381, dan kun je hier terecht: N381.nl


Intussen heb ik van een manager van het project N381 een uitnodiging ontvangen om binnenkort eens te komen praten over het totale project en de natuurcompensatie in het Weinterper Skar. Als dat gesprek nieuwe inzichten oplevert, dan zal ik daarvan t.z.t. zeker melding maken.

Orchissen in de berm

Vorige week vrijdag zat ik lekker in een overhemd met korte mouwen in het Weinterper Skar, gistermiddag zat ik er bij een temperatuur van amper 11 graden weer met de winterjas aan …





Het was bewolkt en er stond een koude en vlagerige oostelijke wind, al met al geen goede omstandigheden voor de macrofotografie …





Maar omdat de berm in het Weinterper Skar nu weer bijna op zijn mooist is, heb ik daar toch maar een tijdje op mijn knieën tussen de eerste bloeiende brede orchissen gezeten …





Tijdens een forse windvlaag hadden zowel de orchissen als ik af en toe moeite om in verticale positie te blijven …