De opmars van de orchis

Twee jaar geleden schreef ik in het logje ‘Orchissen in beweging’ al, dat de orchissen in het Weinterper Skar in hun drang om zich elders te vestigen een pad waren overgestoken. Daarmee hadden ze nieuw terrein veroverd in het noordoostelijke deel van het natuurgebied …

Toen ik vorige week tijdens een ritje over de parallelweg van de Opperhaudmare/N381 reed, zag ik tot mijn niet geringe verbazing dat de orchideeën hun opmars inmiddels in zuidoostelijke richting hadden voortgezet. Het veld in de zuidoostelijke hoek staat zo ver het oog reikt ineens vol met kleine, maar vooral ook veel grote orchissen …

Aan de andere kant van de autoweg N381 ligt een klein natuurgebiedje, genaamd it Skjer. Bij de verbreding van de weg in 2015 is tussen de beide terreinen een wildtunnel aangelegd. Nu vermoed ik, dat de orchideeën hun weg in oostelijk richting voort zullen zetten door die tunnel, en dat ik ze volgend jaar vast terug kan vinden in it Skjer … 😉

Pronkstukjes in ’t Skar

Lang hoefde ik niet te lopen voordat ik bij de splitsing van paden kwam. De dobbe aan het pad naar rechts zou duidelijk te ver zijn vandaag, daarom nam ik het pad naar links. Terwijl ik langs het blauwgrasland liep, keek ik uit naar een paar van de beschermde planten die het Weinterper Skar in deze tijd van het jaar kleur horen te geven …

Al snel zag ik een paar Brede orchissen staan. Ze stonden te ver van het pad om er macrofoto’s van te kunnen maken, maar met behulp van de zoomlens heb ik ze toch redelijk in beeld kunnen vangen. De Brede orchis (frouljustriennen – ‘vrouwentranen’ in het Fries) staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als vrij zeldzaam en sterk afgenomen. Maar gek genoeg is de soort volgens Wikipedia sinds 1 januari 2017 niet meer wettelijk beschermd

Intussen was ik aangekomen bij één van de twee ‘Afanja-bankjes’, die hier eind 2016 geplaatst zijn als goedmakertje voor het verdwijnen van de Nije Heawei. De bankjes maken mijn mobiliteit niet groter, maar het zijn wel fijne plekjes om even rust in acht te nemen en te genieten van de omringende natuur. En zo lang de lucht het bij dreigen hield, besloot ik daar even gebruik van maken …

Vanaf het bankje liet ik mijn blik over het blauwgraslandje voor me glijden. Ineens ontdekte ik de tweede beschermde plant waar ik naar had uitgekeken, het Heidekartelblad (heiderinkelbel in het Fries). Nog niet zo gek lang geleden moest je de minuscule bloemetjes met zorg zoeken, omdat er slechts enkele planten op of vlak naast het pad stonden. Nu lijken er veel meer te staan dan ik er in voorgaande jaren ooit heb gezien. Ook het heidekartelblad staat als zeer zeldzaam en zeer sterk in aantal afgenomen op de Nederlandse Rode lijst van planten. In het Weinterper Skar doet het heidekarteblad het op dit moment duidelijk erg goed …

Intussen bleef de lucht dreigen. Ik had mijn fotografische buit eerst wel weer binnen, daarom begon ik aan de terugweg naar de auto. Het ziet er niet naar uit dat we in mei nog echt warmer en standvastig weer krijgen, toch hoop ik binnenkort nog eens op een zonnig dagje wat langer in het Weinterper Skar rond te kijken …

Terug naar ’t Skar

Had ik al verteld, dat ik een week nadat ik er met mijn fotomaatje was, nog eens terug ben gegaan naar het Weinterper Skar? Op 20 mei konden we er maar met moeite enkele orchissen vinden. Een week later waren ze als paddenstoelen uit de grond geschoten …

Het veld waar ze van oudsher in grote aantallen stonden te pronken, zag er nog steeds dor en doods uit. In het veld naast de parkeerplaats kon je echter nauwelijks een stap tussen de boterbloemen zetten zonder een brede orchis te raken …

Niet meer wat ’t was

Als je goed je best doet, dan lukt het in deze tijd van het jaar nog wel om een mooi kleurrijk, maar virtueel veldboeket samen te stellen in het Weinterper Skar …

En als je geluk hebt, dan vind je misschien nog wel een paar brede orchissen ook. Kijk maar eens naar de eerste twee foto’s hieronder. Maar het is niet meer wat ’t was. Kijk maar eens naar de derde foto uit begin juni 2013 …

Tot 2016 kon je hier eind mei – begin juni vaak geen stap zetten zonder een orchis te raken. Zo zaten Jetske en ik woensdag wat te mijmeren over de teloorgang van ons eens zo geliefde Weinterper Skar …

Want voor de echte koekoeksbloemen geldt al precies hetzelfde. Misschien waren we net wat aan de vroege kant, maar ook de koekoeksbloemen waren bijna op één hand te tellen. Hoe anders was dat op de 3e foto uit 2015 …

Op dit moment ziet het er dor en doods uit, zoals te zien was op de eerste foto in het logje ‘In de pluisjes’. En zeg nou zelf, dit koppel had er in 2015 toch een sprookjesachtig mooi plekje voor hun bruidsreportage aan …

* Wie wil weten hoe ik tegenwoordig mijn macrofoto’s maak, kan terecht bij mijn fotomaatje Jetske. Zij heeft zojuist haar eerste serie over onze fotokuier van woensdag gepubliceerd: ‘Brede orchis in het Weinterper Skar’.

 

’t Skar kleurt weer mooi

Ter gelegenheid van Pinksteren onderbreek ik de serie die ik tijdens onze vakantie aan de rand van het platteland heb gemaakt even voor een paar kleurrijke foto’s die ik dinsdag in het Weinterper Skar heb gemaakt.

Je hebt van die dagen dat alles even op zijn plek valt, dinsdag was weer zo’n dag. Het was de laatste warme dag van de vorige ‘mooi weer periode’. Omdat ik ’s ochtends bij de koffie al voelde, dat zowel mijn benen als mijn buik me niet al te veel plaagden, besloot ik tegen half elf in de auto te stappen en koers te zetten naar het Weinterper Skar. De laatste keer was ik er aan de westkant, ditmaal was de oostkant weer aan de beurt, want daar is het eind mei – begin juni altijd het mooist.

In de vakantie kwamen de meeste foto’s me bijna letterlijk aanwaaien, hier moest ik er weer even voor werken, want dat laag-bij-de-grondse macrowerk kost me steeds meer kracht en concentratie. Met behulp van mijn viskrukje en tussendoor tweemaal een fijne pauze op het daarvoor bestemde bankje, is het een serie geworden waar ik weer dik tevreden over ben.

De eerste bloem die ik hoopte te zien, was de Echte koekoeksbloem (Silene flos-cuculi) – Kraneblom in het Fries. Altijd mooi, maar vaak lastig te fotograferen, omdat hij bij het minste of geringste zuchtje wind al vriendelijk begint te wuiven …

180515-1158x

Nummer twee was de Brede orchis (Dactylorhiza majalis). Deze bloem met de prachtige Friese naam Frouljustriennen (vrouwentranen) staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als vrij zeldzaam en sterk afgenomen. In het Weinterper Skar kleuren de orchissen gelukkig elk jaar een deel van het blauwgrasland in mei-juni paarsgroen …

180515-1057x

Het Veenpluis (Eriophorum angustifolium) – Moark in het Fries – is vaak nog het meest lastig van dichtbij te fotograferen, omdat het graag natte voeten heeft. Het is gelukt en ik ben droog gebleven …

180515-1126x

Heidekartelblad (Pedicularis sylvatica) – Heiderinkelbel in het Fries – is de laatste en waarschijnlijk ook de meest zeldzame van het stel. Het is zeker het kleinste plantje in deze serie. Het heidekartelblad is zo klein, dat het minuscule vliegje op de onderstaande foto me tijdens het maken niet is opgevallen …

180515-1131x

Om de afmetingen te omschrijven gaat het eerder om millimeters dan om centimeters. Om een idee te geven van het formaat van dit nietige bloemetje heb ik in 2011 mijn aansteker er maar eens naast gelegd …

110502-1354x

Zo, tot hier en niet verder eerst. Bij een volgend bezoekje aan het Weinterper Skar hoop ik weer eens wat juffers of libellen te kunnen fotograferen.

Fijne Pinksterdagen verder!

Bijpraten in de berm

Na een week van stilte op mijn weblog wordt het tijd om weer eens even bij te praten. Om te beginnen wil ik jullie bedanken voor alle hartelijke en meelevende reacties op mijn weblog en via de mail naar aanleiding van het logje ‘De regen en de drup‘. Je wordt weliswaar niet echt beter of veel wijzer van dergelijke reacties, maar ze dragen er zeker aan bij om de moed erin te houden!

Ik heb de antibioticakuur ter bestrijding van de ziekte van Lyme intussen afgerond, maar verder is er nog weinig veranderd. Ik sta nog steeds ’s ochtends moe op en ik ga ’s avonds doodmoe weer naar bed. En tussendoor sukkel ik regelmatig even weg in mijn stoel, vooral beeldschermen -ongeacht of om pc, tv of iPad gaat- doen me al snel wegdoezelen …

150511-1330x

Om toch af en toe wat frisse lucht op te snuiven en wat zon op mijn huid te vangen, heb ik de afgelopen week een paar maal een ritje langs wat bekende plekjes in de omgeving gemaakt. Echte fotokuiertjes zitten er als gevolg van de aanhoudende vermoeidheid en uiterst hinderlijke rugpijn niet in, maar even een stukje langs een berm struinen lukt nog wel. Het Weinterper Skar mag daarbij natuurlijk niet ontbreken, al viel daar tot nu toe niet zo gek veel te beleven. Maandag kleurde de berm langs de Nije Heawei nog volledig groen, net als het aangrenzende blauwgraslandje. En nadat het struikgewas langs de weg en de wandelpaden hier onlangs zijn verwijderd, zijn er zoals verwacht ook weinig of geen insecten te fotograferen …

150511-1333x

Omdat het zo langzamerhand wel tijd werd dat de eerste brede orchissen zich in de berm zouden laten zien, heb ik gistermiddag nog eens een ritje naar het Skar gemaakt. In eerste instantie leek er nog weinig veranderd te zijn, maar toen ik mijn ogen wat beter de kost gaf, zag ik toch de eerste orchissen tussen het gras tevoorschijn komen …

150513-1151x

Net als veel andere bloemen en planten zijn ook de brede orchissen dit jaar een dag of tien tot veertien later dan in de twee voorgaande jaren. In Fryslân zeggen we dan ‘Better let as net’ oftewel ‘Beter laat dan niet’. Daar houd ik het met de bestrijding van mijn Lyme eerst ook maar op. Voorlopig blijf ik het nog maar even rustig aan doen, zodat de antibiotica nog wat na kan sudderen in mijn lijf …

150513-1153x

Bloemen in De Deelen

Na de donkere en regenachtige dag van gisteren had ik er vandaag behoefte aan om even uit te waaien, daarom ben ik vanmiddag even naar De Deelen gereden. Het was prima weer om uit te waaien, want er was wind genoeg. Voor de macrofotografie was het als gevolg van die wind opnieuw geen goeie dag, maar ach, veel insecten waren er toch niet te zien …

120625-1433x

Nadat ik op het bankje bij het eerste bruggetje mijn benen even wat rust had gegund, heb ik een tijdje rondgestruind langs de oever van het petgat. Op een pol die in het water groeide, stond de haagwinde oftewel het pispotje in bloei …

120625-1413x

Hier en daar bloeide ook het kleurrijke bitterzoet nog …

120625-1416x

De bloemen van de gele plomp in het petgat hebben vrijwel allemaal hun beste tijd gehad, tal van insecten kruipen op de restanten ervan rond …

120625-1421x

Er dreven nogal wat grote en kleinere wortelstokken van de gele plomp in het petgat …

120625-1426x

Onderweg naar het tweede bankje trof ik niet zo ver van de hoofdbrug in het natuurgebied dit bordje aan …

120625-1439x

Bedankt, natuurbarbaar!