Bij de Kleastertsjerke (3)

Zoals ik aan het begin van deze serie al vertelde, maken we deze week ‘in rûnstje om de tsjerke’, oftewel een rondje om de kerk. Van de ingang in de westgevel lopen we kloksgewijs naar de noordelijke gevel van de Kleastertsjerke …

Voordat we de muur goed in beeld kunnen nemen, passeren we een aantal bijzonder vormgegeven grafmonumenten, waarvan ik vind dat ze het goed doen in deze omgeving. Eenvoudig, sober en doeltreffend, zonder nodeloze opsmuk, net als het kerkje …

In de noordwesthoek van het kerkhof staat het groene bankje dat ik hier vorige week ook al even liet zien. Als het van zichzelf niet zo’n pronkstuk zou zijn, was ik er zeker even op gaan zitten. Vanaf dat bankje heb je namelijk mooi zicht op de noordelijke gevel van de kerk. De kerk is gebouwd op een fundament van keistenen en de kerk is 14,25 m. lang en 7,5 m. breed. De muren zijn een halve meter dik en zoals de meeste Friese kerken is de stand west-oost …

Het eerste wat opvalt aan de noordzijde, zijn de spitsbogen: vier gesloten en drie met een venster. Ook zit er in deze muur een dichtgemetselde deur, het zgn. ‘noormannenpoortje’. In de middeleeuwen was deze donkere ingang bedoeld voor de (zondige) vrouwen …

In de zuidgevel, de lichtkant, is ook zo’n dichtgemetselde ingang te zien, die was bedoeld voor de mannen. Aan deze tweedeling kwam met de verbouwing in 1620 een eind. De ingangen voor mannen en vrouwen maakten plaats voor één ingang in de westelijke gevel …

Een blik door één van de ramen aan de noordzijde op een klein deel van het interieur, de preekstoel uit de eerste helft van de zeventiende eeuw. De kanselbijbel dateert uit 1643 …

Intussen zijn we al mooi op weg naar de oostelijke gevel …

Bij de Kleastertsjerke (2)

De Kleastertsjerke van Kortehemmen is omstreeks 1300 gebouwd in gotische stijl. Het kerkje was van oorsprong als een soort bijkerk onderdeel van het grote Benedictijner klooster Smelna in het nabijgelegen Smalle Ee, dat omstreeks 1580 werd afgebroken …

Van Drachten, de huidige hoofdplaats van de gemeente Smallingerland, was toen nog geen sprake. Het bestuurlijk en kerkelijk leven speelde zich indertijd vooral af in de dorpen Oudega, Smalle Ee, De Wilgen, Boornbergum en Kortehemmen, die in een bijna rechte lijn op de kaart liggen. Ten westen van deze lijn lag het uitgestrekte laagveengebied waar pas in latere eeuwen De Veenhoop en Goëngahuizen door laagveenontginningen zijn ontstaan.

Ten oosten van de genoemde lijn lag een zeer uitgestrekt hoogveengebied. Pas omstreeks de 15e eeuw ontstonden de streekdorpjes Noorder Dragten en Zuyder Dragten, beide met een kerkje op een kerkhof. Halverwege de 17e eeuw groeiden beide dorpjes naar elkaar toe en pas sinds 1813 zetelt het gemeentebestuur in Drachten …

Tot zover deze situatieschets, terug naar de Kleastertsjerke. De ingang bevindt zich sinds 1620 in de westelijke gevel van de van kloostermoppen gebouwde kerk. De gevel rust op een paar zwerfkeien die deel lijken uit te maken van het fundament …

Steeds meer monumentale kerkgebouwen verliezen hun oorspronkelijke functie. Zo ook deze kerk in Kortehemmen, die tot 2013 werd gebruikt door de Protestantse Gemeente Boornbergum-Kortehemmen. In 2013 werd het gebouw eigendom van de Stichting Alde Fryske Tsjerken. Deze stichting neemt sommige monumentale kerken in eigendom over, omdat ze bepalend zijn voor de ‘skyline’ van het Friese landschap. Nergens anders in Europa zijn zoveel laatmiddeleeuwse kerken te vinden als in Noord-Nederland. De Stichting Alde Fryske Tsjerken wil voorkomen dat ze verdwijnen …

Ook zorgt de Stichting voor een nieuwe bestemming, zodat kerken ‘levende stenen’ blijven. Met ongeveer 90 zitplaatsen is de kerk tegenwoordig een mooie locatie waar kleinschalige concerten, exposities en lezingen worden houden. Ook voor de traditionele functies als ‘trouwen en rouwen’ kan de kerk worden gehuurd …

  • morgen gaan we naar de noordelijke gevel …

Bij de Kleastertsjerke (1)

De foto’s die ik hier donderdag t/m zaterdag liet zien, heb ik eind januari gemaakt bij de monumentale middeleeuwse Kleastertsjerke of Kloosterkerk van Kortehemmen (kaart Google Maps). De kerk is prachtig gelegen op een kunstmatige hoogte in een bosrijke omgeving. Echt een pareltje in het landschap …

Deze week neem ik jullie mee op ‘in rûntsje om ‘e tsjerke’ oftewel ‘een rondje om de kerk’. Borden aan het begin van het pad naar de kerk, geven een nogal verwarrende indruk. De buren van de kerk lijken bezoek niet op prijs te stellen, daarom heb ik zekerheidshalve keurig rechts gehouden op het smalle paadje. De in perfecte staat van onderhoud verkerende straatlantaarn halverwege het pad, gaf me een fijner gevoel dan de bebording …

Bijna aan het eind van het pad gekomen, is de klokkenstoel uit 1750 door de bomen te zien …

Een klein stukje verder en we staan aan het eind van het pad voor het hek. Morgen zet ik het hek open om wat verder rond te kijken …

  • wordt vervolgd

Ecokathedrale fotokuier 32-1

Vandaag is het precies een jaar geleden dat we de mooiste winterdag van 2021 hadden. Een week lang lag er al een mooie laag sneeuw en er kon zelfs enkele dagen op ijsbanen en ondergelopen weilanden geschaatst worden …

Zodra de wegen weer goed berijdbaar waren, ben ik die week naar de Ecokathedraal bij Mildam gereden. Want als er sneeuw ligt, toont de Ecokathedraal zich in mijn ogen vaak op zijn mooist. Ik heb er een heerlijk lange fotokuier gemaakt, zeker één van de mooiste van vorig jaar …

Vandaag deel 1 van die winterse wandeling

Goeie

Dat kwam goed uit, tegen de tijd dat ik het eind van mijn rondgang naderde, stond er een tweede bankje langs het pad. Dit was een prima bankje om even te gaan zitten …

Terwijl ik vanaf het bankje wat om me heen keek, werd me vanaf de andere kant van het pad een vriendelijke en vertrouwde Friese groet toegezwaaid …

Een fraai gestoffeerd bankje

Gisteren liet ik hier een paal zien met daarop een mooie moscultuur. Een dag eerder had ik elders al een bankje met een bijzondere stoffering gezien …

Die dag maakte ik weer eens een fotokuiertje op een minder alledaags plekje. De komende dagen zal ik nog wel wat foto’s van dit plekje tonen …

Gelukkig stond dit bankje aan het begin van de uitgestippelde route, zodat ik het op dat moment alleen als foto-object hoefde te benutten …