’t Wad bij Paesens-Moddergat

Geplaatst op 2 september 2010 - 10:49 door Jan K. alias Afanja

Paesens-Moddergat is een kleine gemeenschap in het uiterste noordoosten van de provincie Fryslân, die bestaat uit twee aaneen gegroeide dorpen: Paesens en Moddergat. Over het dorp, c.q. de dorpen wellicht later meer, nu richt ik me uitsluitend op datgene wat Paesens-Moddergat zo bijzonder maakt: zodra je er op de dijk staat, heb je er negen van de tien keer een geweldig zicht op het Wad …

100825-1531x

Eenmaal over de dijk kun je langs een oude palenrij een stuk het Wad op lopen …

100825-1550x

Als je even door de knieën gaat – wat aan het eind van deze dag nog lang niet meeviel – biedt de oude palenrij hier en daar mooie doorkijkjes …

100825-1535x

Even om het hoekje gluren …

100825-1553x

Kijk, daar hebben we weer een vuurtoren, ditmaal is het die van Schiermonnikoog … Je zou bijna denken dat je er bij eb zo naar toe kunt lopen …

100825-1539x

Maar het lijkt me toch wijzer om de tussen de zandbanken door laverende veerboot te nemen …

100825-1554x

Vogels scharrelen hun kostje bijeen …

100825-1543x

Terwijl ik me richt op de ditjes en datjes die er te fotograferen zijn, scharrelt Aafje op de achtergrond ook het een en ander bijeen …

100825-1546x

Aafje is op zoek naar schelpjes voor de oudste kleinzoon …

100825-1547x

En dan is het tijd om terug te gaan en ons klaar te maken voor de klim terug over de robuuste zeedijk …

100825-1551x

Ter afsluiting van deze intussen acht dagen durende reis volgen morgen in het kader van Skywatch Friday nog een paar ‘luchtige’ plaatjes van ’t Wad bij Paesens Moddergat.

Het Tempeltje van Ids

Geplaatst op 1 september 2010 - 10:39 door Jan K. alias Afanja

De koffie is op, de ergste kramp is eerst weer even uit de benen, tijd om ons tripje voort te zetten. We verlaten de Seedykstertoer in oostelijke richting en passeren na ongeveer 500 meter het ‘Tempeltje van Ids’ …

100825-1458x

Het tempeltje heeft de hoogte van de oude zeedijk en wordt gedragen door twaalf palen. Deze palen stellen de twaalf provincies van ons land voor …

100825-1459x

Doordat er op het dak zeeklei is aangebracht, dat begroeid is met hetzelfde gras als de zeedijk, lijkt het alsof het topje van de dijk wordt opgetild …

100825-1500x

Op een plaquette in de vloer van het tempeltje is te lezen dat het tempeltje in opdracht van Waterschap Friesland is ontworpen door de Friese beeldend kunstenaar Ids Willemsma ter gelegenheid van de afronding van het op deltahoogte brengen van de Friese zeedijken in het kader van de landelijke Deltawerken. Het kunstwerk werd op 6 oktober 1993 onthuld door de toenmalige Commissaris der Koningin Hans Wiegel …

090820-1129x

De laatste foto’s zijn vorig jaar gemaakt, toen ik hoopte op de warmste dag van het jaar mijn verjaardag te kunnen vieren in de schaduw van het tempeltje. Ook daar liep de temperatuur toen echter op tot ruim boven de dertig graden …

090820-1136x

Voordat we onze tocht voortzetten in oostelijke richting werpen we nog een laatste blik op de Seedykstertoer en het Tempeltje van Ids …

090820-1156x

Op naar Paesens-Moddergat …

Op de Seedykstertoer

Geplaatst op 31 augustus 2010 - 12:10 door Jan K. alias Afanja

Nog even een keer diep ademhalen en dan beginnen we aan de beklimming van de 24 meter hoge Seedykstertoer …

Na een rustpauze halverwege de klim en een tijdlang bijkomen en uithijgen op een van de stoelen die op het uitkijkplatform staan, kan het grote genieten beginnen. Niet te dicht bij de rand komen, dan gaat het allemaal prima …

Eerst werpen we eens een blik in zuidoostelijke richting over de uitgestrekte landerijen en de rij windturbines …

Als we ons vervolgens iets meer naar het zuiden richten, dan zien we onder ons de Kleilânsmole weer staan …

Aan de horizon zien we in het zuiden de skyline van Leeuwarden …

In westelijke richting zien we hoe de zeedijk en de dijkweggetjes door het land kronkelen, terwijl zon en wolken een pas-de-deux lijken te dansen boven het polderland …

Aan de noordkant van de toren hebben we een prachtig zicht op het buitendijkse land ‘het Noorderleech’, waar zich in het najaar van 2006 het drama afspeelde met de paarden die werden overvallen door het hoge water …

Zoomen we wat verder in, dan zien we in noordwestelijke richting aan de andere kant van de Waddenzee de vuurtoren van Ameland trots omhoog reiken …

Pal te noorden van ons zien we de veerboten in de haven van Nes op Ameland liggen …

Als we tot slot in noordoostelijke richting kijken, dan zien we het ‘Tempeltje van Ids’ op de dijk staan …

Morgen nemen we nog even een kijkje bij het tempeltje, eerst is het tijd om voorzichtig af te dalen naar de veilige begane grond en vervolgens even lekker bij te komen op het terras aan de voet van de Seedykstertoer.

Oude en nieuwe wieken

Geplaatst op 30 augustus 2010 - 15:03 door Jan K. alias Afanja

Vanaf Zwarte Haan hebben we onze tocht in oostelijke richting voortgezet over de Nieuwebildtdijk om uiteindelijk terecht te komen in de buurt van Marrum. Bij de kruising van de Hoge Herenweg en de Wybengaloane ten westen van Marrum heb ik de auto even in de berm gezet om het onderstaande landschap, waarin oude en nieuwe wieken verenigd zijn, even (weer) vast te leggen …

De oude molen is de poldermolen ‘Kleilânsmole‘ uit 1865. In het vroege voorjaar van 2010 is de molen volledig ontmanteld en overgebracht naar een loods in Marrum, waar hij volledig is gerestaureerd. Omrop Fryslân heeft de ontmanteling van de molen te midden van de laatste sneeuwresten in beeld gebracht. Het blijft elke keer weer spannend en fascinerend om te zien hoe zo’n oud bouwwerk, zoals in de geval de 145 jaar oude molen, wordt opgetakeld.

Let trouwens ook even op het tempeltje, dat in de verte op de zeedijk staat. Het ‘Tempeltje van Ids’ mocht natuurlijk ook dit jaar niet ontbreken, maar daarover later meer …

Voordat we aan het tempeltje toe waren wachtte eerst nog een andere uitdaging. Omdat ik woensdag gelukkig een goede dag had, kon ik de lokroep van de Seedykstertoer niet weerstaan. Ik moest de strijd weer aangaan met mijn hoogtevrees èn met die vermaledijde MS …

De Seedykstertoer is een tot uitkijktoren verbouwde boerensilo aan de voet van de zeedijk. Waarschijnlijk vanwege de beslotenheid tijdens de klim is dit één van de weinige uitkijktorens die ik zonder al te veel last te krijgen van hoogtevrees durf te beklimmen. Echt makkelijk ging het bepaald niet, maar met een rustpauze halverwege en de blik strak naar voren en/of omhoog gericht, is het me na twee jaar toch weer gelukt om boven te komen. Deze dubbele overwinning op mezelf werd ook ditmaal weer beloond met een prachtig uitzicht. Morgen volgen de foto’s …

Zwarte Haan

Geplaatst op 29 augustus 2010 - 12:54 door Jan K. alias Afanja

Bij Nij Altoenae laten we de Oudebildtdijk achter ons, we gaan in noordelijke richting naar de Nieuwebildtdijk. Daar slaan we linksaf om na bijna twee kilometer terecht te komen aan het eind van de wereld. Hier, bij de buurtschap Zwarte Haan, houdt de weg op aan de voet van de Deltadijk, die land en zee scheidt …

Volgens verschillende bronnen is de naam Zwarte haan ontstaan uit de oorspronkelijke Friese benaming ‘Swarte hoarne’ of ‘harne’. Dit betekent ‘Zwarte hoek’. Later is ‘hoarne’ verbasterd tot ‘hoanne’ wat Fries is voor ‘haan’. Een nabij gelegen boerderij heet nog steeds de ‘Swarte harne’, terwijl een gerenommeerd restaurant aan de voet van de zeedijk de naam ‘Zwarte Haan’ draagt. Plaatselijk wordt Zwarte Haan wel het begin van de wereld genoemd, omdat de Nieuwebildtdijk er begint. Tot de Tweede Wereldoorlog voer hier de veerdienst tussen het vaste land en Ameland …

Op de dijk bij Zwarte Haan staat ‘De Slikwerker’, een bronzen beeld van een landwerker ter ere en nagedachtenis aan de mannen die Het Bildt hebben ingepolderd …

Met niet meer dan schop en kruiwagen werden de Oude- en Nieuwebildtdijk aangelegd en werden de polders drooggelegd …

Ook nog vermeldenswaard is, dat Zwarte Haan aan de wandelroute het Jabikspaad (Fries voor Jacobuspad) ligt, die aansluit op de pelgrimsroutes naar Santiago de Compostella in Spanje…

Oudebildtdijk

Geplaatst op 28 augustus 2010 - 13:53 door Jan K. alias Afanja

Nadat ik woensdag wat foto- en video-opnamen had gemaakt van de combine, zijn we verder gereden in noordelijke richting tot we uiteindelijk uitkwamen op de Oudebildtdijk. De Oudebidtdijk is de eerste dijk die in 1505 werd aangelegd bij de inpoldering van het gebied van de tegenwoordige gemeente Het Bildt in noordwest Fryslân. De Bildtpolder maakte ooit deel uit van de Middelzee, maar slibde langzaam maar zeker steeds verder dicht. Om overstromingen bij vloed in de Waddenzee tegen te gaan werd deze dijk aangelegd. De Oudebildtdijk is met zijn lengte van ruim 14 kilometer en 1229 huisnummers de langste straat van ons land. De dijk steekt ruim twee meter boven het maaiveld uit, daardoor heb je er een prachtig uitzicht over de omliggende landerijen …

Aan de noordkant van de dijk werden in de loop der jaren arbeidershuisjes gebouwd. In de tweede helft van de 20e eeuw trokken veel van de landarbeiders weg, omdat er geen werk meer voor hen was.Veel van de huisjes kwamen leeg te staan en dreigden te worden gesloopt, omdat de gemeente rond 1960 wel van de verpauperde lintbebouwing af wilde. Dat pakte echter anders uit. Randstedelingen, op zoek naar rust en ruimte, kochten de leegstaande woningen. De sloopplannen gingen van tafel en de woningen op de dijk werden op het rioleringsnetwerk aangesloten. De huisjes werden opgeknapt en in bewoonbare staat gebracht. De Ouwedyk, zoals de dijk in de volksmond heet, werd in de jaren zestig en zeventig de straat die hij nu nog steeds is: een bonte mengeling van autochtone Ouwedyksters en verfrieste Hollanders, Duitse zomergasten en kunstenaars …

In de 17e eeuw verloor de Oudebildtdijk zijn beschermende functie doordat ten noorden van de dijk de Nieuwebildtdijk werd aangelegd. Nadat in het kader van de Deltawerken in de 20e eeuw de huidige zeedijk werd aangelegd, verloor ook de Nieuwebildtdijk zijn beschermende functie. Beide dijken zijn nu zogenaamde slaperdijken, die als monumenten in het landschap liggen …

Morgen vervolgen we reis over de Friese klei. We gaan dan via Nij Altoenae naar Zwarte Haan aan het eind van de Nieuwebildtdijk.
Door op dit kaartje maximaal in te zoomen tot streetview, en vervolgens in noordelijke richting te kijken, zie je het evenbeeld van de eerste foto. Richten we de blik iets naar het noordoosten, dan kijk je – net als op de onderste foto – richting Zwarte Haan. Uitzooomen levert een kaart op van het noordelijk kustgebied, waarop de ligging van de Oude- en Nieuwebildtdijk en de Deltadijk mooi te zien zijn.