De andere kant van ‘It Utein’

Vandaag neem ik jullie nogmaals mee naar de buurtschap It Utein ten noorden van het dorp Oudega in de Friese gemeente Smallingerland …

150527-1314x

We vervolgen onze weg van west naar oost over de smalle landweg, die al eeuwenlang wordt bewoond …

150527-1315x

Nadat we een paar boerderijen zijn gepasseerd, komen we langs een fraai landhuis met vrij zicht op hemel en horizon …

150527-1311x

Daar zou ik het best uit kunnen houden, maar de prijs die er vorig jaar voor werd gevraagd, lag net wat boven ons budget …

150527-1310x

Vlak voordat we It Utein aan de oostkant verlaten, komen we opnieuw langs een prachtige weide met moeder en kind …

150513-1340x

Is het niet een plaatje …?

150513-1346x

Bij het passeren van het witte plaatsnaambord verlaten we de buurtschap It Utein …

150522-1446x

Nog een laatste blik op de meest oostelijke bewoning, daarna vervolgen we onze weg richting Oudega …

150522-1450x

Buurtschap ‘It Utein’

Eigenlijk is ‘It Utein’ niet meer dan een smalle landweg ten noordwesten van Oudega (gemeente Smallingerland), waar twee auto’s elkaar alleen kunnen passeren door aan weerszijden gebruik te maken van  de berm. Google Maps kent ‘It Utein’ niet, daar staat de buurtschap te boek als ‘Uiteinde’: https://goo.gl/maps/HhiWM

150527-1255x

Zodra je vanaf de westelijke kant de bebouwing nadert, maakt een bord duidelijk dat het hier gaat om een buurtschap bestaande uit een handvol boerderijen en enkele huizen …

150527-1257x

Tijdens de aanleg van nieuwe asfaltwegen in het kader van de ruilverkaveling Garijp-Wartena werd bij It Utein in oktober 1965 relatief veel 13de en 14de eeuws aardewerk gevonden, dat duidt op een zeer intensieve bewoning in die tijd. Men mag bijna spreken van een klein dorp in aanleg tussen It Utein en de Opperbuorren. Maar door nog niet bekende oorzaak werd die plek eind 14de eeuw verlaten. Werd het veen te nat? Was het niet meer rendabel genoeg om er te wonen? Zijn er andere dingen gebeurd? Het zijn allemaal openstaande vragen ***  …

150527-1301x

Ook op een plaats waar men het eerst niet zo zou vermoeden, werden in mei 1966 de resten van een middeleeuwse vervenershut gevonden. Zelfs 12de en 13de eeuwse scherven werden aangetroffen en een aslaag, wat duidt op het voorkomen van een vuurhaard *** …

150527-1302x

Ik maak vooral in het voorjaar graag eens een ritje over It Utein vanwege de weelderige bermen en de kruidenrijke weilanden aan weerszijden van de weg, waar eigenlijk altijd wel paarden te zien zijn. Hier trof ik ook het paard (c.q. de pony) en het veulen aan, dat hier gisteren te zien was …

150527-1308x

Morgen meer …

*** Bron: Vroegste geschiedenis van Smallingerland tot ca 1500.

Paard en veulen in de wei

Behalve kalveren vinden ook veulens het lekker om in het zonnetje in de wei te liggen …

150508-1307x

Als mama in de buurt is tenminste, want het moet wel veilig zijn …

150508-1309x

Als er dan ineens iemand aan de rand van het weiland staat, wil je als veulen best even overeind komen …

150508-1310x

Eens even kijken wat die vreemde snuiter van me wil …

150508-1311x

Ojee, die man blijft daar maar staan … Dan toch maar wat dichter bij mama gaan staan … veiligheid voor alles …

150508-1312x

Koe en kalf in de wei

Het is en blijft een mooi gezicht om koeien in de wei te zien. Als die koeien dan ook nog eens hoorns blijken te dragen, levert dat helemaal fraaie plaatjes op. Het beeld wordt tot slot helemaal afgemaakt door kalfjes die in het weiland bij moeder mogen drinken …

140513-1533x

Dit zijn dan ook geen melkkoeien, zoals Hendrika vanmorgen al in reactie op het vorige logje schreef. Deze koeien worden enkel gehouden voor de vleesproductie. Nu niet meteen allemaal zeggen dat dat zielig is, want deze dieren hebben tot hun dood een prima leven in de wei …

140513-1535x

Ontsnapt aan de dood

Terugkijkend kan ik niet anders dan zeggen dat vrijdag 5 juni een vreemde dag was. Om te beginnen was het na een fris voorjaar de eerste tropische dag van het jaar. Omdat MS en tropische temperaturen allerminst vrienden zijn, heb ik die dag grotendeels lekker met de airco aan in de auto doorgebracht. De rit voerde me o.a. langs ooievaarsnesten waar vliegoefeningen werden gedaan, Friese paarden in zon en schaduw, een bruidspaar in wit, roze en rood en een machtige mooie trike

150605-1343x

Maar het eerste wat ik die dag voor lens kreeg, was een groepje ganzen die in Nationaal Park De Alde Feanen bij Earnewâld genoeglijk stonden te grazen. In een soort sluipgang schuifelden ze al vretend gestaag door het grasland aan de waterkant …

150605-1338x

Regelmatig stak er eentje de kop op om de omgeving eens in ogenschouw te nemen, je weet tenslotte maar nooit wanneer er gevaar dreigt en waar het vandaan komt. Dit groepje ganzen kon gerust zijn die dag, door toevallig op een goede plek te gaan zitten, zijn ze aan de dood ontsnapt …

150605-1340x

Een vele malen grotere groep ganzen had op hemelsbreed pakweg 3 km afstand in datzelfde Nationaal Park De Alde Feanen veel minder geluk. In de Jan Durkspolder werden op die vrijdagochtend de eerste grauwe ganzen gevangen en vergast. Drijvers in boten en te voet leidden de vogels naar een vangkraal. Daarna werden de ca 1.000 ganzen vergast met CO2. De provinciale vereniging voor natuurbescherming ‘It Fryske Gea’ – waar ik nota bene (nog) lid van ben – voelt zich gedwongen dit middel in te zetten omdat andere middelen te weinig effect hebben, stelt directeur Henk de Vries.

Paardenhoofden in close-up

Met een paar foto’s van paardenhoofden in close-up wil ik nog even terugkomen op die prachtige Friese paarden in de zon. Natuurlijk zullen de paarden die in de zon staan meer last hebben van de warmte dan de paarden die de beschikking hebben over een plekje in de schaduw. Maar we moeten het toch niet overdrijven, lijkt me …

150605-1357x

Het ging vorige week vrijdag om één dag met een maximumtemperatuur rond de 30 ºC, en dat lijkt aanstaande vrijdag niet anders te zijn. Ik vergelijk het maar met mezelf, ik kan de laatste jaren bar slecht tegen temperaturen boven de 25 ºC. Maar van één dag met een temperatuur boven de 25 graden heb ik betrekkelijk weinig last. De problemen ontstaan pas, wanneer het meerdere dagen achtereen zo warm is. Dan hoopt de warmte zich met een verlammende werking op in het lichaam …

150605-1359x

Ik ga er vanuit, dat het bij paarden en koeien op een vergelijkbare manier werkt. Natuurlijk is het fijn als er een schaduwrijke plek voorhanden is aan de rand van een weiland, maar ook daar zonder zullen paarden en koeien van zo af en toe eens een flink warme dag betrekkelijk weinig last hebben, neem ik aan. Het wordt een ander verhaal, wanneer er sprake is van een warmte- of hittegolf, dan zullen deze dieren zonder schaduw in de wei beter af zijn in de stal.

Mocht mijn redenatie niet kloppen, dan hoor ik dat natuurlijk graag van één van de hier meelezende boeren of boerinnen.