Spreeuwenzwerm bij zonsondergang

Na de foto’s zijn we vandaag toe aan de video-opnamen van de enorme zwerm spreeuwen die op vrijdag 31 oktober tegen zonsondergang bijeen kwam bij een rietveld bij de Bokkumer Mar tussen Akkrum en Grou. Het leverde een mooi beeld op van de wervelende spreeuwendans met op de achtergrond de ondergaande zon …





Hoe vermijden vogels botsingen?

Italiaanse en Franse onderzoekers hebben drie jaar onderzoek naar spreeuwenzwermen. Ze onderzochten waarom ze in enorme zwermen kunnen vliegen zonder te botsen.
Ten eerste hebben die soorten geweldige vliegvaardigheden en een zeer ontwikkelde communicatie. Vogels in zwermen zijn klein, snel en licht. Ze bewegen hun kop pijlsnel om zich te oriënteren en hebben een stijf skelet dat geschikt is voor een snelle verandering van richting. Ten tweede – en dat was verrassend – letten de vogels niet alleen, zoals werd aangenomen, op de naaste buren in de zwerm, maar ze navigeren ten opzichte van 6-7 vogels, die dichtbij of iets verder weg zijn, of half achter andere vogels schuilgaan, maar zich altijd in een straal van 0,5-2 meter bevinden. Als de vogels een paar andere vogels in de zwerm in de gaten houden, komen er geen botsingen en werkt de zwerm als één groot organisme. Dit gedrag verklaart ook waarom een zwerm steeds van vorm kan veranderen – kan uitdijen en samentrekken – zonder dat groepjes vogels aan de rand moeten afhaken. Ook verklaart het model hoe een zwerm zo snel weer bij elkaar is nadat die uiteenviel, bijvoorbeeld als er een roofvogel door de zwerm is gevlogen.
En vogels vliegen juist in een zwerm om aanvallen van roofvogels te vermijden. Die raken in de war van zoveel vogels, en kunnen dan niet meer op één vogel focussen.

(Bron: Wetenschap in beeld)

De spreeuwen verzamelen zich

Vorige week las ik dat vele duizenden spreeuwen een rietveld bij de Bokkumer Mar tussen Akkrum en Grou hadden uitgekozen als slaapplek voor de nacht. Dat was voor mij vrijdagmiddag reden om daar tegen zonsondergang eens een kijkje te nemen …

141031-1658x

Tegen vijven begonnen de spreeuwen zich te verzamelen. Plotseling kwamen er vanuit alle mogelijke richtingen kleine en grotere groepen spreeuwen aangevlogen …

141031-1659x

Eerst waren het groepjes van enkele tientallen, maar allengs werden de groepen groter en groter, zodat er na enige tijd sprake was van zwermen van honderden spreeuwen, die tezamen wolken van duizenden spreeuwen vormden …

141031-1702x

Regelmatig streek een groot deel van de spreeuwen neer in het rietveld, om even later weer in een grote krioelende massa over het rietveld en de omliggende weilanden te wervelen …

141031-1701x

Nadat ik een aantal foto’s had gemaakt, ben ik overgeschakeld op de videomodus van de camera, want het zijn de bewegingen die het kijken naar zo’n wervelende vliegshow aantrekkelijk maken …

141031-1705x

Na een half uurtje zochten alle spreeuwen een goed plekje voor de nacht in het rietveld en kwam er een eind aan de show, de rust keerde weer over het riet en de omliggende weilanden …

141031-1717x

Tijmen bij de Leijen

De laatste halte van onze rondrit was bij de vogelkijkhut die in de volksmond bekend staat als het prieeltje aan de westelijke oever van de Leijen bij Doktersheide …

140405-1544x

Voor mij werd het na onze voorgaande avonturen bij Earnewâld al een hele wandeling, maar Tijmen ging huppelend over het vlonderpad …

140405-1604x

Omdat hij op palen in het water staat en er geen ramen met luikjes in zitten zoals in ander vogelkijkhutten, vond Tijmen vond het maar een rare vogelhut. Bovendien was de reling rond het uitkijkplateau zo hoog, dat Tijmen er alleen op zijn tenen staand overheen kon kijken …

140405-1548x

Daar had Tijmen echter al snel wat op gevonden, terwijl ik op één van de bankjes onder het dak ging zitten, nestelde Tijmen zich lekker op de vlonder, zodat hij vrij zicht had over het meertje …

140405-1551x

En zo hadden we allebei een prima plekje om wat van het uitzicht te genieten, terwijl we genoten van de laatste versnaperingen die ik voor ons had meegenomen …

140405-1552x

Het was het einde van een prachtige middag, waar we allebei nog wel eens aan terug zullen denken. En het zal ook vast niet ons laatste uitstapje in de natuur geweest zijn …

140405-1602x

Brand in het rietland

Terug bij de auto ontdekte Tijmen zaterdagmiddag in de verte brand in het rietland: “Kijk pake, daar is een beetje brand … waarom is dat?”

140405-1442x

Hoewel de voorgaande fotokuier al flink voelbaar was in mijn bovenbenen, stelde ik Tijmen voor om dat vuurtje maar eens van dichtbij te bekijken …

140405-1443x

Terwijl we die kant op liepen, begon ik alvast te vertellen wat die rietsnijder aan het doen was met het riet en het vuurtje …

140405-1444x

Nu kwam de kennis die ik in 2010-2011 had opgedaan bij het maken van de film “Werk in het Weerribbenriet” goed van pas …   🙂

140405-1445x

Terwijl de rietsnijder de ruigte uit het riet kamde, stond Tijmen aandachtig te luisteren naar mijn uitleg …

140405-1448x

Ook het krachtig samenbinden van het riet tot een groot bos kon Tijmen nog wel boeien, maar daarna was het gedaan …

140405-1450x

Zoals het een echte jongen betaamt, ging Tijmens aandacht al snel weer uit naar het vuurtje, daar moest natuurlijk nog wel even een close-up van worden gemaakt …

140405-1447x

Daarna was het tijd om afscheid te nemen van de rietsnijder en terug te gaan naar de auto …

140405-1453x

Tijmen bij de ooievaars

Terwijl Pepijn en beppe zich vermaakten bij de kinderboerderij, maakte ik met kleinzoon Tijmen een fotokuier in het Wikelslân bij Earnewâld. We waren nog maar net onderweg, toen de eerste ooievaar al over ons heen zweefde …

140405-1404x

Die moest natuurlijk meteen op de foto. Daarbij ontdekte Tijmen dat dat nog lang niet meeviel, want zo’n vogel vliegt steeds zomaar weer uit beeld, en dan moet je ook nog eens scherpstellen …

140405-1402x

Toen ik even later een ooievaar achter een rietkraag neer zag strijken, fluisterde ik Tijmen toe dat hij heel stilletjes naar het bruggetje moest lopen, zodat hij de grote vogel daar vandaan kon fotograferen …

140405-1409x

En dat lukte prima! kijk eens wat een mooie foto Tijmen heeft gemaakt van de foeragerende ooievaar. Trots als een pauw liet hij me het resultaat meteen zien …

140405-1407x

Nadat we weer een stukje verder waren gelopen, zag Tijmen een vogel tussen het riet zwemmen …

140405-1415x

Even later had Tijmen ook de meerkoet, die bezig leek te zijn met nestmateriaal, mooi op de foto gezet …

140405-1414x

Terwijl we enige tijd later weer over een bruggetje liepen, knielde Tijmen daar even neer …

140405-1427x

“Ik heb de wolken op het water gefotografeerd, pake,” zei hij lachend, “kijk maar …”

140405-1428x

En natuurlijk moest pake ook even op de foto …

140405-1433x

Op weg terug naar de auto lukte het Tijmen om een foto te maken van een paar ooievaars, die mooi op hun nest zaten …

140405-1425x

En wie nu denkt dat dit het was, die heeft het helemaal mis, want we hebben samen nog veel meer gezien en gefotografeerd. Daarover later meer!

Een futendansje

Eigenlijk dobberden de twee futen veel te ver bij me vandaan op het zacht rimpelende oppervlak van de Leijen …

140313-1330x

Toen ze korte tijd later met elkaar begonnen te flirten, heb ik toch maar even post gevat tegen de vrij hoge omheining van het prieeltje bij Doktersheide …

140313-1337x

Op zo’n moment ben ik toch wel weer erg blij met de 50 x zoomfunctie van mijn camera …

140313-1338x

Van het minnespel van een paar futen kan ik altijd weer genieten, ook als het eigenlijk net wat te ver weg is …

140313-1340x

Net als vorig jaar bleef het ook ditmaal helaas weer beperkt tot wat inleidende avances …

140313-1342x

Na een korte kuur van een minuutje of zo verdwenen ze weer in de rietkraag …

140313-1343x

Zeearend in de Alde Feanen

Gisteren ben ik weer eens met mijn fotomaatje Jetske op pad geweest. Jetske had vooraf laten weten, dat ze wel eens naar het opnieuw ingerichte Wikelslân bij Earnewâld wilde, waar ik onlangs de ooievaars en hun nesten fotografeerde. Om daar een fotokuier te kunnen maken, adviseerde ik Jetske om haar laarzen mee te nemen, want op verschillende paden in it Wikelslân zak je hier en daar tot je enkels in de modder …

140304-1200x

It Wikelslân maakt net als alle natuurgebieden rondom het watersportdorp Earnewâld deel uit van Nationaal Park de Alde Feanen (de Oude Venen), een bijna 4.000 ha grote laagveenmoeras. Het is een zeer afwisselend landschap bestaande uit meren, petgaten, rietlanden, ruigten, struwelen en moerasbossen …

140130-1414x

De landschappelijke variatie zorgt er voor een enorme rijkdom aan planten en dieren. Zo komen er in de Alde Feanen ongeveer 450 soorten planten voor en broeden er ruim 100 soorten vogels. Ik verheug me nu al op de libellen en waterjuffers die hier over enige tijd waarschijnlijk in grote aantallen zullen rondzweven …

140304-1202x

Verschillende keren zagen we ooievaars voorbij vliegen, op zoek naar nestmateriaal of voedsel …

140304-1205x

Op een bepaald moment wees ik Jetske op een roofvogel, die in de verte boven het rietland cirkelde. In eerste instantie dachten we dat het wellicht een kiekendief was, maar toen ik aan het eind van de middag de foto’s op de pc bekeek, kwam ik tot de conclusie dat het zeer waarschijnlijk ging om een zeearend, vanwege zijn enorme formaat ook wel een ‘vliegende deur’ genoemd …

140304-1208x

Onlangs werd er op een dag waarop ik in het gebied was geweest bij Omrop Fryslân melding gemaakt van een zeearend in de Alde Feanen. Toen zei ik nog tegen Aafje, dat ik die nog wel eens voor mijn camera wilde hebben. Veel kans om mooie foto’s van deze imposante vogel te maken kregen we gistermiddag niet, hij gaf ons al snel het nakijken, maar mijn dag kon al niet meer stuk … 🙂

140304-1209x