Tagarchief: Waddenzee

Een getijdenwijzer op de kwelder

Geplaatst op door

‘Rust voor Vogels, Ruimte voor mensen’ luidt de ondertitel van het informatiepaneel over ‘Kwelder Westhoek’. Deze kwelder is een onmisbare hoogwatervluchtplaats voor wadvogels aan de Friese Waddenkust. Soorten als bonte strandloper, zilverplevier en rosse grutto kunnen dan niet bij hun voedsel op de ondergelopen slikken en rusten uit op dit hoger gelegen gebied net buiten de dijk … 

informatiepaneel bij de Kwelder Westhoek

Bij laagwater is er ruimte voor bezoekers. Bij hoogwater hebben de wadvogels de kwelder nodig om uit te rusten. Daarom is er in 2021 door It Fryske Gea en Vogelbescherming Nederland een getijdenwijzer geplaatst aan het begin van de kwelder. Op de eerste twee foto’s hieronder zie je hem in de verte staan …

kwelder Westhoek gezien vanaf de zeedijk
kwelder Westhoek met rechts het 'Hoogwater Stoplicht'
ingezoomd beeld van kwelder Westhoek bij laag water

De dynamische getijdenwijzer vertelt bezoekers om de kwelder bij hoogwater te mijden om de duizenden rustende vogels niet te verstoren. Bij laagwater klapt het bord om en lezen bezoekers dat ze welkom zijn. De ervaringen hebben intussen geleerd dat het systeem goed werkt, maar dat het bezoekers onvoldoende tegenhoudt om de kwelder bij hoogwater toch op te lopen. En als er één schaap over de dam is, volgen er al snel meer …

het 'Hoogwater Stoplicht' aan het begin van de kwelder. Bij hoog water is het voor de rust van de vogels beter om niet de kwelder op te gaan.

Wij troffen die dag laag water, dus we hadden honderden meters de kwelder op kunnen lopen zonder ook maar een vogel te verstoren. Pas toen ik tot het uiterste had ingezoomd, waren op de derde foto hieronder de vage schimmen van vogels te zien. De vogels zaten zo ver weg, dat we niet eens de kwelder op gegaan zijn. In plaats daarvan besloten we naar de laatste locatie van die dag te rijden …

de kwelder van voor tot achter in beeld bij laag water
het middelste deel van de kwelder bij laag water
het verste deel van de kwelder bij laag water, met in de verte de eerste vogels

Kwelder- en zeezicht

Geplaatst op door

We bevinden ons nog steeds aan de Waddenzee bij Koehool. Dit is een van de grootste kweldergebieden van Europa. Dit stuk nieuwe natuur loopt alleen bij erg slecht weer onder water. Ongeacht of het eb of vloed is, je kunt er oneindig ver kijken …

Fryslân Bûtendyks - kwelders in de Waddenzee

Ik houd ervan om naar die oneindige leegte te turen … nog even nagenieten …

Fryslân Bûtendyks - kwelders in de Waddenzee
Fryslân Bûtendyks - kwelders in de Waddenzee
Fryslân Bûtendyks - kwelders in de Waddenzee

Buitendijkse fietsers bij Koehool

Geplaatst op door

We vervolgden onze weg langs de zeedijk. Al snel passeerden we Koehool. Over de buurtschap en over de bunker van de Stelling Koehoal heb ik drie jaar geleden al eens geschreven. We stopten wel aan de achterkant van de bunker, maar dat was vooral, omdat we daarmee al halverwege de klim naar de zeedijk waren. We wilden hier namelijk even genieten van het uitzicht vanaf de dijk over het Wad …

de bunker van Koehool

Je kunt tegenwoordig van Cadzand-Bad in Zeeuws Vlaanderen tot Bad Nieuweschans in de provincie Groningen langs de kustlijn fietsen over de 617 lange LF Kustroute. In Fryslân kun je fietsend langs het buitendijkse natuurgebied Noard-Fryslân Bûtendyks. Terwijl wij stonden te genieten van het schier oneindige landschap, passeerden er net een paar vriendelijk groetende fietsers …

zicht op de kwelder in noordwestelijke richting
vanuit het westen naderen een paar fietsers
Fryslân Bûtendyks - kwelders in de Waddenzee
het Wad bij Koehool

Morgen nog wat meer beelden van deze oneindige weidsheid van het Wad

Drukte onderaan de dijk

Geplaatst op door

Nadat ik de ontluchtingspijpen van de vishevel op de kruin van de dijk bij Roptazijl had bekeken, richtte ik de blik op het Wad. Op het eerste gezicht zag het er stil en verlaten uit …

een loopbrug met meetapparatuur en twee strekdammen in de Waddenzee bij Optazijl

Helemaal verlaten was het echter niet. Aan de linkerkant van de strekdammen stond een groepje mensen aan de waterkant. Toen ik erop inzoomde, zag ik dat er een zwemmer in het water lag die in westelijke richting zwom …

links van de strekdammen zijn mensen te zien
toeschouwers wenden zich af van een zwemmer in de Waddenzee die naar het westen zwemt
close-up van de zwemmer in de Waddenzee

Zodra de eenzame zwemmen uit zicht verdwenen was, liepen de toeschouwers vanaf de waterkant in verschillende richtingen uiteen …

de mensen die aan de voet van de dijk stonden, lopen verschillende kanten op

Ik besloot nog even naar het uiteinde van de loopbrug te lopen. Daar vandaan had ik goed zicht op een paar mensen aan het eind van een van de strekdammen. Hij had een paar hengels op de grond liggen, zij stond er wat kleumend bij …

loopbrug met meetapparatuur
op een strekdam zijn twee mensen te zien
een sportvisser en een vrouw staan aan het eind van een strekdam bij een paar hengels

Toen ik me omdraaide zag ik dat Jetske intussen halverwege op de loopbrug op me te wachten. Tijd om onze rit te vervolgen …

Jetske staat me halverwege de loopbrug op te wachten als ik terug wil lopen

Vishevel en gemaal Ropta

Geplaatst op door

Amper een kilometer voorbij de aardappelakkers maakten we een volgende tussenstop. We waren aangekomen in de buurtschap Roptazijl aan de voet van de Sédyk …

aan de Sédyk bij Roptazijl

Hier staat gemaal Ropta, de opvolger van een vroegere uitwateringssluis of spuisluis voor de afwatering van de Roptavaart en de Sexbierumervaart. Het gemaal is gebouwd in 1973 en loost het water uit het achterland op de Waddenzee. Door de afsluiting van de Zuiderzee (1932) en de Lauwerszee (1969) en de aanleg van gemalen en dijken, is er tegenwoordig geen overgangsgebied meer van zout naar zoet water. Dit had een lagere en minder gevarieerde visstand in de binnenwateren tot gevolg …

het Ropta gemaal bij Roptazijl

Een van de maatregelen om dit op te lossen was de aanleg van een vishevel bij het gemaal in 2001. Met deze installatie worden de vissen vanuit de Waddenzee door de dijk heen het binnenwater in gelokt. De hevelinstallatie in de dijk pompt het zoete water uit de poldersloot naar een grote betonnen bak aan de zeekant. Daar waar het zoete water uit de bak stroomt, verzamelen zich grote concentraties vissen. De vissen zwemmen tegen de stroom in de bak in. Op gezette tijden worden het water en de vissen met behulp van een vacuümpomp door de 9 meter hoge dijk geheveld en overgezet in het binnenwater …

de vishevel bij het Ropta gemaal
kunstwerk bij de vishevel

We beklommen de dijk om voor het eerst die dag een blik over de Waddenzee te krijgen. Het eerste wat me op de kruin van de dijk opviel, was een buizenstelsel. Die pijpen dienen voor de ontluchting van de vishevel …

trap naar de top van de Waddenzeedijk
op de top van de dijk zijn ontluchtingspijpen van de vishevel te zien, daarachter staat een kudde schapen
ontluchtingspijpen van de vishevel bovenop de dijk

Aan de voet van de dijk liggen in de Waddenzee ter hoogte van de vishevel twee strekdammen. Daar ligt onder aan de dijk ook de betonnen bak waar zoet water aan het zoute zeewater wordt toegevoegd om vissen naar de vishevel te lokken. Zodra er een hoeveelheid vis in de bak is gezwommen, wordt die afgesloten van de zee. Daarna wordt de buis tussen de bak met vissen en het zoete water vacuüm gezogen waardoor er een zogenaamde hevel ontstaat. De vissen stromen nu met het water door de dijk naar de Roptavaart …

aan de andere kant van de ijk mondt de vishevel uit in de Waddenzee
uitlaat van Gemaal Ropta en de vishevel in de Waddenzee

Via Wad en poollicht naar Joost

Geplaatst op door

De dag begon gisterochtend rond een uur of tien met een rit naar de Waddenstreek met mijn fotomaatje. We hadden gehoopt er wat vogels te kunnen fotograferen, maar dat viel wat tegen, want die zaten mijlenver weg. Verder werd het echter in alle opzichten weer een mooie dag. Er was verder genoeg te fotograferen en het was weer gezellig. Moe, maar voldaan startte ik even na vijven de pc om de foto’s te importeren …

zicht op de Waddenzee

Daarbij kwamen ook meteen diverse alarmmeldingen binnen betreffende de zonnestorm die na een reeks van uitbarstingen op de zon werd verwacht. Die zonnestorm was inmiddels bij de aarde aangekomen, diverse metertjes en grafiekjes op internet lieten waarden zien, die ik sinds oktober 2003 niet meer heb gezien. Prachtig! Maar het paste mij eerlijk gezegd niet echt goed na een lange dag met Jetske.

Het bloed kruipt echter waar het niet kan gaan, en dus ben ik rond 23:00 uur toch nog maar even in de auto gestapt. Ik had een locatie niet ver van Drachten in gedachten, maar bleek het al aan de drukke kant te zijn. Uiteindelijk heb ik de auto ergens in de berm gezet, waar ik een aantal foto’s heb gemaakt. Het viel me niet mee, opkomende bewolking strooide toch wel wat roet in het eten. Verder bleek de vermoeidheid geen gunstige uitwerking te hebben gehad op mijn camerabeheersing in absolute duisternis. Maar hey … ik was er wel weer bij na ruim 20 jaar!

Intussen zag Jetske het op haar balkon niet meer zitten. Toen ik haar tegen middernacht een paar van mijn foto’s stuurde en haar bemoedigend had toegesproken, herpakte ze zich. kort daarna stuurde ze me een paar prachtige foto’s die ze alsnog vanaf haar balkon had kunnen maken. Een hartelijke en welgemeende felicitatie was snel verstuurd, want ik weet nog als de dag van gisteren wat een eerste poollichtervaring met iemand doet. Jetske haar foto’s kun je hier bekijken: https://schrijvenmetlicht.com/2024/05/11/noorderlicht/ …

En dit zijn een paar van mijn foto’s …

poollicht boven Fryslân
poollicht boven Fryslân
poollicht boven Fryslân
poollicht boven Fryslân
poollicht boven Fryslân

Vandaag zet ik verder geen stap teveel. De zonnestorm is intussen afgezwakt, maar hij is nog niet voorbij. Omdat er de afgelopen dagen meerdere uitbarstingen zijn geweest, zijn er nog meer zonnedeeltjes naar de aarde onderweg. De komende 24-48 uur loont het mogelijk om de nachtelijke hemel in de gaten te houden. Of mijn onderdanen er nog eens aan mee willen en kunnen werken om de duisternis op te zoeken, is nog maar de vraag …

Wat op dit moment ook nog steeds de vraag is, is of we vanavond kunnen juichen voor Joost. Ben ik eindelijk eens een keer enthousiast over de Nederlandse deelname aan het Eurovisiesongfestival, wordt Joost gediskwalificeerd. We weten natuurlijk niet precies wat gebeurt is, maar ik heb het gevoel dat er vieze spelletjes worden gespeeld. Als dit doorgaat, is dit voor mij het absolute failliet van het songfestival. Dit is niet ‘United by Music’.

Hoe dan ook, de Europaparty in Leeuwarden gaat door. Wie weet, misschien verschijnt Joost daar op het podium als hij in Malmö niet mee mag doen …

Joost - Europaparty

Het is sowieso een bijzonder weekend. Geniet ervan!

Van oud naar nieuw

Geplaatst op door

In Katlijk en Oudehorne klinken vandaag voor het laatst dit jaar de klokken in het kader van het traditionele Sint Thomasluiden. Deze traditionele gebeurtenis vindt ieder jaar van 21 december tot 1 januari plaats om de boze geesten te verjagen. Ik vind het een mooiere traditie dan het afsteken van vuurwerk. Eigenlijk had ik er vandaag even naar toe willen gaan, maar dat lijkt me met dit weer toch niet echt een goed plan …

Met de top 2000 op de achtergrond doen we het hier vandaag lekker rustig aan. Om aan de vuurwerkdrukte te ontkomen, kun je nog het best op het Wad zitten of zo. Daar heb ik dit jaar ook weer een paar maal in alle rust vanaf de dijk naar die heerlijke leegte zitten turen. Maar ja, daar is het ook geen weer voor vandaag …

rust en leegte op het Wad - 5 mei 2023
rust en leegte op het Wad - 19 mei 2023

Oudjaarsdag 2023 lijkt vooral gekenmerkt te worden door regen en wind. We zijn dat natuurlijk wel wat gewend de laatste maanden, maar ik had het vandaag toch liever wat droger en rustiger gehad. We zullen het echter weer moeten doen met wat we krijgen, zo lang dat geen storm en overstromingen met zich meebrengt, mogen we ons al gelukkig prijzen tegenwoordig. Dat gezegd hebbend, wens ik jullie allemaal een rustige en veilige jaarwisseling en alvast alle goeds voor 2024 …

een druppel in de tuin met de rode heksenbol als blikvanger