Omdat er in haar eigen omgeving met uitzondering van de ijsbaan nog niet geschaatst kan worden, wilde mijn fotomaatje gisteren graag schaatsers fotograferen op onze gezamenlijke fotodag in de Friese natuur …

Zelf wilde ik op deze dag graag even stilstaan bij het 50-jarig jubileum van de meest barre Elfstedentocht aller tijden, de Twaalfde Elfstedentocht die op 18 januari 1963 werd verreden onder polaire omstandigheden …

Na kort overleg besloten we eerst naar het Elfstedenmonument “It sil heve” te gaan, een tegeltjesbrug over het riviertje de Murk in de Canterlandseweg tussen Gytsjerk en Lekkum (kaartje Google Maps). Op de terugweg zouden we vast wel ergens schaatsers kunnen fotograferen …

Het Elfstedenmonument is ontworpen en gerealiseerd door de beeldend kunstenaars Maree Blok en Bas Lugthart op de Canterlandse brug over de Murk, de laatste brug op de Elfstedenroute waar de schaatsers onderdoor rijden voor de laatste kilometers naar de finish op de Bonke bij Leeuwarden …

De brug zal in zijn geheel bedekt worden met duizenden met de hand gemaakte tegeltjes, waarop in blauw glazuur de portretten zijn afgedrukt van schaatsers die ooit de Elfstedentocht hebben uitgereden. In de afgelopen eeuw zijn 15 tochten gereden, waarbij duizenden rijders de finish hebben gehaald. Zij kunnen zich met portret, naam en jaartal(len) van de tocht die zij hebben uitgereden, laten vereeuwigen op deze laatste brug voor de finish …

De aangebrachte tegels worden d.m.v. de computer zo geselecteerd dat, als men op grotere afstand van de brug staat, de duizenden kleine portretten samenvloeien tot één grote voorstelling. Op de zijkant van de brug verschijnt vaag het beeld van een groep schaatsers die in een lange sliert achter elkaar rijden. Hoe verder men zich van de brug verwijdert, hoe duidelijker de schaatsers te zien zijn …

Van dichtbij ziet men al die duizenden portretten van schaatsers, van bekenden en onbekenden, van jong en oud, van vroeger en nu. Naast de heroïsche namen uit het verleden staan de helden van nu …

Deze afbeelding van een rij schaatsers die elkaar helpen en uit de wind houden, is een karakteristiek beeld van de Elfstedentocht. De laatste brug voor de finish wordt zo een ereboog voor al diegenen die de tocht ooit hebben uitgereden en vormt een treffend symbool van de overbrugging van de tocht langs de elf Friese steden …

Tijdens onze rondgang langs de duizenden portretten troffen we hier en daar een bekend gezicht aan, zoals op de foto hieronder Klasina Seinstra, die als eerste vrouw over de streep kwam in de Elfstedentocht van 1997 …

Duizenden foto’s van deelnemers aan de 15 Elfstedentochten die de afgelopen eeuw zijn georganiseerd, ieder met hun eigen verhaal over de ruim 200 km lange tocht door het winterse Fryslân …

Aan de noordkant van de brug trof ik op de linkerzijde de foto aan van het Friese marathontalent Willem Poelstra,  die in 1999 kort na de finish van de eerste marathon van het seizoen op de Amsterdamse Jaap Eden-baan in elkaar zakte en twee uur later overleed aan de gevolgen van een hartstilstand …

De zuidzijde van de brug is nu nog leeg, het monument zal verder gerealiseerd worden na de eerstvolgende Elfstedentocht. Dan kan iedere schaatser die de tocht (weer) heeft uitgereden zich weer aanmelden en zijn of haar schaatsfoto opsturen …

Voorlopig zijn we aan die volgende tocht nog lang niet toe. Zittend op de steiger wilde Jetske wel even kijk hoe het er ter plaatste voor stond met het ijs … Nog voordat ze ook maar enige druk op het fragiele ijslaagje uitoefende, kwam er water op het ijs …

Een meter of twintig ten noorden van de brug wordt het riviertje de Murk nog over de volle breedte open gehouden door een groep eenden. Nee, de volgende Elfstedentocht komt weliswaar elke dag weer wat dichterbij, maar voorlopig hoeven we er nog niet over te denken …

Nog een laatste blik op de ereboog der schaatshelden, en daarna was het tijd om wat op te warmen in de auto, het was weliswaar lang zo koud niet als 50 jaar geleden, maar de koude oostenwind maakte het allerminst aangenaam. Op naar de echte schaatsers die Jetske zo graag wilde fotograferen …

Maar eerst gaan we hier morgen weer even terug naar de lange witte winter van 2009-2010.