Gelukkig werden we al een jaar nadat er noodgedwongen een eind kwam aan mijn carrière als hulpsinterklaas verblijd met de geboorte van de oudste kleinzoon Tijmen, zodat we sinds 2006 weer Sinterklaas kunnen vieren met een gelovige in ons midden. Nu we intussen weer acht jaar verder zijn, heeft Tijmen het mysterie rond Sinterklaas al weten te ontsluieren, maar voor de vierjarige Pepijn zijn het spannende hoogtijdagen. Het was gisteren dan ook een drukke en spannende dag voor het mannetje. ’s Ochtends was Sinterklaas op school geweest, en het had er alle schijn van dat er thuis ook nog wat stond te gebeuren. in afwachting van wat ging komen, zocht Pepijn aan het eind van de middag even veiligheid en geborgenheid bij beppe …
Even later werd er plotseling op luidruchtige wijze op de ramen gebonkt. Pepijn zat in één keer rechtop. Wat was dat …? Kordaat leek hij op de kamerdeur af te stappen, maar plotseling hield hij in … Je weet maar nooit wie er buiten stond … En papa was natuurlijk ineens in geen velden of wegen te bekennen. Het was ook altijd hetzelfde als je zijn hulp in tijden van nood nodig had …
Vrijwel gelijktijdig ging de kamerdeur open en klonk het geroffel van pepernoten op de houten vloer. Snel graaiden Tijmen en Pepijn wat snoepgoed bijeen, daarna pakte Pepijn mama bij de arm en trok hij haar mee naar de gang … Papa, mama … Sinterklaas is er geweest …
Nadat de pakjes met vereende krachten naar de kamer waren gebracht en daar op het tapijt bij elkaar waren gelegd, kon het feest beginnen. Nadat we samen nog een liedje hadden gezongen, mocht Pepijn als eerste een cadeautje pakken. Grote broer Tijmen was zo vriendelijk om te helpen met het lezen van de naam op het pakje …
Goedgelovig of niet, natuurlijk mocht ook Tijmen regelmatig een greep doen tussen de pakjes, en daar maakte hij af en toe een complete show van …
Boeken waren ook dit jaar weer favoriet bij Sinterklaas. Zo kreeg Tijmen onder ander een geïllustreerde atlas en zijn eerste jeugdencyclopedie, en die vielen bij het doorbladeren allebei meteen duidelijk in de smaak …
In zijn functie van vervoersdeskundige van de familie kreeg Pepijn onder andere een boek over alle mogelijke voertuigen, en ook daar werd meteen onder het slaken van kreetjes van vreugde en herkenning vlijtig in gebladerd …
Pepijn had na verloop van tijd Tijmens hulp niet meer nodig bij het lezen van de namen, hij herkende de woordbeelden intussen bijna foutloos. Er klonk dan ook een lachend vreugdekreetje door de kamer, toen hij een pakje met zijn eigen naam pakte … alweer een cadeautje voor Pepijn … 🙂
Nadat alle pakjes waren uitgepakt, konden we vaststellen dat het weer een heerlijk avondje was. Dankjewel, Sinterklaas!
Dit verhaal is eerder gepubliceerd op 5 december 2008 op mijn oude web-log.
Ruim twintig jaar lang heb ik in de schaduw van Bram van der Vlugt op 5 december de mooiste en meest dankbare hoofdrol gespeeld, die je je maar kan wensen. Dat begon allemaal ergens eind jaren zeventig, toen ik werd gevraagd om als Sinterklaas op te treden bij het kinderwerk in een wijkcentrum in Drachten. Het verhaal daarover heb ik hier vorig jaar al eens verteld.
Naar mate mijn leeftijd vorderde, was die rol me meer en meer op het lijf geschreven, en werden de randvoorwaarden beter. Vanaf begin jaren tachtig was ik elk jaar op 5 december te gast op een basisschool. Langzaam maar zeker werden pak en pruik beter. Toen er een eigen – bijna op maat gemaakt – pak met toebehoren werd gekocht door de school, was het helemaal af …
Ook de secundaire arbeidsomstandigheden gingen stapsgewijs vooruit. Waar de Goedheiligman het in de beginjaren moest stellen met een banketstaaf als dank – een echt lekkere van de warme bakker, dat dan weer wel – kwamen daar in de loop der jaren stapje voor stapje een flesje wijn en een cadeaubon bij. Het spreekt voor zich, dat daar mijnerzijds wel iets tegenover moest staan … In 1994 had het organiserend comité bedacht, dat Sinterklaas maar eens niet met de auto, maar te paard bij de school moest aankomen. Dat ik nog nooit van mijn leven op een paard had gezeten, speelde geen rol. Paardrijlessen waren al geregeld …
En zo toog ik een aantal weken achtereen naar een manege op een boerderij hier ergens in de buurt. Ik kreeg les van de frêle dochter van de boer, en ik kreeg goed les ook. Het viel me allemaal niet mee, maar heel langzaam raakte ik vertrouwd met wat het makste paard van stal heette te zijn. En dat was niet zomaar een paard … nee, dit was zo’n grote stoere zwarte Friezin met van die prachtige lange manen. Het was al een hele klus om op te stijgen op dat grote dier, maar uiteindelijk kreeg ik de slag te pakken. Ik bleef het overigens somber inzien om dit in vol ornaat te doen, maar de juffer – stom, ik ben haar naam vergeten, maar ja … ook Sinterklaas en ik worden een dagje ouder – zei dat het allemaal goed zou komen. Daar hield ik me dus maar aan vast …
Heel rustig en bedaard hobbelde ik de eerste rondjes op de rug van het paard. Ik was blij dat de juffer ernaast liep met het paard stevig aan de lijn. Maar ik vertrouwde het voor geen cent … het was maar zo’n klein juffertje, en het was zo’n groot en sterk paard … Ondanks pijntjes alom in mijn lijf raakte ik na verloop van tijd toch vertrouwd met ’t paard. Het kwam zover dat ik los mijn rondjes mocht rijden, nou ja … het was meer stappen, maar toe maar, ik reed …
Anderhalve week vóór de grote dag stond de eerste grote repetitie op het programma. Na het gebruikelijke praatje en de intussen zo vertrouwde schouderklopjes, zadelde ik het paard. Toen die klus naar tevredenheid was afgerond, kreeg ik een oud gordijn omgehangen, dat even diende als de mantel van Sinterklaas. Eenmaal buiten met het paard zette ik mijn linkervoet in de stijgbeugel, even een paar hupjes op mijn rechterbeen en dan …
Terwijl ik mijn rechterbeen, gevolgd door het gordijn, over het paard probeerde heen te zwaaien, ging hij van halem … Bokken, steigeren en wegwezen … daar lag ik op mijn rug in het zand … kansloos!
Nadat ik was opgekrabbeld en het paard met de nodige moeite weer was gevangen en tot bedaren gebracht, kwamen we tot de conclusie dat het paard blijkbaar was geschrokken van dat vreemde kleed op haar achterlijf. Mijn voorbeeldige lerares nam zich voor om het paard daar dan maar snel aan te laten wennen. Ze voegde meteen de daad bij het woord. Met het gordijn omgebonden besteeg ze vrijwel moeiteloos het paard. Warempel, ze stapte zo met hem door de ring. Nou ja, even dan … Al snel begon het paard weer zozeer te bokken en te steigeren, dat ook mijn lerares na een korte rodeoshow niet te paard bleef. Zichtbaar geschrokken, maar bewonderenswaardig rustig krabbelde ze weer op. Ze bleef optimistisch en kordaat. Het zou allemaal wel goed komen …
Die hoop heb ik haar maar snel ontnomen. Ik moest er niet aan denken, dat zo’n tafereel zich zou ontvouwen voor de ogen van al die goedgelovige kindertjes … Voor deze Sinterklaas in ieder geval dat jaar geen paard! Gelukkig wist de boer raad. Hij zegde toe Sinterklaas op de vroege ochtend van 5 december geheel kosteloos met het rijtuigje naar de school te zullen brengen. Hulde voor de boer!
Laat ik nou uitgerekend van die intocht op 5 december 1994 nog wat videobeelden in mijn archief hebben …
Enkele maanden nadat de MS zich in 2004 had geopenbaard, heb ik nog een poging gewaagd om die prachtige traditie, die hoogtijdag, in stand te houden. Vooraf had ik overleg gehad met de school om hen te wijzen op de noodzaak om een vervanger achter de hand te hebben, voor het geval dat … En dat was maar goed ook, want toen puntje bij paaltje kwam, ging het jammer genoeg niet.
Vanwege de onzekerheid waarmee je met MS dagelijks leeft, heb ik daarna helaas voorgoed ook een punt achter deze carrière moeten zetten. Ik mis het ieder jaar nog weer, en dat zal ook altijd wel zo blijven … Het trouwe Pietje, dat al die jaren donderjagend en gekscherend aan mijn zijde verkeerde, heeft sindsdien nog een aantal jaren met een andere Klaas opgetreden. Zakelijk konden die twee het wel goed met elkaar vinden, maar ook het Pietje verlangde stiekem nog wel eens naar die goeie ouwe tijd, waarin wij samen optraden. 5 december was dan wel vooral de dag voor de kinderen, maar het was toch ook altijd onze dag, die van Piet en mij …
Als de altijd gezellige nababbel – geheel in stijl – met het personeel voorbij was, en Piet en ik tegen tweeën waren afgeschminkt, gingen we samen Drachten in om onder het genot van een goed glas wijn ergens een hapje te eten. Een hoogtepuntje in het jaar, waar ik nog steeds met plezier op terug kijk.
Nee, ik kijk niet om in wrok. Ik koester slechts prachtige herinneringen en gelukkig heb ik de foto’s en de video nog.
Ik wens jullie allemaal een gezellig Sinterklaasfeest.
En weer kan ik een warme en droge maand in ons tuintje bijschrijven, dat is al de tiende te warme maand dit jaar. Om maar met de deur in huis te vallen: de gemiddelde temperatuur is hier in november uitgekomen op 7,6 ºC, en dat is dan toch weer bijna twee graden warmer dan het langjarig gemiddelde van 5,8 ºC over de periode 1971-2000. Bij het KNMI in De Bilt is de gemiddelde temperatuur deze maand uitgekomen op 8,2 °C en daarmee staat november 2014 op een gedeelde achtste plaats in de top 10 van zachte novembermaanden sinds het begin van de metingen in 1901 …
November kwam in ons tuintje met een maximumtemperatuur van 18,6 ºC op de eerste dag van de maand meteen erg warm uit de startblokken. Vanaf 4 november lagen de maximumtemperaturen lange tijd rond de tien graden. Pas vanaf de 27e november kwamen de maximumtemperaturen amper meer boven de 5 graden. De laagste maximumwaarde verscheen op 30 november op de thermometer: 1,9 ºC, sinds 30 januari was het niet meer zo koud geweest. De eerste nachtvorst heb ik in de vroege ochtend van 21 november kunnen noteren: -1,4 ºC …
Eigenlijk is er van echt guur herfstweer helemaal geen sprake geweest in de afgelopen maand. Storm hebben we niet gehad, en er is in ons tuintje maar 35 mm regen gevallen in november, het grootste deel daarvan (20 mm) viel op 1 dag. Daarnaast hadden we hier in Fryslân ook maar één echt mistige dag …
Volgens het KNMI scheen de zon gemiddeld over het land 89 uur en daarmee is de maand ook zeer zonnig verlopen, want normaal schijnt de zon in november 63 uur. Het zonnigst was het in het zuidoosten van het land met op sommige plaatsen 100 zonuren. Helaas heb ik geen zonnemeter, maar ik heb stellig de indruk dat we er hier in het noorden wat karig van afgekomen zijn met de zon, want het was hier met name in de tweede helft van de maand nogal eens bewolkt en grijs …
Nadat ik op het bruggetje bij het huis nog wat herinneringen uit begin jaren zestig had verteld aan Jetske, lieten we het huis achter ons om het schelpenpaadje verder te volgen in oostelijke richting …
Voordat we verder gaan, gooi ik er nog één foto uit de oude doos tussendoor. In zekere zin is het een symbolisch beeld, want hoe trots ik daar ook op die indertijd indrukwekkende tractor zit, de toenemende mechanisering in de landbouw betekende wel dat er voor mijn vader na verloop van tijd geen werk meer zou zijn op de boerderij …
In 1964 lieten we het huis aan de Commissiepolle achter ons om een nieuw bestaan te beginnen in de Friese groeikern Drachten, waar Philips zat te springen om werknemers …
Toen deze foto’s in maart 2009 zijn gemaakt, hadden ongeveer 3.400 woningen in het veenweidegebied rond Echten te kampen met ernstige verzakkingsverschijnselen als gevolg van de verlaging van het grondwaterpeil t.b.v van de landbouw. De meeste huizen zijn hier gebouwd op houten palen, die gaan rotten door de verlaging van het grondwater. Wetterskip Fryslân verschuilde zich indertijd tegenover de woningeigenaren al jarenlang achter een onontwarbare knoop van juridische argumenten over de schuldvraag en de financiële consequenties.
Hoe het daarmee nu gesteld is, weet ik niet, maar indertijd leek het al zo erg gesteld, dat ook straatnaambordjes diep in de grond wegzakten, zo bleek aan het eind van de Commissiepolle …
De Commissiepolle eindigt aan de Middenvaart, die van Echten naar Bantega loopt. Sinds enige jaren ligt er ter hoogte van de Commissiepolle een bruggetje over de Middenvaart. Vreemd genoeg ligt er aan de andere kant van de brug echter geen pad, daar sta je ineens in het weiland …
Minstens zo vreemd is dat er een stoel op het bruggetje stond. Eén keer raden wie daar ‘t eerst op zat … laat ik maar vast verklappen dat ik het nu eens niet was …
Gelukkig mocht ik even later ook nog even op die stoel zitten om te genieten van het weidse uitzicht over het polderlandschap. Met het uitzicht vanaf het bruggetje over het noorden, het oosten en het zuiden besluit ik dit drieluik over mijn geboortegrond …
Terwijl ik daar op het bruggetje zat, herinnerde ik me ook weer hoe groot de overgang van dit Friese polderlandschap naar het stadse dorp Drachten was voor dat kleine mannetje, dat altijd gewend was geweest hier in alle rust en vrijheid op zijn klompjes rond te banjeren. Man man man … al die rechte straten, al dat steen en beton, rijen huizen die allemaal op elkaar leken … ik vond het verschrikkelijk …
Voor de rest van de familie zal dat vast niet veel anders zijn geweest, vooral ook omdat we allemaal gebukt gingen onder de ploegendiensten van heit, die het ook bepaald niet gemakkelijk had om als buitenmens ineens continu tussen de stampende machines en tussen vier muren te moeten staan. Uiteindelijk hebben daarin allemaal onze weg wel weten te vinden, maar de Commissiepolle blijft trekken …
Gisteren zijn we hier op virtuele wijze aan de wandel gegaan over een schelpenpad ten zuiden van het Friese dorpje Echten, dat de naam Commissiepolle draagt. We naderen intussen de plek waar in 1958 mijn wieg stond. Kijk, daar staat hij en ik lig er naast, slechts 14 dagen jong …
Ongeveer 200 meter vanaf de weg komen we bij een bruggetje, dat naar mijn voormalige ouderlijk huis voert. Voor zover je daar nog van mag spreken in dit geval, want het oude huis is een aantal jaren geleden afgebroken en opnieuw opgetrokken. Wie gisteren de laatste foto goed heeft bekeken, zal zien dat er iets is veranderd aan het huis …
Vroeger stond de dakkapel aan de westelijke kant op het dak, tegenwoordig staat die op de noordkant. Dat zal bovenaf een heel ander uitzicht geven dan vroeger. Ik kan me herinneren, dat vanuit die dakkapel in mijn slaapkamertje vroeger Lemmer te zien was. Het meest opvallende gebouw dat daar in de verte omhoog torende, was onderdeel van een soort verdeelpunt van elektriciteit in Lemmer. Dat gebouw had voor mijn gevoel de vorm van een grote stoel, en ik wist dan ook zeker dat het wel de stoel van een reus moest zijn …
Niet alleen het huis is veranderd, ook rondom het huis ziet het er wat anders uit. Op de plek waar nu een strak geschoren gazon ligt, bloeide en groeide vroeger een weelde aan bloemen. Bij dat bruggetje heeft zich overigens het eerste kleine drama in mijn nog jonge leven afgespeeld. Toen heit en pake op een avond de wintervoorraad kolen op een kar van de weg naar huis brachten, kwam mijn jonge katje onder een van de wielen van de kar terecht. De volgende dag hoorde ik dat het beestje niet meer leefde, even stortte mijn wereld in …
Al zo lang ik me kan herinneren, heb ik van de tuin en van tuinieren gehouden. Behalve dat ik pake hielp met het omspitten van de tuin, stak ik ook thuis op dat vlak de handen al snel uit de mouwen. De voorliefde voor tuinieren is me duidelijk met de paplepel ingegeven …
Na gedane arbeid was ‘t dan altijd weer fijn om even wat te dollen met Fikkie, de stabij van pake …
En als Fikkie niet bij mij wilde komen, dan ging ik wel naar Fikkie toe, want die woonde tenslotte aan de andere kant van de sloot bij pake …
En over die sloot gesproken … Daar heb ik ook leren schaatsen. Op de onderstaande foto sta ik samen met Bettie, de dochter van de boer, op het ijs van de bewuste sloot. In mijn herinnering was dat vroeger een oneindig lange sloot. In later jaren bleek dat toch heel erg mee te vallen, maar de laatste jaren heb ik het gevoel dat hij toch steeds weer wat langer wordt …
Voor mijn toenmalige ouderlijk huis geldt overigens hetzelfde als voor het huisje op de vlakte, dat ik hier vorige week liet zien. ’s Zomers is het er prachtig en kun je er ongestoord genieten van rust en ruimte, maar als de koude oostenwind wind ’s winters rond het huis waait en er een pak sneeuw ligt, dan valt het nog niet mee om de weg over dat smalle schelpenpaadje te bereiken …
Nadat we in 1964 naar Drachten waren verhuisd, heb ik nog verschillende keren gelogeerd bij pake, en later bij een oom en tante, die na pake’s dood in 1966 in zijn huisje zijn gaan wonen. Daarna is de Commissiepolle een aantal jaren buiten beeld geraakt, maar sinds het plotselinge overlijden van mijn vader in 1995 en sinds ik kwakkel met mijn gezondheid, vind ik het wel fijn om er zo af en toe eens een kuiertje te maken. Want dat kleine wereldje, dat begin jaren 60 zo groot leek, zal wel altijd een speciaal plekje in mijn hart houden …
Voor vandaag sluit ik af met een foto van drie generaties … het is de enige foto waar ik samen met pake (opa) en heit (vader) op sta …
Morgen vervolgen we onze weg naar het eind van de Commissiepolle, waar we nog even genieten van de weidse uitzichten.
Nadat we al enkele jaren samen op pad waren geweest in haar geboortestreek, heb ik mijn fotomaatje in maart 2009 meegevoerd naar de kleine wereld waar ik mijn eerste levensjaren heb doorgebracht. Hiervan heb ik indertijd verslag gedaan op mijn weblog, dat toen nog op web-log draaide. Nadat web-log ter ziele ging, is dat deel van mijn weblog verloren gegaan voor de openbaarheid, maar zelf heb ik er gelukkig nog steeds de beschikking over …
Mijn wieg stond in augustus 1958 aan de Commissiepolle bij Echten, een klein dorpje op de zuidelijke oever van het Tjeukemeer. Om bij de Commissiepolle te komen, moet je vanaf de Hoofdweg in Echten in zuidelijke richting afslaan, de Middenweg op. Na ongeveer 600 meter kom je op de plaats van bestemming: de Commissiepolle …
Er zit niets anders op dan vanaf dat punt onze weg te voet te vervolgen, want de Commissiepolle is net als 50 jaar geleden nog steeds een schelpenpaadje van amper een meter breed. Alleen een rij brievenbussen en kliko’s aan het begin van het pad verraadt de bewoning verderop. De mensen die achteraan wonen moeten ongeveer 500 meter lopen of fietsen om hun brievenbus te legen …
Als we het pad betreden, leert een blik naar rechts dat er van de oude schuur van de boerderij waar heit (vader voor niet-Friestaligen) vroeger werkte niet veel meer over is. Ooit ben ik hier in een moment van onoplettendheid nog eens zonder al te grote gevolgen van de hooizolder gevallen. Die zolder is dus intussen niet meer en op de boerderij wordt niet meer geboerd …
Behalve dat er verderop langs het pad een aantal oude huisjes – waaronder dat van pake – zijn afgebroken, is er eigenlijk niets veranderd. Op de achtergrond van de onderstaande foto staat mijn toenmalige ouderlijk huis, dat intussen al eens is afgebroken en daarna in iets gewijzigde vorm opnieuw opgebouwd …
Elke stap op dit paadje roept prettige herinneringen op uit lang vervlogen tijden. In de koude winter van 1963 ben ik op ongeveer hetzelfde plekje op de foto gekomen. Hier zien we op de achtergrond het huis van mijn pake (opa voor niet-Friestaligen) …
Pake woonde letterlijk op een steenworp afstand van mijn ouderlijk huis. Alleen het smalle schelpenpad en de sloot daarnaast scheidden de twee huizen. Het gevolg daarvan was, dat ik voor mijn gevoel vrijwel dagelijks met pake optrok. Op de strook grond naast het pad had pake een grote tuin en een aantal kippenhokken. Wacht, nu komt het goed uit, dat ik met mijn fotomaatje op pad was …
Zo kan ik mooi even aanwijzen waar ik als klein jongetje al met pake tussen de kippen zat …
Zodra ik op eigen benen kon staan, behoorde het voeren van de kippen tot de dagelijks rituelen …
Maar ook het zware werk schuwden pake en ik niet, want die grote tuin moest wel elk voorjaar worden omgespit, en daar kon pake best wat hulp bij gebruiken …
Regelmatig hielden we even halt om te schaften …
Morgen vervolgen we onze kuier over de Commissiepolle. Dan nemen we o.a. een kijkje bij de reïncarnatie van mijn ouderlijk huis, dat hier op de achtergrond nog in originele staat te zien is.
Afanja's Weblog 