Weerbeeld 2018: warm en droog

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: 2018 was het vijfde bijzonder warme jaar op rij. In onze tuin ben ik uitgekomen op een gemiddelde temperatuur van 11,2 °C, dat is ruim twee graden boven het langjarig gemiddelde van 9,1 °C in de periode 1971-2000. Met uitzondering van februari, maart en november waren alle maanden minstens een graad warmer dan normaal …

Kouder dan normaal was het alleen in februari en maart. In de laatste dagen van februari en de eerste dagen van maart kwamen we plotseling even echt in de greep van Koning Winter. Op 28 februari maakte ik met Jetske en rit door het noordoosten van Fryslân. Dik ingepakt stonden we op de pier van Holwerd naar het drijfijs op het Wad te kijken. Op de terugweg hebben we een tussenstop gemaakt bij de Ryptsjerksterpolder om nog even wat schaatsers te fotograferen bij de Ypey-molen. Meer details over de winter van 2017-2018 in onze regio kun je in dit logje vinden: ‘De late winter van 2018‘ …

Vanaf april was het gedaan met de kou in 2018. De eerste grafiek in dit logje laat duidelijk zien dat alle maanden vanaf dat moment duidelijk een stuk warmer verliepen dan normaal. Voor mij had het allemaal wel een tikje minder gemogen, want MS en warmte zijn bepaald geen vrienden. Maar goed, daarin was ik niet de enige. Ook voor Oskar was het met zijn dikke haardos vaak veel te warm. Maar dat was nog slechts klein leed. Het was zo warm en droog dat de koeien na verloop van tijd (overdag) verplicht op stal moesten, omdat het gras wekenlang niet groeide. Veehouders en akkerbouwers werden geconfronteerd met beregeningsverboden. Voor de toeristische sector en voor LF-2018 was het een fantastisch jaar …

2018 was niet alleen warm, het was dus ook uitzonderlijk droog. In vijf maanden regende het meer dan normaal, gedurende de rest van het jaar was het veel te droog. Normaal valt er in onze regio jaarlijks ca. 770 mm neerslag, in 2018 viel er echter niet meer dan 560 mm. Meer details over de zomer van 2018 kun je vinden in het logje ‘De zomerse weercijfers van 2018’

December was weliswaar nat en 2019 is niet uitzonderlijk droog uit de startblokken gekomen, maar voordat het in 2018 opgelopen neerslagtekort is weggewerkt, zal het wekenlang achtereen moeten regenen. Omdat buienluchten in fotografisch opzicht interessanter zijn dan strakblauwe luchten, heb ik nog even wat wolkenfoto’s uit mijn archief van 2018 opgediept. Ik heb er echt om moeten zoeken dit jaar …

IJsdagen, vorstdagen, warme, zomerse en tropische dagen, we hebben ze allemaal gehad in 2018. De koude dagen zijn snel opgeteld, want dat waren er aanzienlijk minder dan normaal. Het aantal warme, zomerse en tropische dagen was in 2018 ruim verdubbeld ten opzichte van de periode 1971-2000 …

Volgens het KNMI was 2018 met een gemiddelde temperatuur van 11,3 °C na 2014 (11,7 °C) landelijk het warmste jaar ooit gemeten. In ons tuintje werd 2018 met een gemiddelde temperatuur van 11,2 °C het warmste jaar, want de gemiddelde temperatuur lag een tiende graad hoger dan in 2014 …

Wil je meer weten over het weer elders in ons land, dan kan kun je daarvoor terecht in het jaarovericht van het KNMI: ‘Jaar 2018 – Extreem warm, extreem zonnig en zeer droog‘. Zonder de pretentie te hebben 100% correct te zijn (mijn weesretation is tenslotte niet geijkt) sluit dit ik overzicht af met één van mijn favoriete weerfoto’s van 2018, één van de vele lichte sneeuwbuien die op 27 februari over het noorden van Fryslân en het Wad trokken …

Weerbeeld juni 2018

Het begint eentonig te worden. Na een zeer zachte april en een record warme mei was ook juni volgens het KNMI met gemiddeld 17,5°C tegen normaal 15,6°C veel warmer dan normaal. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur uit op 16,9 °C tegen normaal 14,4 °C over de periode 1971-2000. Het warmst werd het op 7 juni met een maximumtemperatuur van 28,4 °C. Kouder dan 9,7 °C werd het niet …

Het grootste deel van de maand werd het weer in onze contreien bepaald door hogedrukgebieden. Met een (noord)oostelijke stroming bleven echte extreem hoge temperaturen gelukkig uit deze maand. Opvallend was het aantal warme dagen (maximumtemperatuur 20 tot 25,0 °C): 19 tegen normaal gemiddeld 11 over de periode 1971-2000 …

Met gemiddeld over het land 29 mm neerslag tegen normaal 68 mm was de maand zeer droog. Dat was ook in ons tuintje het geval: 21 mm tegen normaal ca. 71 mm. Enige regen van betekenis viel er bij ons slechts op 4 dagen. De bovenstaande druppeltjes op het vingerhoedskruid (dopkeblom in het Fries) vielen op 22 juni …

De afgelopen dagen was het me eerlijk gezegd alweer aan de warme kant en dat lijkt voorlopig ook nog wel even zo te blijven. Daar komt nog bij dat ik m.b.t. mijn Acnesklachten sinds het weekend weer helemaal terug bij af ben. Omdat warmte en MS sowieso al niet goed samengaan, hebben we mijn mobiele hangmat-standaard maar weer eens in stelling gebracht. Af en toe een beetje meedraaien met de zon, zodat ik lekker wat in de schaduw van de hazelaar kan hangen, levert de komende tijd veelal het onderstaande beeld op. Daarbij dient nog wel even te worden opgemerkt dat de wolken dateren van 3 juni, want zulke fraaie wolken heb ik hier al enige tijd niet meer gezien …

Een klein krabbetje

Het verveelde me eigenlijk nog lang niet daar midden in die stille weidsheid van ’t Wad. Maar toen mijn benen na enige tijd te kennen gaven dat het tijd was om zo langzamerhand weer eens even te gaan zitten, zijn Jetske ik behoedzaam glibberend aan de terugweg begonnen. Jetske bleef ergens halverwege staan en begon voorover gebogen te fotograferen …

Nieuwsgierig geworden, liep ik even naar haar toe om te kijken wat ze aan het fotograferen was. Waar ik de hele vakantie alleen maar dode krabbetjes had gevonden, was Jetske een levend exemplaar tegen het lijf gelopen. Omdat het beestje roerloos bleef zitten zoals hij zat, besloot ik met mijn vinger vlak boven hem wat leven in de brouwerij te brengen. Het werkte meteen, dreigend bracht hij zijn schaartjes omhoog in een poging om mijn nagels te knippen …

Natuurlijk heb ik er ook even een paar plaatjes van geschoten, want zoals bekend delen Jetske en ik onze vondsten tijdens gezamenlijke fotokuiertjes altijd netjes met elkaar. Toen ik na een tijdje wat video-opnamen maakte, probeerde Jetske op haar beurt om het krabbetje in beweging te brengen. Dat viel in het begin nog niet mee, want Jetske leek banger voor de schaartjes dan het krabbetje voor Jetskes’ vinger, maar uiteindelijk lukte het toch in dit filmpje van welgeteld 61 seconden …  😉

De stille weidsheid van ’t Wad

Nadat we enige tijd lekker op het bankje hadden gezeten, konden Jetske en ik het natuurlijk niet laten om even voorzichtig een stukje de glibberige bodem van de bij eb drooggevallen Waddenzee op te lopen …

Een stukje verder naar het westen liepen nog twee mensen …

Verder was er alleen de stille weidsheid van het Wad met in de verte slechts een weerspiegeling van het Friese vasteland …

Het meeste geluid was op dat moment waarschijnlijk nog afkomstig van onze gestaag klikkende camera’s …

In oostelijke richting zo ver het zicht reikt alleen die enorm lege ruimte …

Na dit kleine uitstapje was het tijd om de blik weer in Aafjes’ richting te wenden …

Voordat we ons weer bij Aafje op het bankje voegden, wachtte Jetske en mij onderweg echter nog een kleine verrassing …

– wordt vervolgd –

Weerbeeld juni 2015

Juni kwam koel uit de startblokken met een aantal dagen achtereen waarop de maximumtemperaturen bleven steken op 15-16 graden, maar op 5 juni kregen we de eerste tropische dag van het jaar te verwerken. Meteen daarna zakten de temperaturen weer terug naar 15 tot 16 ºC, om vervolgens weer geleidelijk te stijgen tot een zomerse 25 graden op 12 juni. Daarna bleven de temperaturen opnieuw twee weken onder de normale waarden. In de laatste week van juni liepen de maximumtemperaturen weer op tot 20-25 graden. Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uit op 14,1 ºC tegen normaal over de periode 1971-2000 14,4 ºC …





Aan de eerste tropische dag kwam in Drachten een ruw einde. Terwijl we naar het Achtuurjournaal zaten te kijken, werd het buiten plotseling aardedonker en begonnen de struiken en bomen in ons tuintje ineens vervaarlijk heen en weer te zwiepen. Allerlei klein spul werd omhoog getrokken om vervolgens in woeste vaart door de lucht te tollen. Bij twee buren werden de schuttingen rond de tuin losgerukt en in de steeg gegooid. Een valwind of een windhoos, daarover lopen de meningen uiteen, zorgde voor dusdanig veel schade dat de brandweer een groot deel van de avond met 5 auto’s op pad was om omgewaaide bomen, afgerukte takken en ander ongerief zo snel mogelijk op te ruimen …





Een groot deel van de maand werd het weer bepaald door hogedrukgebieden waardoor de hoeveelheid regen beperkt bleef. Gemiddeld over het land viel 33 mm regen tegen een langjarig gemiddelde van 68 mm. In ons tuintje heb ik in juni slechts 18 mm neerslag afgetapt, tegen een langjarig gemiddelde van ca 71 mm over de periode 1971-2000 …





Omdat ook de maanden april en mei al droog waren, is het neerslagtekort in combinatie met de grote verdamping, veroorzaakt door het vaak zonnige weer, inmiddels opgelopen tot ca. 145 mm. Gemiddeld over het land komt het huidige tekort in juni gemiddeld eens per 10 tot 20 jaar voor. Geen wonder dat veel akkers regelmatig werden beregend …




Weerbeeld november 2014

En weer kan ik een warme en droge maand in ons tuintje bijschrijven, dat is al de tiende te warme maand dit jaar. Om maar met de deur in huis te vallen: de gemiddelde temperatuur is hier in november uitgekomen op 7,6 ºC, en dat is dan toch weer bijna twee graden warmer dan het langjarig gemiddelde van 5,8 ºC over de periode 1971-2000. Bij het KNMI in De Bilt is de gemiddelde temperatuur deze maand uitgekomen op 8,2 °C en daarmee staat november 2014 op een gedeelde achtste plaats in de top 10 van zachte novembermaanden sinds het begin van de metingen in 1901 …





November kwam in ons tuintje met een maximumtemperatuur van 18,6 ºC op de eerste dag van de maand meteen erg warm uit de startblokken. Vanaf 4 november lagen de maximumtemperaturen lange tijd rond de tien graden. Pas vanaf de 27e november kwamen de maximumtemperaturen amper meer boven de 5 graden. De laagste maximumwaarde verscheen op 30 november op de thermometer: 1,9 ºC, sinds 30 januari was het niet meer zo koud geweest. De eerste nachtvorst heb ik in de vroege ochtend van 21 november kunnen noteren: -1,4 ºC …





Eigenlijk is er van echt guur herfstweer helemaal geen sprake geweest in de afgelopen maand. Storm hebben we niet gehad, en er is in ons tuintje maar 35 mm regen gevallen in november, het grootste deel daarvan (20 mm) viel op 1 dag. Daarnaast hadden we hier in Fryslân ook maar één echt mistige dag …





Volgens het KNMI scheen de zon gemiddeld over het land 89 uur en daarmee is de maand ook zeer zonnig verlopen, want normaal schijnt de zon in november 63 uur. Het zonnigst was het in het zuidoosten van het land met op sommige plaatsen 100 zonuren. Helaas heb ik geen zonnemeter, maar ik heb stellig de indruk dat we er hier in het noorden wat karig van afgekomen zijn met de zon, want het was hier met name in de tweede helft van de maand nogal eens bewolkt en grijs …




De droge zomer van 2013

Voordat vanavond om 22:44 uur de astronomische herfst zijn intrede doet, kan ik nog net even terugblikken op de weerkundige zomer, die van 1 juni tot 1 september loopt. De zomer begon geheel in lijn met de vijf voorgaande maanden koel, want juni was in ons tuintje met een gemiddelde temperatuur van 13,9 ºC een halve graad te koud voor de tijd van het jaar. Daar kwam in juli echter snel verandering in. Met een gemiddelde temperatuur van 18,2 ºC was juli bijna 2 graden warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Omdat augustus vervolgens ook warm verliep, kwam de gemiddelde zomertemperatuur in ons tuintje uit op 16,5 ºC. Daarmee hadden we na twee uitgesproken koele zomers eindelijk weer eens een warmere zomer. Tussen 21 en 27 juli was er zelfs sprake van een landelijk hittegolf die een week duurde. Een hittegolf is een periode van minsten vijf dagen in De Bilt met 25,0 graden of meer waarvan op minstens drie dagen 30,0 graden of meer is gemeten. Sinds de zomer van 2006 was er in Nederland geen hittegolf meer voorgekomen. In ons tuintje werd die hittegolf formeel net niet gehaald, maar het was er desondanks warm genoeg …





Ondanks -of misschien wel juist dankzij-  het koele verloop van juni, leverde deze maand prachtige kleurrijke landschappen op. Paardenbloemen, boterbloemen, pinksterbloemen, zuring en echte koekoeksbloemen zorgden op veel plaatsen voor kleurrijke accenten in het frisgroene landschap …





Zetten we de temperaturen van de afgelopen zomer even in een wat breder perspectief, dan wordt al snel duidelijk dat het eigenlijk maar een gematigde zomer was. Over de periode 2003-2013 komt de zomer van 2013 qua temperatuur in ons tuintje terecht op een gedeelde achtste plaats. De zomer van 2013 telde in ons tuintje 12 zomerse dagen (maximumtemperatuur 25 ºC of hoger) en drie tropische dagen (maximumtemperatuur 30 ºC of hoger), en dat komt allemaal heel netjes overeen met het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000 …





Behalve op warmte hebben we dit jaar ook lang moeten wachten op het verschijnen van vlinders en andere insecten, maar uiteindelijk werd 2013 toch een prachtig vlinderjaar …





Behalve warm was de zomer van 2013 ook droog, gemiddeld viel er over het land 137 mm tegen ongeveer 225 mm normaal. Landelijk gezien waren alle drie de zomermaanden droger dan normaal. Onze omgeving vormde daarop in juni een uitzondering. In ons tuintje viel in de eerste zomermaand 105 mm tegen normaal over de periode 1971-2000 ongeveer 70 mm. Met een totale neerslagsom van 176 mm viel er in ons tuintje zo’n 24 mm minder regen dan gemiddeld over de periode 1971-2000 …





De neerslag die er in de afgelopen zomer viel, kwam vooral voort uit zware buien, die hier en daar gepaard gingen met wateroverlast. In ons tuintje viel vooral op 21 juni veel regen, in totaal kon ik die dag 35 mm aftappen. De meeste neerslag viel die dag in het Drentse Zweelo: 90 mm. Op 27 juli en in de nacht van 5 op 6 augustus trokken er zware onweersbuien over het zuidoostelijke deel van Fryslân. Maar tussen de zware buien door het was vooral in juli en augustus langdurig droog …





Wat de temperaturen betreft was er niet echt sprake van extremen in de afgelopen zomer, voor de neerslag ligt dat toch net even anders. De zomer was droog met gemiddeld over het land viel 137 mm tegen 225 mm normaal, in De Bilt bleef de neerslag zelfs beperkt tot 117 mm. In ons tuintje viel in de afgelopen zomer 176 mm neerslag, tegen normaal ongeveer 200 mm. Daarmee staat de zomer van 2013 wat droogte betreft met stip op een goede tweede plaats in de reeks sinds 2003 …





De vakantiegangers in eigen land hadden geluk dit jaar, vooral op de Friese meren was het goed toeven in juli en augustus. Het koude voorjaar zal voor veel bedrijven in de kampeer- en watersportsector misschien niet helemaal zijn goedgemaakt, maar uiteindelijk had niemand echt te klagen dit jaar …