Dag van de Elfstedentocht

De – voorlopig – laatste Elfstedentocht is verreden op 4 januari 1997. Dat is intussen dus ruim 23 jaar geleden. Daarmee zitten we op dit moment in de langste Elfstedentochtloze periode sinds de oprichting van de Vereniging De Friesche Elfsteden op 15 januari 1909.

Op dit moment is er op de weerkaarten en in de weerpluim nog niets te zien wat op serieus winterweer wijst. Om de cultuur en de verhalen van De Tocht overeind te houden, en vooral ook om de moed erin te houden, wordt in Fryslân vanaf dit jaar op 15 januari De dag van de Elfstedentocht’ georganiseerd ...

18 februari 2018 – open water bij de finishlijn van de Elfstedentocht in de Bonkefeart

Dat we de moed niet te snel op moeten geven, hebben we twee jaar geleden nog kunnen zien. Toen hadden we tot half februari geen vorst van betekenis gehad, maar in de laatste week van februari werd het ineens winter. Wij zaten indertijd hemelsbreed op amper een kilometer van de finish aan de Bonke. Het vroor daar letterlijk en figuurlijk dat het kraakte in de laatste dagen van februari en de eerste dagen van maart …

Wij logeerden eind februari – begin maart 2018 in het huis van de kinderen om daar op de hond te passen, terwijl de jeugd naar de wintersport was. Op 18 februari maakte ik een foto van de roestvrij stalen paal die de finishlijn van de Elfstedentocht in de Bonkefeart markeert. De paal was op die stralende dag door water omgeven (zie de bovenste foto).

Een week later viel de winter in met matige tot strenge vorst, en die bleef aanhouden t/m 4 maart. Op 28 februari lag er al een mooi laagje ijs. Die dag maakte ik met Jetske een winterse rondrit door het noorden van Fryslân. Tijdens die rit hebben we o.a. foto’s gemaakt van arctische taferelen op de Waddenzee en schaatsers op het ondergelopen land van de Ryptsjerksterpolder. Op 3 en 4 maart trokken velen op de schaats over de denkbeeldige finishlijn op de Bonkefeart voor een tochtje naar de Grote Wielen of verder …

De kansen op een volgende Elfstedentocht worden er niet groter op, maar ik blijf er erin geloven. En velen met mij gelukkig. Er moeten zo langzamerhand natuurlijk wel steeds meer zaken gunstig samenvallen, maar toch … Er hoeft maar één keer b.v. in januari een gunstige luchtdrukverdeling tot stand te komen, die koutransport vanuit Noord- of Oost-Europa op gang kan brengen zoals dat ook eind februari 2018 het geval was.

Wanneer hij weer kan worden verreden is maar zeer de vraag, maar voor de volgende Tocht der Tochten staat er sinds enige tijd wel een finishboog van formaat over de Bonkefeart. Samen met zijn weerspiegeling vormt de finishboog het felbegeerde Elfstedenkruisje. Wat jullie ervan vinden, weet ik niet, maar ik vind hem prachtig …

Weerbeeld 2018: warm en droog

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: 2018 was het vijfde bijzonder warme jaar op rij. In onze tuin ben ik uitgekomen op een gemiddelde temperatuur van 11,2 °C, dat is ruim twee graden boven het langjarig gemiddelde van 9,1 °C in de periode 1971-2000. Met uitzondering van februari, maart en november waren alle maanden minstens een graad warmer dan normaal …

Kouder dan normaal was het alleen in februari en maart. In de laatste dagen van februari en de eerste dagen van maart kwamen we plotseling even echt in de greep van Koning Winter. Op 28 februari maakte ik met Jetske en rit door het noordoosten van Fryslân. Dik ingepakt stonden we op de pier van Holwerd naar het drijfijs op het Wad te kijken. Op de terugweg hebben we een tussenstop gemaakt bij de Ryptsjerksterpolder om nog even wat schaatsers te fotograferen bij de Ypey-molen. Meer details over de winter van 2017-2018 in onze regio kun je in dit logje vinden: ‘De late winter van 2018‘ …

Vanaf april was het gedaan met de kou in 2018. De eerste grafiek in dit logje laat duidelijk zien dat alle maanden vanaf dat moment duidelijk een stuk warmer verliepen dan normaal. Voor mij had het allemaal wel een tikje minder gemogen, want MS en warmte zijn bepaald geen vrienden. Maar goed, daarin was ik niet de enige. Ook voor Oskar was het met zijn dikke haardos vaak veel te warm. Maar dat was nog slechts klein leed. Het was zo warm en droog dat de koeien na verloop van tijd (overdag) verplicht op stal moesten, omdat het gras wekenlang niet groeide. Veehouders en akkerbouwers werden geconfronteerd met beregeningsverboden. Voor de toeristische sector en voor LF-2018 was het een fantastisch jaar …

2018 was niet alleen warm, het was dus ook uitzonderlijk droog. In vijf maanden regende het meer dan normaal, gedurende de rest van het jaar was het veel te droog. Normaal valt er in onze regio jaarlijks ca. 770 mm neerslag, in 2018 viel er echter niet meer dan 560 mm. Meer details over de zomer van 2018 kun je vinden in het logje ‘De zomerse weercijfers van 2018’

December was weliswaar nat en 2019 is niet uitzonderlijk droog uit de startblokken gekomen, maar voordat het in 2018 opgelopen neerslagtekort is weggewerkt, zal het wekenlang achtereen moeten regenen. Omdat buienluchten in fotografisch opzicht interessanter zijn dan strakblauwe luchten, heb ik nog even wat wolkenfoto’s uit mijn archief van 2018 opgediept. Ik heb er echt om moeten zoeken dit jaar …

IJsdagen, vorstdagen, warme, zomerse en tropische dagen, we hebben ze allemaal gehad in 2018. De koude dagen zijn snel opgeteld, want dat waren er aanzienlijk minder dan normaal. Het aantal warme, zomerse en tropische dagen was in 2018 ruim verdubbeld ten opzichte van de periode 1971-2000 …

Volgens het KNMI was 2018 met een gemiddelde temperatuur van 11,3 °C na 2014 (11,7 °C) landelijk het warmste jaar ooit gemeten. In ons tuintje werd 2018 met een gemiddelde temperatuur van 11,2 °C het warmste jaar, want de gemiddelde temperatuur lag een tiende graad hoger dan in 2014 …

Wil je meer weten over het weer elders in ons land, dan kan kun je daarvoor terecht in het jaarovericht van het KNMI: ‘Jaar 2018 – Extreem warm, extreem zonnig en zeer droog‘. Zonder de pretentie te hebben 100% correct te zijn (mijn weesretation is tenslotte niet geijkt) sluit dit ik overzicht af met één van mijn favoriete weerfoto’s van 2018, één van de vele lichte sneeuwbuien die op 27 februari over het noorden van Fryslân en het Wad trokken …