Ongepland primeurtje

Omdat het toch op de route lag, heb ik dinsdag onderweg even een tussenstop gemaakt aan de Bonke bij Leeuwarden. Daar stond de boel net als elders ook aardig op de kop …

Terwijl Nils en ik op de steiger geheel volgens de regels der kunst op ruim twee meter afstand van elkaar even stonden bij te praten, probeerde de jongste kleinzoon achter de dubbele beglazing om zich voor de tweede dag op rij achter de laptop de kunst van het thuis leren eigen te maken. De spontane begroeting, zoals we die anders steevast hebben, moest helaas achterwege blijven. Mij beviel dat absoluut niet, en ik geloof dat Pepijn het ook maar niets vond …

Ook hier trok de natuur zich niets aan van onze coronacrisis. Vanuit een ooghoek zag ik een fuut naderen. Veel tijd gunde hij me niet, maar net voordat hij weer onderdook, kon ik dit plaatje schieten. Dat geeft het leven dat toch weer even wat kleur en glans …

Vlak voordat ik in de auto zou stappen om op weg te gaan naar de Ryptsjerksterpolder, zag ik drie gevechtsvliegtuigen naderen, die op weg waren naar de vliegbasis. De grote internationale oefening Frisian Flag is afgelast, maar de reguliere surveillance en trainingsvluchten gaan gewoon door. Thuis zag ik, dat ik voor het eerst een F35 JSF had gefotografeerd …

Een kleurig slot

De zon kregen we die dagen aan de Bonke niet meer te zien, maar op de tweede dag begon het tegen de avond wel even wat op te klaren. De dikste wolken begonnen te wijken en de hoogste wolken werden nog even fraai uitgelicht. Tijd om even een rondje om het huis te lopen met de camera in de aanslag …

Binnenshuis was de dag gezellig en kleurig genoeg geweest. De roze wolken gaven op de valreep ook buitenshuis nog even wat kleur aan de dag. Terug bij de voordeur zag ik dat de maan me door de vochtige atmosfeer vriendelijk toelachte.

Eerste kwartier … mooi! Bij helder en droog weer lukte het om daar in de loop van de avond ook nog wat plaatjes van te schieten. Morgen meer maan …

Na de mist

Nadat de mist van de jaarwisseling was opgetrokken, zijn wij weer voor een paar dagen afgereisd naar het huis van de kinderen aan de Bonke. Pa en ma wilden er graag samen even een paar dagen tussenuit. Aan ons de schone taak om een paar dagen op huis, hond en kleinzoons te passen …

Dat vinden wij normaal gesproken helemaal geen straf. Tijdens diverse ‘oppasdiensten’ heb ik daar de laatste jaren al heel wat mooie foto’s kunnen maken zonder dat ik er veel voor hoefde te doen. Hoewel het er begin dit jaar af en toe flink waaide, kwamen de foto’s me er ditmaal vanwege de aanhoudende regen bepaald niet aanwaaien …

Dag van de Elfstedentocht

De – voorlopig – laatste Elfstedentocht is verreden op 4 januari 1997. Dat is intussen dus ruim 23 jaar geleden. Daarmee zitten we op dit moment in de langste Elfstedentochtloze periode sinds de oprichting van de Vereniging De Friesche Elfsteden op 15 januari 1909.

Op dit moment is er op de weerkaarten en in de weerpluim nog niets te zien wat op serieus winterweer wijst. Om de cultuur en de verhalen van De Tocht overeind te houden, en vooral ook om de moed erin te houden, wordt in Fryslân vanaf dit jaar op 15 januari De dag van de Elfstedentocht’ georganiseerd ...

18 februari 2018 – open water bij de finishlijn van de Elfstedentocht in de Bonkefeart

Dat we de moed niet te snel op moeten geven, hebben we twee jaar geleden nog kunnen zien. Toen hadden we tot half februari geen vorst van betekenis gehad, maar in de laatste week van februari werd het ineens winter. Wij zaten indertijd hemelsbreed op amper een kilometer van de finish aan de Bonke. Het vroor daar letterlijk en figuurlijk dat het kraakte in de laatste dagen van februari en de eerste dagen van maart …

Wij logeerden eind februari – begin maart 2018 in het huis van de kinderen om daar op de hond te passen, terwijl de jeugd naar de wintersport was. Op 18 februari maakte ik een foto van de roestvrij stalen paal die de finishlijn van de Elfstedentocht in de Bonkefeart markeert. De paal was op die stralende dag door water omgeven (zie de bovenste foto).

Een week later viel de winter in met matige tot strenge vorst, en die bleef aanhouden t/m 4 maart. Op 28 februari lag er al een mooi laagje ijs. Die dag maakte ik met Jetske een winterse rondrit door het noorden van Fryslân. Tijdens die rit hebben we o.a. foto’s gemaakt van arctische taferelen op de Waddenzee en schaatsers op het ondergelopen land van de Ryptsjerksterpolder. Op 3 en 4 maart trokken velen op de schaats over de denkbeeldige finishlijn op de Bonkefeart voor een tochtje naar de Grote Wielen of verder …

De kansen op een volgende Elfstedentocht worden er niet groter op, maar ik blijf er erin geloven. En velen met mij gelukkig. Er moeten zo langzamerhand natuurlijk wel steeds meer zaken gunstig samenvallen, maar toch … Er hoeft maar één keer b.v. in januari een gunstige luchtdrukverdeling tot stand te komen, die koutransport vanuit Noord- of Oost-Europa op gang kan brengen zoals dat ook eind februari 2018 het geval was.

Wanneer hij weer kan worden verreden is maar zeer de vraag, maar voor de volgende Tocht der Tochten staat er sinds enige tijd wel een finishboog van formaat over de Bonkefeart. Samen met zijn weerspiegeling vormt de finishboog het felbegeerde Elfstedenkruisje. Wat jullie ervan vinden, weet ik niet, maar ik vind hem prachtig …

De late winter van 2018

Nadat hij eerst maar niet leek te willen beginnen, lijkt er intussen maar geen eind aan de winter van 2017-2018 te willen komen. Eigenlijk kunnen we het maar beter hebben over de late winter van 2018, want in december en januari stelde de winter niks voor. Het enige wat in die periode even aan winter deed denken, was een dun laagje sneeuw op 11 december. En dat terwijl het dit weekend met een harde oostenwind en lichte tot matige vorst opnieuw bar koud was …

171211-1556x

December was een graad warmer en januari was zelfs ruim 2 ºC warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Op 24 januari werd het zelfs 12,5 ºC in ons tuintje, veel gekker moet het toch niet worden. Echt winterweer werd het pas in februari. Vooral in de laatste week van de maand was het met ’s nachts lichte tot matige vorst en zelfs een tweetal echte ijsdagen bitter koud. Daarmee kwam de gemiddelde temperatuur voor de winter van 2017-2018 uiteindelijk uit op 3,3 ºC …

180315-temp-winter2017-2018

Nog even wat koude cijfertjes op een rij. Ik heb in ons tuintje 28 vorstdagen kunnen noteren, tegen 40 gemiddeld over de periode 1971-2000. Om nog eens duidelijk te maken wanneer het deze winter koud werd: 22 van die vorstdagen vielen in februari. Matige vorst heb ik maar 4 keer kunnen noteren, tegen 14 normaal over de eerder genoemde periode. Hoewel het er enkele nachten dichtbij kwam, zat strenge vorst er ook deze winter weer niet in …

180315-vorstdagen

De verdeling van de neerslag liep gedurende de winter parallel aan de temperatuur. December en januari waren niet alleen erg zacht, maar ook uiterst somber en nat. In de koude februari viel minder dan de helft van de normale hoeveelheid neerslag …

180315-neerslag-winter2017-2018

De kou liet zich op 28 februari het best zien en voelen op het Wad. Bij een harde oostelijke wind en enkele graden vorst, die al snel voor een gevoelstemperatuur van ca. -17 ºC zorgden, dreven er grote ijsvelden over de Waddenzee. In de verte stak het met sneeuw bedekte Ameland ongewoon wit tegen zee en lucht af …

180228-1356x

Wat betreft de hoeveelheid neerslag nestelt deze winter zich met 200 mm tussen het langjarig gemiddelde over 2003-2018 (219 mm) en dat over de periode van 1971-2000 (185 mm) …

180315-winterneerslag-2003-2018

Hoewel de opvallend koude winterse uitsmijter van februari en maart zich misschien nog wel een tijdje in ons geheugen zal nestelen, zal de winter als geheel wel snel worden vergeten. Met een gemiddelde van 3,3 ºC was het niet de warmste winter van de laatste tien jaar, en dat is tegenwoordig al heel wat. Maar uiteindelijk was deze winter dan toch weer 0,7 ºC warmer dan het gemiddelde van de winters in de periode 1971-2000 …

180315-wintertemp-2003-2018

De laatste dagen van februari en de eerste 3 dagen van maart gaven voor de winterliefhebbers nog wat sjeu aan deze editie van de winter. Op 24 februari lag de Bonke bij Leeuwarden nog helemaal open, maar een week later bonden honderden schaatsers daar de smalle ijzers onder om even een tochtje naar Aldtsjerk te maken. Helaas is het bij die ene dag gebleven, omdat koning Winter zich daarna weer terugtrok …

180228-1547x

Als de Bonke en vele andere wateren eind februari-begin maart ondanks het spelbederf van zonnestraling en windkracht, in een week tijd dicht kunnen vriezen, dan biedt dat ondanks alle pessimistische scenario’s in mijn ogen toch nog hoop voor toekomstige schaatstochten. Als die klassieke winterse luchtdrukverdeling met een krachtig hogedrukgebied boven Scandinavië en een lagedrukgebied boven Zuid-Europa nu eens in de eerste helft van januari op de weerkaarten verschijnt – wanneer de aanzienlijk zon minder kracht heeft – dan moet er meer moois mogelijk zijn …

180228-1438x

Aan de provincie en aan het waterschap heeft het in elk geval niet gelegen. Zodra er zicht was op de serieus winterse ontwikkelingen, kondigde de provincie al een vaarverbod af voor een groot deel van Friese wateren, voordat er nog maar een centimeter ijs lag. Het waterschap zorgde ervoor om vroegtijdig het gewenste peil te bereiken, zodat daarna z.s.m. alle gemalen stilgelegd konden worden. Dit alles om een maximale ijsgroei mogelijk te maken. Wat mij betreft hulde voor provincie en waterschap derhalve, want elke mogelijk kans op natuurijs moet ten volle worden benut.

180228-1443xh

Bij de finish

Omdat er donderdag duidelijk nog veel te weinig ijs lag om van de Ryptsjerksterpolder een fotogeniek schaatsparadijsje te maken, ben ik er niet te lang blijven rondhangen. In plaats daarvan heb ik even koers gezet naar Leeuwarden om in het huis van Nils en Marianne even een kop koffie te drinken en een broodje te eten …

180208-1315x

Omdat ik er toch langs kwam, heb ik onderweg nog even een tussenstop gemaakt bij de finishplaats van de Friese Elfstedentocht. Die plek wordt momenteel gemarkeerd met een paal in het water van de Bonke en een bord met daarop de route van de tocht en de begeleidende tekst die onder deze foto staat …

180208-1316x

“Bij deze paal op een dan bevroren Bonke bevindt zich sinds 1985 de finishlijn van de Friese Elfstedentocht. De legendarisch schaatstocht van 200 km met start en aankomst in de hoofdstad van Fryslân, Leeuwarden, kan alleen worden gehouden dankzij de inzet van duizenden vrijwilligers – Gemeente Leeuwarden …”

180208-1319x

Het is de bedoeling dat de finish in de loop van dit jaar een prominentere en veel mooiere markering krijgt. Die zal ik hier t.z.t. zeker nog eens laten zien, want we komen er tegenwoordig regelmatig langs.