Rietsnijders in de verte

Gisteren vertelde ik hier wat over de eerste keer dat ik in het rietland van de Weerribben was. Sindsdien ben ik vooral in de periode januari – april talloze malen op ‘werkbezoek’ geweest bij de rietsnijders in die contreien. Dat is één van de zaken waarbij de coronacrisis zand in de machine heeft gestrooid …

Helemaal zonder rietsnijders hoef ik het echter niet te doen dit jaar. Toen ik onlangs was afgereisd naar de noordkant van de Rypstjerksterpolder (deze tongbreker mag wat mij betreft door niet-Friestaligen worden uitgesproken als Rijperkerkerpolder … 😉 ) om foto’s te maken van de eerste grutto’s, waren rietsnijders in de verte bezig met het snijden van het riet en het verbranden van de ruigte. Meer dan wat verre sfeerplaatjes zit er niet in dit jaar. Ik doe het ermee …

De grutto’s zijn terug!

De dames en heren meteorologen hadden ons voor gisteren mooi en zonnig weer toegezegd, maar daar kwam weer eens weinig van terecht. En dus stond ik rond 10:30 uur in een grijze en kille Ryptsjerksterpolder ten noordoosten van Leeuwarden. Je zou het kijkend naar de eerste foto niet zeggen, maar dit is een van de plekken waar de grutto’s zich verzamelen na terugkeer van hun winterresidentie …

Tijd om de camera op het statief te klikken en dan even flink in te zoomen. En jawel, al snel krijg ik de eerste grutto’s in beeld. En voor wie nu denkt: “Maar die grutto is toch geen watervogel? Waarom zitten ze daar in een meer …?” Wel, het is geen meer. De Ryptsjerksterpolder is een polder die iedere winter onder water wordt gezet. In koudere winters kwam dat de schaatsers nog wel eens ten goede, daar was dit jaar geen sprake van. De grutto’s zijn er wel elk voorjaar blij mee …

Het natte polderland is voor hen een soort ‘tafeltje dekje’. Na de lange tocht vanuit hun winterverblijf kunnen ze hier aansterken en opvetten voor de broedtijd. Dat wil niet zeggen dat ze altijd in alle rust kunnen dineren. Op de laatste foto kun je zien dat al die honderden grutto’s ineens op de wiek gingen. De oorzaak daarvan heb ik niet kunnen achterhalen, maar de kans is groot dat er op dat moment een roofvogel in de buurt kwam …

Zodra de rust teruggekeerd is, is te zien dat de grutto’s bescherming lijken te zoeken tussen de omringende smienten, scholeksters en aalscholvers. Of daar enige bescherming vanuit gaat, valt zeer te betwijfelen. Als een roofvogel wil toeslaan, dan doet hij dat toch. Kijk naar eens naar de resten van de dode ooievaar die daar lijkt te liggen …

Dag van de Elfstedentocht

De – voorlopig – laatste Elfstedentocht is verreden op 4 januari 1997. Dat is intussen dus ruim 23 jaar geleden. Daarmee zitten we op dit moment in de langste Elfstedentochtloze periode sinds de oprichting van de Vereniging De Friesche Elfsteden op 15 januari 1909.

Op dit moment is er op de weerkaarten en in de weerpluim nog niets te zien wat op serieus winterweer wijst. Om de cultuur en de verhalen van De Tocht overeind te houden, en vooral ook om de moed erin te houden, wordt in Fryslân vanaf dit jaar op 15 januari De dag van de Elfstedentocht’ georganiseerd ...

18 februari 2018 – open water bij de finishlijn van de Elfstedentocht in de Bonkefeart

Dat we de moed niet te snel op moeten geven, hebben we twee jaar geleden nog kunnen zien. Toen hadden we tot half februari geen vorst van betekenis gehad, maar in de laatste week van februari werd het ineens winter. Wij zaten indertijd hemelsbreed op amper een kilometer van de finish aan de Bonke. Het vroor daar letterlijk en figuurlijk dat het kraakte in de laatste dagen van februari en de eerste dagen van maart …

Wij logeerden eind februari – begin maart 2018 in het huis van de kinderen om daar op de hond te passen, terwijl de jeugd naar de wintersport was. Op 18 februari maakte ik een foto van de roestvrij stalen paal die de finishlijn van de Elfstedentocht in de Bonkefeart markeert. De paal was op die stralende dag door water omgeven (zie de bovenste foto).

Een week later viel de winter in met matige tot strenge vorst, en die bleef aanhouden t/m 4 maart. Op 28 februari lag er al een mooi laagje ijs. Die dag maakte ik met Jetske een winterse rondrit door het noorden van Fryslân. Tijdens die rit hebben we o.a. foto’s gemaakt van arctische taferelen op de Waddenzee en schaatsers op het ondergelopen land van de Ryptsjerksterpolder. Op 3 en 4 maart trokken velen op de schaats over de denkbeeldige finishlijn op de Bonkefeart voor een tochtje naar de Grote Wielen of verder …

De kansen op een volgende Elfstedentocht worden er niet groter op, maar ik blijf er erin geloven. En velen met mij gelukkig. Er moeten zo langzamerhand natuurlijk wel steeds meer zaken gunstig samenvallen, maar toch … Er hoeft maar één keer b.v. in januari een gunstige luchtdrukverdeling tot stand te komen, die koutransport vanuit Noord- of Oost-Europa op gang kan brengen zoals dat ook eind februari 2018 het geval was.

Wanneer hij weer kan worden verreden is maar zeer de vraag, maar voor de volgende Tocht der Tochten staat er sinds enige tijd wel een finishboog van formaat over de Bonkefeart. Samen met zijn weerspiegeling vormt de finishboog het felbegeerde Elfstedenkruisje. Wat jullie ervan vinden, weet ik niet, maar ik vind hem prachtig …

Hoe en wat 2019 – 3

Ook maart was met een gemiddelde temperatuur van 7,8 ºC tegen normaal 5,0 ºC weer een warme maand. Het was ook een maand waarin een goede poging werd gedaan om wat te doen aan het neerslagtekort. Na een droge februari volgde een natte maart: 116 mm neerslag tegen normaal 60 mm. Hierbij moet ik wel de kanttekening maken dat mijn regenmeter verstopt is geraakt door katjes van de hazelaar en al wat daar vervolgens aan vast is blijven plakken. Als gevolg daarvan heb ik na ontstopping van het geheel een (redelijke) schatting moeten maken van de neerslagsom …

Al dat vocht en de warmte deden de tuin overigens wel goed. Aan alle kanten kwam het leven daar in hoog tempo tevoorschijn. In de vijver waren vooral de grote frisgroene bladeren van de gele plomp echte blikvangers. Een koolmees nam een paar maal een kijkje in en bij één van de nestkastjes in de tuin. Dat zou later in het jaar nog een mooi vervolg krijgen …

Omdat mijn acnesklachten onder invloed van de qutenzabehandeling al langere tijd goed te hanteren waren, lukte het in tweede helft van maart om voor het eerst in 2019 op een stralende dag weer eens langere uitstap te maken met mijn fotomaatje Jetske.

Het werd een prachtige rit met een aantal stops met fotokuiers aan het Wad. Onder andere de oude palenrij bij Paesens-Moddergat en de kerk van Wierum passeerden de revue. Een week later was het weer compleet omgeslagen. De Ryptsjerksterpolder lag er eind maart weer grijs, nat en triest bij alsof het herfst was …

Met Tijmen bij ’t Set

Volgens mij was het op Aafjes’ verjaardag, dat Tijmen zich liet ontvallen dat hij onze fotokuiertjes eigenlijk wel een beetje miste. Omdat het met mij op dat moment stilaan weer wat beter ging, besloot ik meteen de koe bij de horens te vatten. “Als het in de herfstvakantie goed weer is, bel ik je in het weekend daarvoor om wat af te spreken,” zei ik tegen hem.

Zo gezegd, zo gedaan. En dus haalde ik Tijmen donderdagochtend rond half elf van huis om weer eens samen op pad te gaan. Op mijn vraag of hij zijn camera bij zich had, keek Tijmen me eens met een betekenisvolle blik aan, en zei dan: “Daar heb ik tegenwoordig mijn telefoon voor, pake, dan heb ik altijd alles bij me.” Daar had ik niet van terug natuurlijk, want het zou best eens kunnen dat de camera die telefoon aan boord heeft, scherpere foto’s maakt dan mijn camera …

We hadden het meteen gezellig samen en onderweg naar de eerste stop praatten we bij over wederzijdse ditjes en datjes. De eerste stop had ik gepland bij ’t Set (kaart Google Maps), een rustige locatie aan de noordwest kant van de Ryptsjerksterpolder. Daar staat aan het eind van een niet te lang, smal paadje een bankje met uitzicht over de Sierdswiel …

Veel viel er niet te zien, maar zodra er in de verte een zwanenfamilie in beeld verscheen, hadden we meteen weer gespreksstof. Dat die donkere zwanen waarschijnlijk net terug waren van een zonvakantie, daar hoefde ik niet meer mee aan te komen. Het schoolkind was duidelijk veranderd in een zelfbewuste tiener die zich niet zo snel meer iets op de mouw laat spelden …   😉

Terwijl we daar zo op het bankje zaten, bespraken we de invulling van de rest van de dag. Omdat ik de dag ervoor een tijdlang in de Ecokathedraal had rondgezworven, stelde ik voor om een paar korte kuiertjes te maken op verschillende plekken. Dat leek me beter dan één langere kuier, en daar kon Tijmen zich wel in vinden. Wat mij betreft zou de volgende stop bij het Dijktempeltje op de Waddendijk bij Marrum zijn. Dat leek Tijmen ook wel want, want daar was hij nog nooit geweest …

– wordt vervolgd –

Verrassend

Na een grijze en vooral sombere week, waarin het effect van de qutenza-behandeling langzaam maar zeker merkbaar werd, volgde gisteren ineens een dag vol verrassingen.

Mijn fotomaatje had onverwacht vrij, en omdat de dames en heren meteorologen ons (weer) een zonnige dag in het vooruitzicht hadden gesteld, leek het Jetske een leuk idee om mij te verrassen met een ritje naar het plekje waar ze onlangs enkele honderden grutto’s had gefotografeerd. Nu had ik op dat moment wel mijn twijfels of de grutto’s daar nog wel zouden zijn, omdat ze na verloop van tijd weer uitzwermen over de provincie. En over het weer had ik eerlijk gezegd ook nog mijn twijfels na de voorgaande dagen. Maar goed, een dagje met Jetske op pad is over het algemeen geen straf en dus gingen we tegen elven op pad.

Een half uurtje later betraden we de vogelkijkhut ’t Set (kaart Google Maps) aan de noordwest kant van de Ryptsjerksterpolder. Alle goede bedoelingen ten spijt viel het ter plekke nogal tegen. Er blies een koude wind over het water dat zich aan grijze nevelen trachtte te ontworstelen. En zoals ik al vreesde, waren de grutto’s gevlogen …

Omdat ik geen zin had om de dag nu al teleurstellend te laten eindigen, stelde ik voor om door te rijden naar het Wad. De oude palenrij in ’t Wad bij Paesens-Moddergat is tenslotte in alle weersomstandigheden fotogeniek. Onderweg vertelde ik Jetske over de mooie herinneringen die ik aan Paesens-Moddergat bewaar met een prachtige eclips bij zonsopkomst en kansjes op poollicht.

Al voordat we ons doel hadden bereikt, begon de lucht voorzichtig open te breken. Rond het middaguur beklommen we de zeedijk ter hoogte van it Fiskershúske bij Moddergat. Wat heiig, maar badend in een zee van zon lag het Wad aan onze voeten …

Het werden een paar verrassend mooie en vooral ook vermoeiende uurtjes daar op en aan het Wad. Vooral de steeds verder afbrokkelende palenrij heeft weer heel wat foto’s opgeleverd, waar ik voorlopig weer even mee vooruit kan. Nadat ik op de heenweg had gereden, nam Jetske de terugreis voor haar rekening, zodat ik mijn geteisterde lijf en leden rust kon geven …

Bedankt Jetske, het was weer een topdag!