De late winter van 2018

Nadat hij eerst maar niet leek te willen beginnen, lijkt er intussen maar geen eind aan de winter van 2017-2018 te willen komen. Eigenlijk kunnen we het maar beter hebben over de late winter van 2018, want in december en januari stelde de winter niks voor. Het enige wat in die periode even aan winter deed denken, was een dun laagje sneeuw op 11 december. En dat terwijl het dit weekend met een harde oostenwind en lichte tot matige vorst opnieuw bar koud was …

December was een graad warmer en januari was zelfs ruim 2 ºC warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Op 24 januari werd het zelfs 12,5 ºC in ons tuintje, veel gekker moet het toch niet worden. Echt winterweer werd het pas in februari. Vooral in de laatste week van de maand was het met ’s nachts lichte tot matige vorst en zelfs een tweetal echte ijsdagen bitter koud. Daarmee kwam de gemiddelde temperatuur voor de winter van 2017-2018 uiteindelijk uit op 3,3 ºC …

Nog even wat koude cijfertjes op een rij. Ik heb in ons tuintje 28 vorstdagen kunnen noteren, tegen 40 gemiddeld over de periode 1971-2000. Om nog eens duidelijk te maken wanneer het deze winter koud werd: 22 van die vorstdagen vielen in februari. Matige vorst heb ik maar 4 keer kunnen noteren, tegen 14 normaal over de eerder genoemde periode. Hoewel het er enkele nachten dichtbij kwam, zat strenge vorst er ook deze winter weer niet in …

De verdeling van de neerslag liep gedurende de winter parallel aan de temperatuur. December en januari waren niet alleen erg zacht, maar ook uiterst somber en nat. In de koude februari viel minder dan de helft van de normale hoeveelheid neerslag …

De kou liet zich op 28 februari het best zien en voelen op het Wad. Bij een harde oostelijke wind en enkele graden vorst, die al snel voor een gevoelstemperatuur van ca. -17 ºC zorgden, dreven er grote ijsvelden over de Waddenzee. In de verte stak het met sneeuw bedekte Ameland ongewoon wit tegen zee en lucht af …

Wat betreft de hoeveelheid neerslag nestelt deze winter zich met 200 mm tussen het langjarig gemiddelde over 2003-2018 (219 mm) en dat over de periode van 1971-2000 (185 mm) …

Hoewel de opvallend koude winterse uitsmijter van februari en maart zich misschien nog wel een tijdje in ons geheugen zal nestelen, zal de winter als geheel wel snel worden vergeten. Met een gemiddelde van 3,3 ºC was het niet de warmste winter van de laatste tien jaar, en dat is tegenwoordig al heel wat. Maar uiteindelijk was deze winter dan toch weer 0,7 ºC warmer dan het gemiddelde van de winters in de periode 1971-2000 …

De laatste dagen van februari en de eerste 3 dagen van maart gaven voor de winterliefhebbers nog wat sjeu aan deze editie van de winter. Op 24 februari lag de Bonke bij Leeuwarden nog helemaal open, maar een week later bonden honderden schaatsers daar de smalle ijzers onder om even een tochtje naar Aldtsjerk te maken. Helaas is het bij die ene dag gebleven, omdat koning Winter zich daarna weer terugtrok …

Als de Bonke en vele andere wateren eind februari-begin maart ondanks het spelbederf van zonnestraling en windkracht, in een week tijd dicht kunnen vriezen, dan biedt dat ondanks alle pessimistische scenario’s in mijn ogen toch nog hoop voor toekomstige schaatstochten. Als die klassieke winterse luchtdrukverdeling met een krachtig hogedrukgebied boven Scandinavië en een lagedrukgebied boven Zuid-Europa nu eens in de eerste helft van januari op de weerkaarten verschijnt – wanneer de aanzienlijk zon minder kracht heeft – dan moet er meer moois mogelijk zijn …

Aan de provincie en aan het waterschap heeft het in elk geval niet gelegen. Zodra er zicht was op de serieus winterse ontwikkelingen, kondigde de provincie al een vaarverbod af voor een groot deel van Friese wateren, voordat er nog maar een centimeter ijs lag. Het waterschap zorgde ervoor om vroegtijdig het gewenste peil te bereiken, zodat daarna z.s.m. alle gemalen stilgelegd konden worden. Dit alles om een maximale ijsgroei mogelijk te maken. Wat mij betreft hulde voor provincie en waterschap derhalve, want elke mogelijk kans op natuurijs moet ten volle worden benut.

Skywatch Friday 412

Opnieuw lijkt er een koude periode voor de deur te staan in Nederland …

Once again it seems we’ll have a colder period in the Netherlands next week …

Omdat het er ditmaal serieus uitziet, heeft de provincie Fryslân vanaf morgen een vaarverbod afgekondigd om de ijsgroei extra kans te geven …

Because it looks serious this time, the province of Fryslân has announced a sailing ban from tomorrow to give ice growth an extra chance …

Voorlopig ligt er alleen nog maar een dun en fragiel laagje ijs waarin bomen en lucht fraai weerspiegeld worden …

For the time being, there is only a very thin and fragile layer of ice in which trees and sky are beautifully reflected …



Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!

Over twee nachtjes ijs

Onder de titel “Klaar voor de winter” liet ik hier op 13 december 2011 een aantal foto’s zien van het ondergelopen land bij de Hooidammen. Gistermiddag besloot ik er weer eens naar toe te rijden om te bekijken wat de stand van zaken is na twee nachten met matige vorst. Het eerste wat me opviel, was dat de gemeente er in ieder geval klaar voor is …

De watervlakte was -zoals in iedere echte winter- weer veranderd in een uitgestrekte ijsvlakte. In de verte meende ik zowaar op een paar plaatsen beweging waar te nemen op te ijs …

Even later werd duidelijk dat mijn ogen me niet hadden bedrogen, de eerste vermetele schaatsers waagden zich over twee nachtjes ijs …

Veel meer dan 2,5 tot 3 cm ijs kan er nog niet gelegen hebben, lijkt me. Zelf zou ik me daar nog niet aan gewaagd hebben …

Zo lang aan twee voorwaarden wordt voldaan, is het allemaal net te doen: om te beginnen moet je de vaart er wat in houden …

Enige bekendheid met het terrein is ook niet onbelangrijk, op een aantal plaatsen wordt het ondergelopen land doorsneden met sloten, het is wijs die te mijden …

Op sloten, vaarten, meren en kanalen is het ijs (voor zover dat er al ligt) absoluut onbetrouwbaar. De meeste poldergemalen zijn gistermiddag weliswaar uitgeschakeld en er is een vaarverbod afgekondigd, maar mede als gevolg van de harde wind ligt er nog bijna geen ijs. Het vaarverbod geldt overigens niet voor de grotere vaarwegen zoals het Prinses Margrietkanaal en het Van Harinxmakanaal, en ook de vaarweg naar Drachten is nog open, zoals op de onderstaande foto te zien is …

Vanaf nu zal het met de dag drukker worden bij de Hooidammen. Als het ijs over een paar dagen echt betrouwbaar is, dan kun je hier vandaan prachtige tochten maken door Nationaal Park De Alde Feanen (kaartje Google Maps). En dan begint het met de winterse vooruitzichten toch wel weer te kriebelen …

Waterweg

Tijdens ons ritje door de omgeving hebben Johan en ik dinsdag even een tussenstop gemaakt bij de Hooidamsbrug ten westen van Drachten. Deze brug ligt over de vaarweg van het Prinses Margietkanaal naar Drachten. Dit is een van de Friese waterwegen die ook in winterperioden zo lang mogelijk open blijven en bij aanhoudende dooi (in het vooruitzicht) zo snel mogelijk weer open gaan voor de beroepsvaart …

Diverse bedrijven op het Drachtster industrieterrein ‘de Haven’ zijn voor de toelevering van grondstoffen aangewezen op het vervoer over water. Dinsdag om 0:00 uur werd het vaarverbod op de vaarweg naar Drachten opgeheven, en daar was meteen van geprofiteerd. De remwerken bij de brug hebben het in deze periode zwaar te verduren door de ijsgang …

Tot op dit moment mogen er schepen tot een lengte van tachtig meter en een breedte van tien meter door het kanaal, met een diepgang van maximaal 2,75 meter. Er zijn ontheffingen mogelijk voor schepen tot 95 meter. De gemeente Smallingerland wil – met het oog op het nog steeds groeiende havengebied – de vaarweg graag openstellen voor schepen tot 110 meter …

Daarbij dienen zich echter twee problemen aan. Om te beginnen doorkruist de vaarweg het nationaal park “de Alde Feanen”. Een ander probleem is, dat de vaarweg niet alleen wordt gebruikt door de beroepsvaart, maar dat er vooral in de buurt van Earnewâld (aan de horizon op de foto hierboven) en rondom de Hooidammen in voorjaar en zomer veel pleziervaart op het water is …

Het allerliefst zou de gemeente Smallingerland daarom graag ten behoeve van de beroepsvaart een nieuwe vaarweg willen aanleggen tussen het Prinses Margrietkanaal en Drachten. “Mijn droombeeld voor over acht of tien jaar: Drachten aan het spoor, een verdubbelde N381, een groter vliegveld, èn een nieuwe vaarroute van Drachten naar het PM-kanaal,” sprak de burgemeester bijna drie jaar geleden …

Voorlopig zullen beroepsvaart, pleziervaart en zo af en toe ook schaatsers hier rekening met elkaar moeten blijven houden, want de provincie Fryslân heeft in december besloten dat opwaardering van de vaarweg naar schepen groter dan 90 meter i.v.m. veiligheidsoverwegingen en met het oog op het voorkomen van schade aan de oevers niet meer aan de orde is …

Mist

Vandaag neem ik jullie nog even mee terug naar de mistige maandag aan het begin van deze week …

Terwijl ik aan het begin van de middag bij het strandje van Smalle Ee in alle rust wat winterse kleinoodjes aan het scoren was, werd de stilte plotseling verbroken …

Nog even snel een plaatje schieten van ingevroren katjes, en dan terug naar de waterkant …

Ik was precies op tijd om de boeg van een schip te zien opdoemen uit de mist, terwijl hij het ijs doorkliefde  …

Met donderend geraas en indrukwekkende knallen trokken er tot de oever scheuren door het op en neer golvende ijs …

Er was weliswaar een vaarverbod afgekondigd in de provincie Fryslân, maar dat gold niet voor de vaarweg naar de haven Drachten, die blijft altijd zo lang mogelijk in gebruik.