Weerbeeld 2018: warm en droog

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: 2018 was het vijfde bijzonder warme jaar op rij. In onze tuin ben ik uitgekomen op een gemiddelde temperatuur van 11,2 °C, dat is ruim twee graden boven het langjarig gemiddelde van 9,1 °C in de periode 1971-2000. Met uitzondering van februari, maart en november waren alle maanden minstens een graad warmer dan normaal …

Kouder dan normaal was het alleen in februari en maart. In de laatste dagen van februari en de eerste dagen van maart kwamen we plotseling even echt in de greep van Koning Winter. Op 28 februari maakte ik met Jetske en rit door het noordoosten van Fryslân. Dik ingepakt stonden we op de pier van Holwerd naar het drijfijs op het Wad te kijken. Op de terugweg hebben we een tussenstop gemaakt bij de Ryptsjerksterpolder om nog even wat schaatsers te fotograferen bij de Ypey-molen. Meer details over de winter van 2017-2018 in onze regio kun je in dit logje vinden: ‘De late winter van 2018‘ …

Vanaf april was het gedaan met de kou in 2018. De eerste grafiek in dit logje laat duidelijk zien dat alle maanden vanaf dat moment duidelijk een stuk warmer verliepen dan normaal. Voor mij had het allemaal wel een tikje minder gemogen, want MS en warmte zijn bepaald geen vrienden. Maar goed, daarin was ik niet de enige. Ook voor Oskar was het met zijn dikke haardos vaak veel te warm. Maar dat was nog slechts klein leed. Het was zo warm en droog dat de koeien na verloop van tijd (overdag) verplicht op stal moesten, omdat het gras wekenlang niet groeide. Veehouders en akkerbouwers werden geconfronteerd met beregeningsverboden. Voor de toeristische sector en voor LF-2018 was het een fantastisch jaar …

2018 was niet alleen warm, het was dus ook uitzonderlijk droog. In vijf maanden regende het meer dan normaal, gedurende de rest van het jaar was het veel te droog. Normaal valt er in onze regio jaarlijks ca. 770 mm neerslag, in 2018 viel er echter niet meer dan 560 mm. Meer details over de zomer van 2018 kun je vinden in het logje ‘De zomerse weercijfers van 2018’

December was weliswaar nat en 2019 is niet uitzonderlijk droog uit de startblokken gekomen, maar voordat het in 2018 opgelopen neerslagtekort is weggewerkt, zal het wekenlang achtereen moeten regenen. Omdat buienluchten in fotografisch opzicht interessanter zijn dan strakblauwe luchten, heb ik nog even wat wolkenfoto’s uit mijn archief van 2018 opgediept. Ik heb er echt om moeten zoeken dit jaar …

IJsdagen, vorstdagen, warme, zomerse en tropische dagen, we hebben ze allemaal gehad in 2018. De koude dagen zijn snel opgeteld, want dat waren er aanzienlijk minder dan normaal. Het aantal warme, zomerse en tropische dagen was in 2018 ruim verdubbeld ten opzichte van de periode 1971-2000 …

Volgens het KNMI was 2018 met een gemiddelde temperatuur van 11,3 °C na 2014 (11,7 °C) landelijk het warmste jaar ooit gemeten. In ons tuintje werd 2018 met een gemiddelde temperatuur van 11,2 °C het warmste jaar, want de gemiddelde temperatuur lag een tiende graad hoger dan in 2014 …

Wil je meer weten over het weer elders in ons land, dan kan kun je daarvoor terecht in het jaarovericht van het KNMI: ‘Jaar 2018 – Extreem warm, extreem zonnig en zeer droog‘. Zonder de pretentie te hebben 100% correct te zijn (mijn weesretation is tenslotte niet geijkt) sluit dit ik overzicht af met één van mijn favoriete weerfoto’s van 2018, één van de vele lichte sneeuwbuien die op 27 februari over het noorden van Fryslân en het Wad trokken …

De zomerse weercijfers van 2018

Nu september ten einde loopt is het tijd om nog eens terug te kijken op de lange, warme zomer van 2018 …

Alle drie de zomermaanden verliepen aanzienlijk warmer dan normaal. In juli was de gemiddelde temperatuur zelfs ruim 4 graden hoger dan normaal in de periode 1971-2000. Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje deze zomer uit op 18,8 ºC, 3 graden hoger dan normaal in de periode 1971-2000.

Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur deze zomer uit op 18,9 ºC tegen normaal 15,8 ºC. Daarmee was het de warmste zomer sinds minimaal 1706 …

Landelijk was er sprake van twee hittegolven. We spreken van een hittegolf wanneer er in De Bilt minimaal 5 zomerse dagen (maximumtemperatuur 25,0 °C of hoger) achtereen zijn, waarvan er minimaal drie tropische dagen (maximumtemperatuur 30,0 °C of hoger) zijn. De eerste landelijke hittegolf duurde van 15 t/m 27 juli, de tweede duurde van 29 juli t/m 7 augustus. In het zuiden en zuidoosten eindigde op 8 of 9 augustus een hittegolf die op 12 juli was begonnen, de langste regionale hittegolf ooit.

In ons tuintje heb ik volgens de bovenstaande definitie één hittegolf kunnen vastleggen: van 23 juli t/m 7 augustus. Omdat de buitenmodule van mijn weerstation zo ongeveer op het koudste plekje in de tuin staat, kom ik met een beetje rekkelijkheid net zo makkelijk tot een hittegolf van 15 juli t/m 9 augustus, zoals in het onderstaande grafiekje te zien is.

In totaal heb ik deze zomer 72 warme dagen (maximumtemperatuur 20,0 °C of hoger), 30 zomerse en 8 tropische dagen gemeten, tegen respectievelijk 49, 15 en 4 normaal. De warmste dag was 27 juli met een maximumtemperatuur van 35,4 °C. De minimumtemperatuur kwam die dag niet lager dan 21,9 °C, zodat we een ongekend hoge gemiddelde temperatuur van 28,7 °C hadden …

Behalve warm was het ook erg droog deze zomer. Normaal valt er in onze regio zo’n 200 mm regen in de zomermaanden. Dit jaar bleef de regenval beperkt tot 113 mm. Omdat ook het voorjaar al tamelijk droog was verlopen, liep het landelijk gemiddeld neerslagtekort begin augustus op tot meer dan 300 mm …

Aan de langdurige droogte kwam in ons tuintje op 9 augustus een eind. Op die dag viel er ruim 33 mm. Uiteindelijk kwam de hoeveelheid neerslag in augustus iets boven het langjarig gemiddelde uit. Omdat het ook in september weer aan de droge kant is gebleven, is het neerslagtekort nog lang niet weggewerkt. Maar het gras is al lang weer groen en groeit weer volop, dat dus wel …

Tot slot wil ik deze zomerse cijfers nog even in een ruimer perspectief plaatsen. Met een gemiddelde temperatuur van 18,8 °C was het met stip de warmste zomer die ik sinds 2003 in ons tuintje heb gemeten. Over de periode 2003-2018 komt de gemiddelde zomertemperatuur in ons tuintje uit op 16,8 °C, een graad hoger dan het langjarig gemiddelde van 15,8 °C over de periode 1971-2000 …

Het was zoals gezegd een droge zomer, maar het was niet de droogste zomer ooit gemeten. Die twijfelachtige eer is volgens het KNMI nog steeds weggelegd voor 1976. In mijn meetreeks was overigens ook 2003 droger dan 2018, zowel landelijk als in ons tuintje …

Meer gegevens omtrent het weer in de zomer van 2018 kun je vinden in dit artikel van het KNMI: 2018, de warmste zomer in minimaal 3 eeuwen

Goed regenmeterweer

Eerlijk is eerlijk, ik heb het niet zo op regenachtige dagen, en al helemaal niet midden in de zomer. Maar dat het gisteren zo lang en af en toe zo hard regende, dat de vijver ’s middags zelfs even buiten zijn oevers trad, kwam me toevallig wel even goed uit …





Mijn oude, uit 2003 stammende TFA weerstation vertoonde al langere tijd kuren, maar die beperkten zich in eerste instantie tot de luchtdrukmeting, en daar viel mee te leven. Toen het apparaat in de eerste helft van juli regelmatig waarden als maximumtemperaturen van 50 ºC en minimumtemperaturen ruim onder nul liet zien, werd het toch echt tijd om aan vervanging te denken. Nadat ik me al geruime had georiënteerd op diverse weerstations, liet ik mijn keuze vallen op een Netatmo weerstation met een regenmeter …





Vorige week had ik me al bezig gehouden met het kalibreren van de buitensensor van het weerstation, dat twee weken geleden werd geleverd. De regenmeter werd vorige week zaterdag geleverd, en die heb ik zondag geïnstalleerd. De regensensor werkt met een magneetsensor aan de binnenkant. De grote transparante trechter op de bovenstaande foto vangt de regen op, waarna deze in de regensensor op een wipje valt. De snelheid van het wipje geeft aan hoeveel regen er gedurende een bepaalde tijd valt. De sensor heeft een gevoeligheid van 0,2 tot 900 mm per uur. Het water wordt aan de onderkant automatisch weer afgevoerd, zodat ik er ’s avonds laat niet meer uit hoef om de regenmeter te legen …   🙂





Zowel de temperatuursensor als de regenmeter geven hun gegevens draadloos door aan het basisstation in de woonkamer. Daar zijn de gegevens vervolgens m.b.v. iPad, iPhone en/of pc uit te lezen. Hieronder de belangrijkste gegevens van gisteren: de bovenste grafiek toont de temperatuur, die uiteen liep van 12,5 tot 16,2 ºC. De onderste grafiek laat mooi zien dat het bijna de hele dag heeft geregend en dat er in ons tuintje in totaal 35,3 mm is gevallen …





Kijkend naar het 2 kilometer verderop staande neerslagstation van het KNMI doet mijn regenmeter het zo gek nog niet, want daar werd van maandag 27 juli 8:00 uur tot dinsdag 28 juli 8:00 uur 37 mm afgetapt. En dan heb ik mijn regenmeter nog niet eens volgens de regels der kunst gekalibreerd …





Omdat mijn nieuwe station veel meer in huis heeft dan alleen temperatuur- en neerslagmeting, kom ik binnenkort nog wel eens terug op de werking en mogelijkheden van het weerstation.