Ik was gistermorgen nog maar net de Surhuizumermieden (OpenStreetMap) in gereden, toen ik links van de weg een blauwe reiger aan de rand van een sloot zag staan. Vlak achter hem stond een donker getinte kemphaan toe te kijken …
Ik had de eerste foto nog maar net gemaakt, toen de reiger met een ferme duik een poging deed om iets te vangen. Het leek alsof hij daarna wat wegslikte, maar het zal geen grote vangst geweest zijn …
Kort daarna vloog de reiger lager over de pinksterbloemen in oostelijk richting weg. Toen ik mijn camera weer naar de sloot draaide, bleek ook de kemphaan gevlogen te zijn. Jammer …
Nog één keer een zwerm vogels vandaag. Behalve de vlucht regenwulpen zagen we ook regelmatig een groep kemphanen opvliegen in de Surhuizumermieden. In tegenstelling tot voorgaande jaren, zaten ze dit jaar zo ver weg, dat ze op de grond niet goed te zien waren …
Gelukkig gaven ze net als de regenwulpen en de grutto’s regelmatig een kleine vliegshow ten beste. Ze vlogen dan op van de waterkant om en groupe een paar maal heen en weer te vliegen. Vooral het zwenken in de lucht is mooi om te zien, vanwege de kleurverandering van de vleugels, die aan de bovenkant donker zijn en aan de onderkant licht. Af en toe vlogen er ook enkele grutto’s mee in de groep …
Sinds halverwege de vorige eeuw is de kemphaan in ons land sterk achteruit gegaan. Een belangrijke oorzaak voor de enorme achteruitgang in Nederland is de manier waarop de melkveehouderij wordt bedreven. De weilanden worden zo droog mogelijk gehouden (waterpeilverlaging), te zwaar bemest en te intensief gemaaid. Daarom staat de kemphaan nu als ernstig bedreigd op de Nederlandse rode lijst. In Vlaanderen staat de kemphaan als verdwenen op de Vlaamse rode lijst. In de Surhuizumermieden laten ze zich gelukkige af en toe nog wel even zien …
Na enige tijd hadden we het bij de Uitkijkpunt Ezumakeeg wel gezien. De meest interessante vogels zaten te ver weg voor onze camera’s …
We besloten nog een stukje verder te rijden om nog wat meer rond te kijken. Al snel kwamen we bij een soort broekbos terecht waar de bomen met hun voeten diep in het water stonden. Aan de rand daarvan bevonden zich vooral bergeenden en wilde eenden …
Jetske meende intussen aan de overkant van de weg iets boven het veld te zien vliegen …
Wat ze daar zag, weet ik niet, maar een lekker fleurig en kruidenrijk veld was het zeker …
Een met een wijde boog om ons heen vliegend visdiefje trok de aandacht na enige tijd op natuurlijke wijze weer terug naar het water …
Verderop in het water waren enkele foeragerende kemphanen en een paar slapende bergeenden te zien. Ook hier zaten de vogels eigenlijk weer net wat te ver weg. Een passerende kievit bracht daar verandering is. Met die kievit open ik morgen het laatste deel van deze serie over ons ritje door het Lauwersmeergebied …
De meeste kemphanen zaten ver weg, voor mij te ver om er mooie foto’s van te kunnen maken. Maar gelukkig scharrelden er ook wat exemplaren dichterbij door het grasland …
En als je ze dan wat beter kunt bekijken, wordt duidelijk dat kemphanen zich in diverse gedaanten vertonen. De onderstaande kemphanen lijken me allemaal mannetjes te zijn. Om te beginnen was er deze vreemde vogel, zwart met bruine kleuren. Een dominant mannetje …?
Daarna kwam deze goeddeels witte vogel mijn kant op stappen. Aan zijn lichtere tinten te zien, zou dit een minder dominant mannetje kunnen zijn …
Niet veel later kwam deze grote jongen op me af stappen. Wat bruin, wat wit, wat zwart … Knap ingewikkeld om er wat van te maken. Het lijkt me zeker een mannetje, maar waar hij in de rangorde staat? Ik durf er eerlijk gezegd zelfs geen slag naar te slaan …
Om het nog wat ingewikkelder te maken … is die witte eigenlijk wel een mannetje? Hij is in ieder geval een stuk kleiner dan de donkere …
Misschien moet ik ook deze determinatie maar overlaten aan mensen die er verstand van hebben, echte vogelaars. Ik ben eigenlijk toch meer van het kijken en genieten dan van het onderzoeken. Maar Willie is zo’n echte vogelaar. Zij maakte vorige week bij boer Murk Nijdam, de vermaarde skriezeboer (gruttoboer) bij Wommels, een prachtige fotoserie van de kemphanen.
Toen ik eind maart voor het eerst dit jaar in de Surhuizumermieden was, heb ik er nog geen kemphaan kunnen vinden. Dat was vorige week wel even wat anders …
Als broedvogel is de kemphaan bijna uit ons land verdwenen. Tijdens de trek zijn er gelukkig in Fryslân op een aantal plaatsen in maart-april en in juli nog wel vrij grote aantallen te zien. Overwinteraars concentreren zich vooral in Zeeuws-Vlaanderen. In de Surhuizumermieden is tijdens hun trek naar het noorden weer een flinke groep kemphanen neergestreken om te rusten en te foerageren. Tussen de bedrijven door voeren ze regelmatig een vliegshowtje op …
Na een paar rondjes strijkt het hele spul weer neer, waarna ze allemaal een plekje zoeken om hun dagelijkse bezigheden op de grond voort te zetten …
Morgen bekijken we hier een paar kemphanen van wat dichterbij.
In de voorgaande logjes waren achtereenvolgens de mannelijke en de vrouwelijke kemphaan te zien. Luisterend naar het nauwelijks hoorbare geluid dat hij voortbracht, zou dit volgens ‘Petersons Vogelgids’ best eens een juveniele kemphaan kunnen zijn …
Op iets serieuzere wijze lijkt dat idee steun te krijgen op de website van Vogelbescherming Nederland. Maar het kan net zo goed zijn dat dit een kleurvariatie van de vrouw is. De natuur zit vol verrassingen, zo ook in dit geval …
Kenner van poollicht & natuur Ben van Bokhoven heeft zojuist in een onderstaande reactie laten weten, dat het waarschijnlijk een volwassen mannetje is, waarvan de witte kraag alleen nog niet is volgroeid …
kemphaan juniel – 2
kemphaan juveniel – 3
kemphaan juveniel – 4
Fotogeniek was deze hoants, zoals de kemphaan in het Fries wordt genoemd, zeker. Zelfs zijn spiegelbeeld werkte voorbeeldig mee. Ik sluit dit drieluik over de kemphaan dan ook met een tevreden gevoel af. Toen ik ze vorig jaar op deze locatie voor het eerst zag, bleven ze een stuk verder weg. Dit is toch net wat bevredigender …
Niet alleen de heer kemphaan liet zich zien, ook mevrouw kemphaan verscheen ten tonele. Samen met de kievit schittert ze al een paar dagen in de header …
Net als de heer kemphaan liet ze zich mooi zien door wat heen en weer te lopen. Het enige verschil was dat de kemphaanhaan uit de pitrussen tevoorschijn kwam, terwijl de hen er uiteindelijk in verdween …
mevrouw kemphaan – 2
mevrouw kemphaan – 3
mevrouw kemphaan – 4
Als ze eenmaal tussen de pitrussen en het droge gras verdwijnt, laat ze mooi zien hoe perfect haar camouflage is. Al snel vind je haar alleen met de nodige moeite terug. Zodra ze even gaat liggen is ze weg …
Afanja's Weblog 