Even wat virtuele koelte

In de vroege uren van de dag was het met af en toe een verkoelend zuchtje wind goed toeven in de schaduw van de hazelaar. Sindsdien is de temperatuur opgelopen tot 28,3 ºC, en het verkoelende briesje heeft de gedaante van een warme föhn aangenomen. Tijd voor wat virtuele koelte …

120216-1315x

Daartoe neem ik jullie even mee terug naar 16 februari van dit jaar. De doorzettende dooi en een westelijke wind stuwden het ijs langs de IJsselmeerkust van Fryslân en Flevoland op tot metershoge ijsbergen. Toen het zonnetje voorzichtig door het wolkendek prikte, sloegen de dampen van het ijs af. Als ik daar nu toch eens een uurtje naar terug kon gaan met mijn defecte inwendige thermostaat …

120216-1329x

Als de verkoeling na een tijdje zijn werk heeft gedaan en de spieren in mijn lijf de neiging krijgen om weer te gaan samenkrampen … Dan is het tijd om weer op te warmen met een partijtje koeknuffelen met Caudumer Hinke 97, een vier jaar jonge koe van de maatschap Haytema-Haitsma uit Koudum, die op 16 februari in volle glorie stond te pronken tussen de ijsbergen

120216-1522x

Terug naar de realiteit … De eerstkomende uren blijf ik maar lekker in de nog relatief koele woonkamer. In de loop van de avond wordt het weer steeds aangenamer in de tuin, en daar geniet ik tegen die tijd dan weer volop van op ons terrasje bij de vijver. Tot die tijd droom ik lekker wat weg naar het bijzondere beeld van Caudumer Hinke 97 tussen de verkoelende ijsbergen…

120216-1617x

Dag winter, welkom voorjaar

Het ziet er naar uit, dat het voorjaar nu echt is aangebroken. In een stuk maïsland tussen Oudehaske en Rottum is vanmorgen het eerste kievitsei gevonden, en de maximumtemperaturen lijken in de loop van volgende week tot ruim boven de 10 graden te stijgen. Daarmee is het de hoogste tijd om de winter uit te zwaaien en dat doe ik met een korte terugblik met wat cijfertjes, wat grafiekjes en nog wat kiekjes …

120307-neerslagwinters-11-12

In oktober begon een weerman van Meteoconsult te dreigen met de komst van een horrorwinter. Wel, die horrorwinter kwam inderdaad, echter niet hier, maar vooral in het Oost-Europa, waar in januari en februari enkele honderden doden vielen als gevolg van extreme kou. Bij ons was de winter in eerste instantie vooral nat. In december en begin januari kwam de regen af en toe met bakken uit de lucht. Hoewel alle gemalen op volle kracht draaiden, dreigden diverse polderdijken te overstromen of door te breken. Om de druk op de dijken te verminderen, werden verschillende polders, waaronder it Eilân-East begin januari gebruikt als extra waterberging …

120106-1402x

In mijn meetreeks, die is begonnen in 2003, komt de winter van 2011-2012 met een totaal van 288 mm neerslag op een verdienstelijke derde plaats. Opvallende daarbij is, dat we in tegenstelling tot de twee voorafgaande winters vrijwel geen sneeuw hebben gehad. Ik schat dat in ons tuintje al met al maximaal zo’n 8 cm sneeuw heeft gelegen. Elders in de provincie Fryslân viel begin februari helaas meer sneeuw, en dat zou een week later één van de spelbrekers blijken te zijn in de aanloop naar een Elfstedentocht …

120307-neerslagwinters-03-12

Pas half januari kregen we te maken met een eerste winters speldenprikje, toen het gedurende vier nachten tot lichte vorst kwam. Uitgerekend na de derde nacht met lichte vorst maakte ik een lelijke uitglijder op een talud aan de oever van het Tjeukemeer. Zelf heb ik daar geen blijvende hinder van ondervonden, maar het betekende wel het einde van mijn trouwe Canon Powershot SX1 IS. Het heeft een paar Euri gekost, maar ik ben er met mijn nieuwe camera -de Powershot SX40 HS- intussen wel op vooruit gegaan …

120117-1352x

Eind januari werd het onder invloed van het hogedrukgebied dat al geruime tijd voor extreme kou zorgde in Oost-Europa ineens ook bij ons echt winter. Op 29 januari begon het te vriezen, en met een kleine onderbreking van +0,8 ºC op 9 februari, kwam de temperatuur pas op 12 februari weer boven het vriespunt …

120307-tempverloop-winter11-12

De eerste decade (dag 1 tot en met 10) kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uit op -7,4 °C. Bij het KNMI in De Bilt behoorde deze eerste decade met -6,9 °C tot de tien koudsten ooit. Van 30 januari tot en met 8 februari was er bovendien sprake van de 33e officiële koudegolf sinds 1901. Op 31 januari kon ik bij de Hooidammen de eerste schaatsers fotograferen, en vanaf dat moment kwam er dagelijks meer schaatsijs bij in Fryslân …

120211-1436x

Zo plotseling als de kou kwam, zo snel verliet hij ons ook weer. Over de eerste 2 weken van februari kwam de gemiddelde temperatuur uit op -5,3 °C, over de tweede helft van de maand kwam de gemiddelde temperatuur uit op 5,3 °C. De gemiddelde temperatuur kwam daarmee in februari in ons tuintje precies uit op 0,0 °C …

120307-tempwinter-maand

Hoe hard er door honderden vrijwilligers ook werd gewerkt om de organisatie van de 16e Elfstedentocht mogelijk te maken, het mocht niet baten, omdat de dooi onverbiddelijk toesloeg. Met de schaatspret was het vanaf 12 februari gedaan, maar op 16 februari was er nog wel even sprake van wat ijspret. Tijdens een tochtje langs het kruiende ijs aan de IJsselmeerkust, werd de show bij Stavoren gestolen door Caudumer Hinke 97 met een fotosessie voor het vakblad “Veeteelt” …

120216-1611x

Dat de winter van 2011-2012 m.u.v. die twee weken met strenge en zeer strenge vorst helemaal niet zo koud was, wordt duidelijk bij het bekijken van de grafiek van de temperaturen van de afgelopen tien winters. De gemiddelde temperatuur kwam in de afgelopen winter uit op 3,1 °C. Alleen de winters van 2006-2007 en 2007-2008 waren in de afgelopen tien jaar nog zachter …

120307-tempwinters-03-12

Genoeg over de winter. Diverse weidevogels zijn de afgelopen week teruggekeerd naar onze contreien en het eerste kievitsei is vanmorgen gevonden. Wees welkom voorjaar!

120308-1143x

Weerbeeld februari 2012

Op deze vijfde grijze dag op rij kan ik eindelijk weer wat vrolijke plaatjes met wat kleur tonen, want februari kende een prachtig begin. Over de eerste 12 dagen van de maand kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uit op -7,1 ºC, en dus konden de schaatsen al snel uit het vet worden gehaald …

120209-1523x

Van 30 januari t/m 8 februari was er sprake van de 33e officiële koudegolf in ons land sinds 1901. Een koudegolf is een opeenvolging van minimaal vijf ijsdagen in De Bilt (maximumtemperatuur lager dan 0,0 °C), waarvan tenminste drie dagen met strenge vorst (minimumtemperatuur lager dan -10,0 °C). In ons tuintje kwam het gedurende 9 nachten tot strenge vorst (minimumtemperatuur lager dan -10,0 °C), waarbij er driemaal sprake was van zeer strenge vorst (temperatuur beneden de -15,0 °C). Landelijk werd de laagste temperatuur gemeten in Lelystad op 4 februari: -22,9 °C. De laagste temperatuur in ons tuintje was in diezelfde nacht -16,9 °C …

120301-temp-feb

Op 12 februari sloeg het weer volledig om. Daarna was het zacht tot zeer zacht voor de tijd van het jaar. De landelijk hoogste temperatuur van 13,3 °C werd op 23 februari gemeten in Lelystad,  in ons tuintje werd het op die dag 11,3 °C. Als gevolg van het zachte weer kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uiteindelijk precies uit op 0,0 °C, tegen normaal ca. 2,3 °C over de periode 1971-2000. Daarmee is februari 2012 de koudste februarimaand in de meetreeks in ons tuintje sinds 2003 …

120209-1442x

Februari was ook een droge maand. Op 3 februari viel er in onze omgeving zo’n 5 cm sneeuw. Omdat het vanwege de kou erg lichte en droge sneeuw was, bleef daar amper 2 mm neerslag van over. In totaal viel er in ons tuintje deze maand 21 mm neerslag tegen normaal ca. 44 mm …

120301-neerslag-feb

De winterse plaatjes in deze bijdrage heb ik op donderdag 9 februari geschoten op de Leijen. Behalve veel schaatsers waren er ook een ijszeiler en enkele ijssurfers actief. In de loop van volgende week zullen er ongetwijfeld nog wat winterse plaatjes volgen in het overzicht van de winter van 2011-2012 …

120209-1453x

Requiem voor een camera

De mensen die hier (vrijwel) dagelijks even om het hoekje kijken, zullen zich herinneren, dat ik half januari samen met mijn maat Johan onder andere een fotosessie heb gehad op de oever van het Tjeukemeer. De foto’s die dat heeft opgeleverd, zijn voor een deel hier en hier te zien. Tot zo ver niets aan de hand …

120117-1359x

De rijen met paaltjes waren in combinatie met het zacht golvende water ook wel interessant voor wat video-opnamen, maar we hadden geen van beiden een statief meegenomen. Omdat ik wel  mijn ca. 10 cm hoge flexibele driepootje bij had, plaatste ik dat met mijn camera erop op het talud. Een paar maal verplaatste ik het geheel wat en zoomde ik waar nodig wat in of uit. Ook dat verliep allemaal prima, totdat ik uiteindelijk behoedzaam neerknielde om camera en ministatief weer op te pakken …

Net toen ik mijn camera vastpakte, schoot mijn linkervoet onder me weg, omdat ik hem blijkbaar net op een ijzig stukje asfalt had neergezet. Ik viel op mijn gat en gleed angstwekkend dicht naar het water toe, gelukkig kon Johan me nog net letterlijk en figuurlijk in mijn kraag grijpen om erger te voorkomen. Op mijn beurt kon ik nog net op tijd mijn camera weer grijpen, voordat die te water zou raken. Afgezien van een paar vlekken in mijn broek en jas, en een geschaafde linkerhand leek de schade in eerste instantie alleszins mee te vallen. We konden er wel om lachen, want we zijn allebei wel wat gewend als het om soortgelijke ongelukjes gaat …   😉

120117-1405x

Pas enige dagen later ontdekte ik tot mijn schrik, dat er op alle foto’s die ik sindsdien had gemaakt, en waarop een egaal vlak zoals b.v. een strakblauwe lucht te zien was, een vrij grote donkere vlek zat. In eerste instantie dacht ik dat er wellicht een vlek op de lens zat, maar omdat poetsen geen effect had, heb ik me maar tot een deskundige gewend. Die kwam tot de conclusie dat de sensor waarschijnlijk beschadigd was geraakt bij de val van de camera, en dat reparatie wel eens duurder zou kunnen zijn dan de aanschaf van een vervangende camera …

De vlek was op veel foto’s vrij makkelijk weg te poetsen, maar met video’s lukte dat helaas niet. Ondanks enkele minpuntjes zoals de toch wel grote ruisgevoeligheid, heb ik in de afgelopen 2,5 jaar toch veel plezier van de Canon Powershot SX1 IS beleefd. Vele honderden foto’s en tientallen filmpjes heb ik er mee kunnen maken. Nu ik er geen strakke video-opnamen meer mee kan maken, is het doek helaas gevallen voor deze trouwe metgezel. De video “Oan’e Tsjûkemar” (Aan het Tjeukemeer) is dan ook de laatste bezienswaardige video die ik met de Canon Powershot SX1 IS heb kunnen maken. Ik zou zo zeggen, ga er maar eens even lekker voor zitten (voor het beste resultaat wel even inschakelen op de hoogst mogelijke kwaliteit)…

Wordt vervolgd …

Smeltend ijs

Nu de laatste ijsresten wegsmelten, en we tussen winter en voorjaar zitten, kan ik moeilijk meer aankomen met foto’s van koek & zopie, schaatsers, ijszeilers en wat dies meer zij …

120216-1609x

Bovendien was de serie van de roodbonte koe tussen de ijsbergen eigenlijk wel een mooie serie om eerst maar een punt te zetten achter de winterse fotoseries …

120216-1353x

Nu maar hopen dat het echte voorjaarsweer niet te lang op zich laat wachten …

120216-1610x

Een roodbonte koe tussen de ijsbergen

Het ene kruiend ijs is het andere niet. Aan de Friese IJsselmeerkust vormt het sinds een kleine week een bijna sprookjesachtig mooie toeristische attractie. Als gevolg van een samenspel van wind, hogere temperaturen en een nog niet al te dikke ijslaag wordt het ijs tegen de Fries kust als het ware vermalen tot kleine stukjes ijs, die af en toe rinkelend en tinkelend als glas over elkaar heen buitelen. Meer dan in voorgaande jaren lijkt het ijs blauw op te lichten, daar heb ik geen verklaring voor, maar mooi is het wel. De beweging en het geluid van het kruiende ijs kun je hier horen (op de pagina even naar beneden scrollen).

In een reportage van het NOS Journaal was gisteravond te zien dat het kruiend ijs zich ook in een heel andere gedaante kan tonen. Kruiend ijs op de Donau sleurde alles wat los en vast zat met zich mee. Het filmpje is hier te zien: Ravage op de Donau door kruiend ijs.

Ook in ons land heeft kruiend ijs in het verleden diverse malen voor grote problemen gezorgd. In februari 1997 -niet toevallig de laatste èchte Elfstedenwinter- werden op verschillende plaatsen aan de Friese IJsselmeerkust grote platen ijs over de dijk heen geduwd. Toen maakte het kruiend ijs geen tinkelend geluid, maar klonk er regelmatig gekraak, en af en toe een doffe dreun als er weer een ijsplaat werd gebroken door de natuurkrachten. De schade bleef toen beperkt tot wat vernielde hekken en palen, maar de over elkaar heen schuivende ijsplaten kunnen door de enorme kracht ook gemakkelijk dijken, maar ook de huizen en wegen achter de dijk, beschadigen. In het verleden hebben zich in ons land verscheidene dijkdoorbraken voorgedaan, die het gevolg waren van kruiend ijs …

It Reade Klif - It iis nimt alles op syn wei mei

It Reade Klif – It iis nimt alles op syn wei mei

Tot zover de serieuze en gevaarlijke kanten van het kruiend ijs.
We vervolgen onze weg langs de Friese IJsselmeerkust in noordelijke richting. Bij Stavoren, waar Johan en ik ons slechts in gezelschap van een vijftal andere kijkers/fotografen bevonden, hadden we gehoord dat er bij Hindeloopen (kaartje Google Maps) nog hogere ijsbergen te zien waren. Een half uurtje later ontdekten we dat die informatie bleek te kloppen. Zodra we in Hindeloopen de dijk hadden beklommen, zagen we inderdaad grote ijsbergen, die de kust trachtten te beklimmen. Er was hier ook aanzienlijk meer volk op de been dan eerder op onze route. En er was nog een extra attractie te zien …

120216-1500x

Er stond een roodbonte koe op de oever van het IJsselmeer. Kijkend naar de manier waarop het beest op zijn plaats werd gehouden, terwijl iemand zijn uiterste best deed om de aandacht van het beest te trekken, kon het haast niet anders of hier was sprake van een heuse sessie van een koeienfotograaf …

120216-1501x

De (koeien)fotograaf had zich op het gladde, af en toe gevaarlijk schuivende en glijdende ijs gewaagd, om een paar mooie platen te schieten van de koe in deze arctisch aandoende omgeving. Volgens welingelichte kringen gaat het hier om Harrie van Leeuwen, fotograaf van het vakblad Veeteelt. Van Leeuwen heeft onder andere een serie gemaakt van de drieling van Hendrika en haar boer …

120216-1550x

En daar staat ze dan in volle glorie: Caudumer Hinke 97, een vier jaar jonge koe van de maatschap Haytema-Haitsma uit Koudum. Caudumer Hinke 97 is onder andere in september 2011 uitgeroepen tot dagkampioene van de fokveedag (kokedei in het Fries) in Workum …

120216-1614x

Diverse toevallige passanten, kijkers en fotografen zochten een plekje op een van de strekdammen tussen het kruiende ijs …

120216-1510x

Vanaf die dam heb ik ook een aantal foto’s genomen van Caudumer Hinke 97 in haar ijskoude omgeving …

120216-1555x

Het was een leuke bijkomstigheid om deze prachtige roodbonte koe hier aan te treffen, een mooie bonus op een dag die toch al niet meer stuk kon …

120216-1604x

Maar uiteindelijk werd het toch tijd om ons nog even op het ijs te richten, want daar waren we tenslotte voor gekomen …

120216-1559x

Kruiend ijs, een indrukwekkend fenomeen dat definitief het einde betekende van een bijzondere 10-daagse koudegolf in ons land…

120216-1601x

Ik sluit af met een toepasselijke TV-tip.
In AVRO’s “Close up” is vanavond om 23:00 uur op Nederland 2 de documentaire “De laatste dagen van de Noordpool” te zien over de IJslandse fotograaf Ragnar Axelsson (Rax). Rax legde de laatste twintig jaar het leven op de Noordpool vast in foto’s van een adembenemende schoonheid …

120216-1531x

Kruiend ijs bij Stavoren

We lieten Laaksum voor wat het was, veel kruiend ijs was er niet te zien en het was er te koud om even lekker op het bankje bij het haventje te kunnen zitten. We vervolgden onze weg opnieuw in noordelijke richting, ditmaal gingen we naar Stavoren (kaartje Google Maps), hiervan wist ik zeker dat er al flink wat kruiend ijs te zien zou zijn …

120216-1315x

Nadat we de auto aan de noordkant van het stadje hadden geparkeerd, beklommen we de zeedijk. Het was meteen duidelijk dat we hier waar voor ons geld kregen.  Zover het oog reikte konden we zowel in zuidelijke als in noordelijke richting grote hoeveelheden kruiend ijs zien liggen …

120216-1328x

Verklarende tekst lijkt me hier verder overbodig, gewoon kijken en genieten …

120216-1330x




120216-1439x




120216-1340x




120216-1344x

Nog even een paar close-ups van het ijs, dat steeds verder vermalen werd …

120216-1355x




120216-1358x

Tijd om terug te lopen richting Stavoren …

120216-1414x

En dan op naar Hindeloopen, waar ons een verrassing wachtte.