Poollichtjacht bij Paesens-Moddergat

Natuurlijk had ik jullie hier vandaag graag willen verrassen met een aantal kleurrijke foto’s van het poollicht, waarop we gisteravond of afgelopen nacht kans leken te maken. Ook ditmaal zat het er helaas weer net niet in. Nadat de zonnestorm gistermiddag bij de aarde arriveerde, leken de metertjes en grafieken lange tijd de goede kant op te gaan. Rond 20:30 uur werd het tijd om maar eens ergens een donker plekje op te zoeken, maar niet voordat ik Johan had gebeld. Sinds Johan mijn poollichtfoto’s van oktober 2003 had gezien en mijn enthousiaste verhalen daarover had gehoord, hadden we namelijk afgesproken dat we nog eens samen op poollichtjacht zouden gaan als zich een serieuze kans op dat prachtige verschijnsel zou voordoen. Johan zat al op mijn telefoontje te wachten …  🙂

120124-2133x

Een uurtje later stonden we -gewapend met fotocamera’s, koffie, koek èn mijn iPad- op een parkeerplaats aan de Lauwersseewei ten noordoosten van Dokkum. In eerste instantie leek de situatie ideaal, we hadden ruim zicht op het noorden en dankzij het gebrek aan storend maanlicht was het echt pikkedonker. Al snel kregen we gezelschap van een man die net als Johan hoopte voor het eerst het noorderlicht te zien. Dat viel echter nog niet mee. Hoewel we naar alle kanten nog steeds ruim zicht op de horizon hadden, was in de lichtbundels van de passerende auto’s te zien dat er veel vocht in de lucht hing. Dat èn het grote aantal auto’s dat hier ondanks het late tijdstip vlak ten noorden van ons voorbij raasden, zinde me niet. Daar kwam dan ook nog bij, dat er maar weinig beweging zat in de grafiekjes en metertjes. Nadat we onze eerste kop koffie op hadden, stelde ik Johan voor om nog maar even door te rijden naar Paesens-Moddergat (kaartje Google Maps) …

120124-2243x

Rond 22:30 uur beklommen we de zeedijk bij het monument, dat herinnert aan de scheepsramp die de vissersvloot van Paesens en Moddergat in maart 1883 trof. Voor mij is dit min of meer heilige grond, omdat ik er op 31 mei 2003 bij zonsopkomst een onvergetelijke zonsverduistering heb gefotografeerd, maar dit terzijde. Ook hier waren we niet alleen, bij het monument stond een kleumend stelletje te wachten op de dingen die maar niet kwamen … Lang hielden ze het niet meer uit, nadat ik ze op basis van de laatste gegevens had bijgepraat over de stand van zaken en de verwachtingen. Johan en ik hebben er nog een half uurtje staan koffie drinken en praten. Regelmatig scanden we de noordelijke hemel met onze blik, maar meer dan de lichtjes en de ronddraaiende lichtbundel van de vuurtoren op Schiermonnikoog kregen we niet te zien …

120124-2238x

Rond elf uur vonden wij het ook welletjes. Nadat we over de intussen spiegelgladde trap de dijk waren afgedaald, zijn we door een dichte mist in een bedaard tempo huiswaarts gereden. Deze koude poollichtjacht heeft me in plaats van mooie foto’s slechts een paar extra stijve benen en een vermoeid lijf opgeleverd, maar het was absoluut gezellig om zo samen in de nachtelijke uren op pad te zijn.

Het is weer eens gebleken, dat poollicht nog steeds moeilijk te voorspellen is. Alleen als aan alle factoren is voldaan, kan het poollicht ook in ons land worden gezien. Maar om een kans te maken om het te zien, zul je toch naar buiten moeten. Gisteravond was het weer net niet, maar de zon is nog maar net begonnen aan zijn actieve fase. Een volgende keer zal het ongetwijfeld raak zijn. De aanhouder wint! 🙂

Op de vlakte

Gisteren ben ik weer eens een dagje met Johan op pad geweest. Onder het genot van koffie en gevulde koek besloten we na rijp beraad eens een kijkje bij het Wad te nemen. In de buurt van Paesens en Moddergat heb ik de auto even in de berm gezet, zodat we even een paar plaatjes konden schieten van het kale akkerland …

101012-1245x

Zon, wind en wolken zorgden samen voor een fraai lichtspel op het land …

101012-1246x

Aan het eind van de akker is de oude zeedijk te zien …

101012-1250x

Door een coupure in de oude dijk is verderop de nieuwere deltadijk te zien …

101012-1248x

’t Wad bij Paesens-Moddergat

Paesens-Moddergat is een kleine gemeenschap in het uiterste noordoosten van de provincie Fryslân, die bestaat uit twee aaneen gegroeide dorpen: Paesens en Moddergat. Over het dorp, c.q. de dorpen wellicht later meer, nu richt ik me uitsluitend op datgene wat Paesens-Moddergat zo bijzonder maakt: zodra je er op de dijk staat, heb je er negen van de tien keer een geweldig zicht op het Wad …

100825-1531x

Eenmaal over de dijk kun je langs een oude palenrij een stuk het Wad op lopen …

100825-1550x

Als je even door de knieën gaat – wat aan het eind van deze dag nog lang niet meeviel – biedt de oude palenrij hier en daar mooie doorkijkjes …

100825-1535x

Even om het hoekje gluren …

100825-1553x

Kijk, daar hebben we weer een vuurtoren, ditmaal is het die van Schiermonnikoog … Je zou bijna denken dat je er bij eb zo naar toe kunt lopen …

100825-1539x

Maar het lijkt me toch wijzer om de tussen de zandbanken door laverende veerboot te nemen …

100825-1554x

Vogels scharrelen hun kostje bijeen …

100825-1543x

Terwijl ik me richt op de ditjes en datjes die er te fotograferen zijn, scharrelt Aafje op de achtergrond ook het een en ander bijeen …

100825-1546x

Aafje is op zoek naar schelpjes voor de oudste kleinzoon …

100825-1547x

En dan is het tijd om terug te gaan en ons klaar te maken voor de klim terug over de robuuste zeedijk …

100825-1551x

Ter afsluiting van deze intussen acht dagen durende reis volgen morgen in het kader van Skywatch Friday nog een paar ‘luchtige’ plaatjes van ’t Wad bij Paesens Moddergat.

Het Tempeltje van Ids

De koffie is op, de ergste kramp is eerst weer even uit de benen, tijd om ons tripje voort te zetten. We verlaten de Seedykstertoer in oostelijke richting en passeren na ongeveer 500 meter het ‘Tempeltje van Ids’ …

100825-1458x

Het tempeltje heeft de hoogte van de oude zeedijk en wordt gedragen door twaalf palen. Deze palen stellen de twaalf provincies van ons land voor …

100825-1459x

Doordat er op het dak zeeklei is aangebracht, dat begroeid is met hetzelfde gras als de zeedijk, lijkt het alsof het topje van de dijk wordt opgetild …

100825-1500x

Op een plaquette in de vloer van het tempeltje is te lezen dat het tempeltje in opdracht van Waterschap Friesland is ontworpen door de Friese beeldend kunstenaar Ids Willemsma ter gelegenheid van de afronding van het op deltahoogte brengen van de Friese zeedijken in het kader van de landelijke Deltawerken. Het kunstwerk werd op 6 oktober 1993 onthuld door de toenmalige Commissaris der Koningin Hans Wiegel …

090820-1129x

De laatste foto’s zijn vorig jaar gemaakt, toen ik hoopte op de warmste dag van het jaar mijn verjaardag te kunnen vieren in de schaduw van het tempeltje. Ook daar liep de temperatuur toen echter op tot ruim boven de dertig graden …

090820-1136x

Voordat we onze tocht voortzetten in oostelijke richting werpen we nog een laatste blik op de Seedykstertoer en het Tempeltje van Ids …

090820-1156x

Op naar Paesens-Moddergat …

Op de Seedykstertoer

Nog even een keer diep ademhalen en dan beginnen we aan de beklimming van de 24 meter hoge Seedykstertoer

100825-1450x

Na een rustpauze halverwege de klim en een tijdlang bijkomen en uithijgen op een van de stoelen die op het uitkijkplatform staan, kan het grote genieten beginnen. Niet te dicht bij de rand komen, dan gaat het allemaal prima …

100825-1439x

Eerst werpen we eens een blik in zuidoostelijke richting over de uitgestrekte landerijen en de rij windturbines …

100825-1427x

Als we ons vervolgens iets meer naar het zuiden richten, dan zien we onder ons de Kleilânsmole weer staan …

100825-1425x

Aan de horizon zien we in het zuiden de skyline van Leeuwarden …

100825-1445x

In westelijke richting zien we hoe de zeedijk en de dijkweggetjes door het land kronkelen, terwijl zon en wolken een pas-de-deux lijken te dansen boven het polderland …

100825-1429x

Aan de noordkant van de toren hebben we een prachtig zicht op het buitendijkse land ‘het Noorderleech’, waar zich in het najaar van 2006 het drama afspeelde met de paarden die werden overvallen door het hoge water …

100825-1430x

Zoomen we wat verder in, dan zien we in noordwestelijke richting aan de andere kant van de Waddenzee de vuurtoren van Ameland trots omhoog reiken …

100825-1435x

Pal te noorden van ons zien we de veerboten in de haven van Nes op Ameland liggen …

100825-1439xx

Als we tot slot in noordoostelijke richting kijken, dan zien we het ‘Tempeltje van Ids’ op de dijk staan …

100825-1448x

Morgen nemen we nog even een kijkje bij het tempeltje, eerst is het tijd om voorzichtig af te dalen naar de veilige begane grond en vervolgens even lekker bij te komen op het terras aan de voet van de Seedykstertoer.

Oude en nieuwe wieken

Vanaf Zwarte Haan hebben we onze tocht in oostelijke richting voortgezet over de Nieuwebildtdijk om uiteindelijk terecht te komen in de buurt van Marrum. Bij de kruising van de Hoge Herenweg en de Wybengaloane ten westen van Marrum heb ik de auto even in de berm gezet om het onderstaande landschap, waarin oude en nieuwe wieken verenigd zijn, even (weer) vast te leggen …

100825-1410x

De oude molen is de poldermolen ‘Kleilânsmole‘ uit 1865. In het vroege voorjaar van 2010 is de molen volledig ontmanteld en overgebracht naar een loods in Marrum, waar hij volledig is gerestaureerd. Omrop Fryslân heeft de ontmanteling van de molen te midden van de laatste sneeuwresten in beeld gebracht. Het blijft elke keer weer spannend en fascinerend om te zien hoe zo’n oud bouwwerk, zoals in de geval de 145 jaar oude molen, wordt opgetakeld.

Let trouwens ook even op het tempeltje, dat in de verte op de zeedijk staat. Het ‘Tempeltje van Ids’ mocht natuurlijk ook dit jaar niet ontbreken, maar daarover later meer …

100825-1412x

Voordat we aan het tempeltje toe waren wachtte eerst nog een andere uitdaging. Omdat ik woensdag gelukkig een goede dag had, kon ik de lokroep van de Seedykstertoer niet weerstaan. Ik moest de strijd weer aangaan met mijn hoogtevrees èn met die vermaledijde MS …

100825-1411x

De Seedykstertoer is een tot uitkijktoren verbouwde boerensilo aan de voet van de zeedijk. Waarschijnlijk vanwege de beslotenheid tijdens de klim is dit één van de weinige uitkijktorens die ik zonder al te veel last te krijgen van hoogtevrees durf te beklimmen. Echt makkelijk ging het bepaald niet, maar met een rustpauze halverwege en de blik strak naar voren en/of omhoog gericht, is het me na twee jaar toch weer gelukt om boven te komen. Deze dubbele overwinning op mezelf werd ook ditmaal weer beloond met een prachtig uitzicht. Morgen volgen de foto’s …

100825-1418x

Zwarte Haan

Bij Nij Altoenae laten we de Oudebildtdijk achter ons, we gaan in noordelijke richting naar de Nieuwebildtdijk. Daar slaan we linksaf om na bijna twee kilometer terecht te komen aan het eind van de wereld. Hier, bij de buurtschap Zwarte Haan, houdt de weg op aan de voet van de Deltadijk, die land en zee scheidt …

100825-1351x

Volgens verschillende bronnen is de naam Zwarte haan ontstaan uit de oorspronkelijke Friese benaming ‘Swarte hoarne’ of ‘harne’. Dit betekent ‘Zwarte hoek’. Later is ‘hoarne’ verbasterd tot ‘hoanne’ wat Fries is voor ‘haan’. Een nabij gelegen boerderij heet nog steeds de ‘Swarte harne’, terwijl een gerenommeerd restaurant aan de voet van de zeedijk de naam ‘Zwarte Haan’ draagt. Plaatselijk wordt Zwarte Haan wel het begin van de wereld genoemd, omdat de Nieuwebildtdijk er begint. Tot de Tweede Wereldoorlog voer hier de veerdienst tussen het vaste land en Ameland …

100825-1350x

Op de dijk bij Zwarte Haan staat ‘De Slikwerker’, een bronzen beeld van een landwerker ter ere en nagedachtenis aan de mannen die Het Bildt hebben ingepolderd …

100825-1347x

Met niet meer dan schop en kruiwagen werden de Oude- en Nieuwebildtdijk aangelegd en werden de polders drooggelegd …

100825-1346x

Ook nog vermeldenswaard is, dat Zwarte Haan aan de wandelroute het  Jabikspaad (Fries voor Jacobuspad) ligt, die aansluit op de pelgrimsroutes naar Santiago de Compostella in Spanje…

100825-1345xx