Verval in het Waterloopbos

Tja, dat rare torentje van gisteren … Ik had natuurlijk kunnen weten dat dat vragen op zou roepen. En jawel, het zijn dezelfde vragen die ik ook heb. Ik heb werkelijk geen flauw idee wat het is of waar het precies voor gebruikt is. Maar dat is ook van minder belang. Laat ik eerst wat meer vertellen over het Waterloopbos (Google Maps) …

Zoals bekend wordt er in ons land al eeuwenlang met en tegen het water gestreden. Met kennis en doorzettingsvermogen heeft ons land in de loop der geschiedenis zijn huidige vorm gekregen. Van terpen en drooggemalen polders tot de Afsluitdijk en de Deltawerken, altijd en overal is er die relatie met het water. Ook in de huidige tijd van zeespiegelstijging staat ons land internationaal bekend als het laboratorium van de wereld als het gaat om waterbeheersing …

Alle kennis op dit vlak is niet uit de lucht komen vallen. Daartoe werd na de Tweede Wereldoorlog het Waterloopkundig Laboratorium in de Noordoostpolder gevestigd. In het Waterloopbos werden in de loop der tijd schaalmodellen van zo’n dertig grote waterwerken uit de hele wereld gebouwd. Omdat het gebied een stuk lager ligt dan het aangrenzende IJsselmeer kon er zonder te pompen water in en uit grote schaalmodellen worden gelaten. In betonnen bassins kon er m.b.v. zogenaamde golfmachines onderzoek worden gedaan naar de effecten van golfbewegingen en waterstroming. Er werden sluizen, stuwen, havens en stukken rivier nagebouwd …

Er zijn tientallen schaalmodellen van waterwerken uit de hele wereld gebouwd. Daarmee kon kennis worden opgedaan voor de aanleg van bijvoorbeeld de Maasvlakte, de Deltawerken en de havens van Rotterdam. Maar er is ook veel onderzoek gedaan voor grote internationale projecten, zoals b.v. in Lagos, Istanbul en Bangkok …

Met de opkomst van de computer heeft het Waterloopbos in het eind van de vorige eeuw zijn oorspronkelijke functie verloren. Het Waterloopkundig Laboratorium heeft ervoor gekozen om zich volledig in Delft vestigen. Gelukkig is het bos bewaard gebleven en heeft Natuurmonumenten het in 2002 in beheer gekregen. In 2016 is het bos zelfs benoemd tot Rijksmonument, omdat het grote cultuurhistorische waarde heeft. De restanten van de waterkundige schaalmodellen zijn nog in steeds in het bos te vinden, maar de natuur heeft zijn werk gedaan. Mossen, planten en bomen overwoekeren de ooit zo waardevolle plaatsen. Omdat de foto’s van dit schaalmodel intussen bijna 9 jaar oud zijn, zal het er hier intussen ongetwijfeld ook heel anders uitzien …

– wordt vervolgd –

Een vreemd bouwwerk

Kijkend naar de onderstaande foto zou de indruk kunnen bestaan dat ik weer eens een bezoek aan de Ecokathedraal bij Mildam had gebracht. Dat is echter een misvatting. Deze foto’s heb ik in april 2011 gemaakt in het Waterloopbos bij Marknesse. Dat zit zo …

Toen ik de afgelopen periode bij mijn fotomaatje en verschillende andere bloggers foto’s zag verschijnen van het Waterloopbos, bedacht ik me ineens dat ik daar toch ook al eens was geweest samen met mijn fotomaatje. Gek genoeg kon ik de foto’s van dat bezoek niet terugvinden, niet op mijn weblog en in eerste instantie ook niet in mijn archief. Uiteindelijk heb ik ze na een intensive speurtocht in de krochten van mijn digitale archieven in ieder geval gedeeltelijk teruggevonden …

Vorige week ben ik samen met Jetske opnieuw naar het Waterloopbos geweest. Voordat ik de foto’s daarvan laat zien, wil ik de komende dagen toch nog maar even wat van de foto’s uit 2011 de revue laten passeren. Al was het maar vanwege het feit dat ze in schril contrast staan met de foto’s die ik er vorige week heb gemaakt …

– wordt vervolgd –

Louis le Roy en zijn Ecokathedraal op video

Vandaag het twaalfde deel van deze serie over de Ecokathedraal bij Mildam. Zoals ik gisteren al schreef, staat dit hoofdstuk vooral in het teken van Louis le Roy, de bedenker van de Ecokathedraal die daar gedurende een kleine 40 jaar zelf ook het leeuwendeel van het werk heeft verzet. Daartoe heb ik een aantal video’s geselecteerd op YouTube. Dit is mijn Top 3, aangevuld met enig eigen werk.

1. “Jou Le Roy de tiid” – “Geef Le Roy de tijd”

Een portret van Omrop Fryslân uit 2005 over Louis le Roy, ‘de Billy Graham van het onkruid’.
In deze documentaire vertelt Le Roy uitgebreid over zijn filosofie en zijn manier van werken in en aan de Ecokathedraal. We zien hem daarbij op verschillende momenten ook aan het passen, meten en slepen van zwaar materiaal. Ook filmisch zit deze documentaire mooi in elkaar.
Laat je niet afschrikken door de korte Friestalige inleiding, dat is slechts ter introductie. Voor het begrip van de rest van de documentaire is het niet van belang, omdat Le Roy Nederlandstalig is.

2. “Van Gewest tot Gewest”

Een uitzending van ‘Van Gewest tot Gewest’ uit 2003 over Louis Le Roy en zijn Ecokathedraal in Mildam. Le Roy kreeg in dat jaar de Oeuvreprijs van het Fonds Beeldende Kunst.

3. “De Natuurkathedraal van Le Roy”

Bij Heerenveen bouwde Louis Leroy een monument in de tijd, een kathedraal die in het jaar 3000 klaar is. Hij staat in het Paradijs.

Voor wie nu nog steeds niet genoeg heeft gezien, heb ik nog een paar tips uit eigen huis.

4. “Een filmische zwerftocht door de Ecokathedraal”

Videoverslag van een wandeling die ik in het najaar van 2018 heb gemaakt in de Ecokathedraal. Zonder gesproken woord, maar wel met een instrumentaal achtergrondmuziekje.

5. “Ecokathedrale fotokuier 1” (Deel 1 van 23 + …)

Een diaserie over mijn kennismaking met de Ecokathedraal van Louis Le Roy in Mildam in november 2002. Na een eerste wandeling langs de indrukwekkende gestapelde bouwwerken, heb ik er een tijdlang van de stilte zitten genieten in het gezelschap van een prachtige muisgrijze kat.

Deze serie is intussen uitgegroeid tot 23 delen met ieder een diaserie over een wandeling door de Ecokathedraal. Daarbij passeren in de loop der jaren alle seizoenen en zien we diverse bouwwerken verschijnen en verdwijnen. Daarmee is het eind nog niet in zicht, op dit moment heb ik nog een aantal delen in voorbereiding. De diaseries zijn voorzien van een instrumentaal achtergrondmuziekje.

Over de Ecokathedraal

Naar aanleiding van het uitgebreide (beeld)verslag over het meest recente bezoek aan de Ecokathedraal, kreeg ik vorige week de vraag of ik wat meer achtergrondinformatie heb over de Ecokathedraal. Omdat er de laatste tijd een aantal nieuwe volgens bij zijn gekomen voor wie dit mogelijk ook interessant is, wil ik wel een poging doen. Dat doe ik in eerste instantie met de tekst van dit logje. Morgen voeg ik daar een kleine selectie videobeelden aan toe.

Het idee van een ecokathedraal is ontsproten een het brein van kunstenaar, filosoof en landschapsarchitect Louis le Roy (1924-2012). Le Roy kreeg in 1966 van de gemeente Heerenveen de opdracht om een strook grond van een kilometer lang en 20 meter breed aan de Kennedylaan in te richten als openbare ruimte …

Le Roy begon er stenen los op elkaar te stapelen tot muurtjes en andere constructies. Al snel verschenen er spontaan allerlei planten zoals klaprozen en brandnetels tussen de muurtjes. Na verloop van tijd verdwenen die eerste pioniersplanten en kwamen er diverse andere planten voor in de plaats. Regelmatig werd er overbodig bestratingsmateriaal aangevoerd, waarmee Le Roy verder kon bouwen aan zijn eerste ‘ecokathedrale plantsoen’. Een tijdlang bouwden buurtbewoners enthousiast mee, maar na verloop van tijd raakte het project wat in de versukkeling. In 2005 heeft de gemeente het opnieuw leven ingeblazen. Sindsdien is er weer regelmatig aan gewerkt en is de ‘kleine Ecokathedraal’ weer tot bloei gekomen …

Nadat het eerste ecokathedrale proces aan de Kennedylaan vorm had gekregen, wilde Le Roy meer en groter werken. Daarom heeft hij omstreeks 1974 bij het dorp Mildam een stuk weiland van ca 4 hectare gekocht. Hij begon er op willekeurige wijze wat bomen en struiken te planten en zaden uit te strooien. Daarna werd er tot op de dag van vandaag regelmatig een vrachtwagen restmateriaal van stratenmakers gestort op de plek die langzaam zou uitgroeien tot de Ecokathedraal. Le Roy verwerkte het aangevoerde materiaal in eerste instantie helemaal alleen, en later samen met enkele volgelingen. Volledig met handkracht werden er in de loop der jaren stukje bij beetje allerlei muurtjes, torens en op tempels lijkende constructies gebouwd, Volgens Le Roy moet er zeker duizend jaar aan de Ecokathedraal worden gebouwd, net als bij middeleeuwse kathedralen het geval was …

Zodra een deel van het terrein ‘af’ is, wordt het met rust gelaten door de bouwers. De bouwwerken worden overgedragen aan de natuur, waarna de bouwers elders aan de slag gaan. Na verloop van tijd wordt er weer naast en op de door de natuur veroverde bouwwerken verder gebouwd. Op deze manier zijn mens en natuur hier intussen al ruim 50 jaar bezig met elkaar. Dit zijn de eindeloze processen waar Le Roy in zijn denkwijze op doelde …

We moeten onze maatschappij anders inrichten, vond Le Roy. We moeten af van de altijd maar in volle vaart op groei gerichte economie. We moeten op een natuurlijker ritme gaan leven. Daarbij was Le Roy niet zomaar een dromer. Hij was realistisch genoeg om te weten dat de huidige economie en de inrichting van onze maatschappij niet snel en makkelijk te veranderen zijn. Maar het kan geen kwaad om te werken aan een tegen de stroom in zwemmende cultuur, om zo aan verandering te werken. Je kunt zeggen wat je wilt, maar in feite was Le Roy zijn tijd aardig vooruit …

Als je tegenwoordig de Ecokathedraal betreedt, kom je eerst in een relatief nieuw en geordend deel. Zodra je verder het bos in loopt, verandert dat beeld. Over slingerende en kronkelende paden vervolg je je weg. Steeds verder dring je een vreemde wildernis binnen. Op zomerse dagen hoor je rondom insecten zoemen. Diverse vogels zingen hun riedeltje en hoog in de bomen hoor je af en toe een specht timmeren. Nu eens ga je omhoog, dan weer omlaag. Je loopt tussen deels door planten en struiken overwoekerde bouwwerken door. In de verte meen je de restanten van een oude beschaving te zien. En jawel, ineens sta je tussen hoog oprijzende torens en tempels. Even waan je je in een oude stad van de Inca’s of de Azteken …

Intussen schijnen er ruim 2.500 vrachtladingen stratenmakerspuin te zijn verwerkt. Onder het motto ‘Afval bestaat niet’ heeft Louis le Roy hier zelf 40 jaar lopen slepen en stapelen met bakstenen, stoeptegels, trottoirbanden en ander bestratingsmateriaal. Tegenwoordig draagt de Stichting Tijd het gedachtegoed van Louis le Roy verder uit. Ook beheer en eigendom van de Ecokathedraal zijn door de familie overgedragen aan de Stichting Tijd …

Morgen laat ik Louis le Roy hier zelf aan het woord. In een kleine selectie video’s vertelt hij over hetgeen hem drijft. Ook is de bouwmeester op diverse momenten aan het werk te zien in de Ecokathedraal. En natuurlijk komen er mooie filmische beelden voorbij.

Nazit in ’t voorportaal

Nadat we voor de tweede keer die dag onder de ‘hemelpoort’ door waren gelopen, nestelden we ons met een boterham op de bankjes in het voorportaal van de Ecokathedraal …

We hadden de lunch nog maar nauwelijks achter de knopen, toen we een jongeman op een mountainbike de Ecokathedraal in zagen fietsen. “Wat zou die hier nou komen doen?” vroeg een van de dames. Ik had geen idee, maar omdat hij volgens mij geen kant op kon, besloten de dames nog maar eens met hun camera’s een gunstige positie in te nemen om hem tijdens zijn passage terug op de kiek te zetten …

Ik had eerst wel even genoeg gelopen en gestaan. Vanaf het bankje heb ik wat foto’s gemaakt van de ‘Porta Celi’, de iglo en een groepje mooi in het zonnetje staande bomen. Uiteindelijk bleek mijn fotografische oogst op dat moment groter dan die van Anna en Jetske, want de mountainbiker liet zich niet meer zien …

Voordat we de Ecokathedraal verlieten maakte Anna nog even een foto van Jetskes’ berenklauw …

Morgen doe ik een poging om op verzoek wat achtergrondinformatie over de Ecokathedraal te presenteren.

Langs de vijver terug

Bij het passeren van deze zorgvuldig opgebouwde constructie verlaten we het middelste deel van de Ecokathedraal weer …

Even lijkt het alsof we de Ecokathedraal hebben verlaten Wanneer we tussen een bos bamboe en een bos rododendrons door zijn gelopen, zien we een vijvertje opduiken. Als ik het oversteken van het bruggetje de camera eerst weer op de bamboe richt en daarna wat doordraai naar rechts, zie je nog net een deel van het atelier in beeld verschijnen …

Als we verder lopen, is al snel duidelijk dat we ons nog wel degelijk in de Ecokathedraal bevinden …

Ter hoogte van de iglo en de ‘Porta Celi’ naderen we het eind van onze overleggen tocht. Staand tussen die beide indrukwekkende bouwwerken overleggen we even over het vervolg van de dag …

Omdat mijn onderdanen inmiddels zachtjes begonnen te protesteren tegen nog langer moeten staan, stelde ik voor om het overleg voort te zetten in het voorportaal van de Ecokathedraal …

– wordt vervolgd –

Een lange rij kruisjes

Terug op maaiveldhoogte ben ik via het pad aan de kant van het weiland naar de ‘tempels’ in het middendeel van de Ecokathedraal …

Met mijn rug naar de massieve, uit tegels bestaande torens bij de ‘RUSTPLAATS’ heb ik eerst van enige afstand en daarna dichterbij, een paar foto’s gemaakt van een wat verderop staand bouwwerk …

Vanuit de juiste hoek en onder de juiste omstandigheden doen een paar van deze constructies wel denken aan Inca-tempels. De foto’s van deze serie laten dat helaas niet echt zien …

Lopen we een paar meter verder, dan is daar op enig moment een lange rij kleine kruisjes verschenen. En kijk nou eens, daar komt ook net een bekende aan …

Zie Jetske eens gelukkig zijn met haar trofee van de berenklauw …

– wordt vervolgd –