Ook in de winter gaat het werk op het land waar mogelijk door. De afgelopen weken waren de omstandigheden blijkbaar goed voor het frezen van de greppels, want daar hadden diverse boeren in de omgeving het druk mee …
Mits op de juiste afstand vind ik het altijd een mooi gezicht om achter de tractor een fontein van modder te zien opspuiten, waarna de greppel weer op diepte is en het overtollige water weer kan worden afgevoerd naar de sloten …
Naar aanleiding van de reacties en vragen over het bomijs in het logje van gisteren, kom ik vandaag nog maar even terug op het bomijs.
De online encyclopedie zegt over bomijs: 1) Hol ijs. 2) IJs dat hol ligt. 3) IJs dat niet op het water rust. 4) Kraakijs. 5) Kuipersijs. 6) Niet op water rustend ijs.
Groninganus schreef gisteravond in een reactie: “Ik las laatst iets waaruit je kon opmaken dat de term bomijs komt van bodemijs. Dat bodem is een beetje ingedikt, zeg maar, in de loop der tijd.” Taalkundig gezien valt daar wel wat voor te zeggen. Bij plassen en ondiepe sporen lijkt het bomijs inderdaad op de bodem te liggen, maar kijkend naar de laatste foto in dit logje kan ik dat ‘bodem’ eerlijk gezegd niet goed plaatsen. Het blijft moeilijk die etymologie …
Zoals ik gisteren al schreef, kun je bomijs na een nachtje met lichte of matige vorst al aantreffen in de sporen die landbouwvoertuigen b.v. bij de oogst hebben achtergelaten in nat akkerland, zoals bij het maïsland op de bovenstaande foto. Maar je kunt bomijs ook gewoon vinden op ondiepe plassen op of naast een pad, zoals op de foto’s hieronder. Bomijs is ijs waar het water onder verdwenen is. In plassen en sporen op het land sijpelt het water meestal langzaam de grond in …
Het ijs dat blijft liggen of min of meer vrij in de lucht blijft hangen, is vaak wit omdat de onderzijde bedekt is met een laagje bevroren condens (net als op de autoruit) en het heeft volstrekt geen draagkracht …
In januari 2009 trof ik een stuk bomijs aan waar een gaatje in zat, een klein wak dus eigenlijk. Door dat gaatje is mooi te zien dat er helemaal geen water meer onder het berijpte ijs zat. Het ijs zit slechts vast aan de zijkanten en hangt in het midden vrij in de lucht …
In januari 2007 trof ik bij de Merskenheide bomijs aan, waar aan de onderzijde druppeltjes aan hingen …
Meestal is bomijs flinterdun, dikker dan enkele millimeters is het over het algemeen niet, maar in dit geval betrof het ijs met een dikte van pakweg 2-3 centimeter, waar het water onder vandaan was gelopen. Van de zijkant zag dat er zo uit …
Maar het kan zich ook in een andere, gevaarlijker variant voordoen. Toen Wetterskip Fryslân in januari 2010 weer begon te malen, werd het water onder het ijs op de onderstaande sloot weg gemalen. Het ijs bleef nog even vast zitten aan de slootkanten, maar nadat het water ongeveer een halve meter was gezakt, was de draagkracht van het ijs verdwenen en begon het ijs te breken …
Hopelijk heb ik het begrip ‘bomijs’ hiermee iets kunnen verduidelijken voor de mensen die het tot nu toe niet kenden. En zo niet, dan hoor ik het wel weer, neem ik aan. Meer over de diverse soorten natuurijs is hier te lezen.
Over schaatsijs hoeven we het voorlopig niet meer te hebben, lijkt me, maar zo lang de winter nog niet helemaal is verdwenen, is nog niet alle ijs weg …
Bij lichte tot matige vorst kun je op natte akkers eigenlijk altijd wel wat bomijs vinden in de sporen die bij de oogst in het maïsland zijn achtergebleven …
Draagkracht heeft dit ijs niet, vaak is het maar een half centimetertje dik, en onder het ijs zit altijd een laagje lucht … en daaronder zit dan vaak goed beschermd tegen de kou nog weer een laagje (modderig) water. Door een bijzonder samenspel van lucht, water, wind en vorst ontstaan er vaak mooie, sierrijke patronen, die je niet meteen in een stuk maïsland zou verwachten …
Nadat ik donderdagmiddag een kleine fotoserie had gemaakt van de vele ganzen die bij Aldeboarn rond de kerktoren vlogen, ben ik via ommelandse wegen huiswaarts gereden. Bij Nij Beets zag ik twee knobbelzwanen aan de rand van de ijsbaan rondscharrelen …
Tegen de tijd dat ik de auto had geparkeerd en was uitgestapt om een paar foto’s te maken, waren ze allebei al van wal gestoken …
Terwijl ze midden op de ijsbaan zwommen, gaven ze me het nakijken in tegenlicht …
Al snel hadden de zwanen de overkant bereikt, waarna er slechts een lege watervlakte vol rimpelingen en weerspiegelingen restte …
Er leven altijd veel ganzen in Fryslân, maar in de winter zijn het er nog meer, want dan hebben we hier ook gasten uit koudere delen van Europa …
There are always a lot of geese in the Dutch province Fryslân, but in winter there are even more, because then we have guests from colder parts of Europe too …
Gistermiddag zag ik honderden ganzen opvliegen in de buurt van de scheve kerktoren van Aldeboarn (kaartje Google Maps)…
Yesterday afternoon I saw hundreds of geese flying near the leaning churchtower of the small village Aldeboarn (Google Maps) …
Het was een indrukwekkend gezicht, en het geluid was geweldig …
It was an impressive sight, and the sound was wonderful …
Wil je meer Skywatch foto’s zien? Gewoon even op het logo klikken …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …
Maak er een mooi weekend van!
Wishing you all a wonderful weekend!
Precies een kilometer ten zuiden van het ‘Tempeltje van Ids‘ staat de ‘Kleilânsmole’ (kaartje Google Maps). Deze poldermolen, die is gebouwd in 1865, is voor het laatst in 2010 geheel gerestaureerd …
Door wat uit te zoomen en de camera iets meer naar links te richten, wordt duidelijk dat de molen niet helemaal alleen staat in de kale en koude vlakte ten noorden van Marrum …
Na een jarenlange juridische strijd zijn er enkele jaren geleden tussen het Tempeltje en de Kleilânsmole zeven grote windturbines gebouwd, die zowel het Tempeltje -dat op de bovenstaande foto nog net als een stipje op de horizon te zien is tussen de eerste en de tweede windturbine- als de Kleinlânsmole nietig doen lijken …
Zowel omwonenden als de kunstenaar Ids Willemsma -de ontwerper van het Tempeltje- vinden het maar helemaal niets, en ik sluit me daar graag bij aan. De rust en ruimte van het gebied worden door het windmolenpark aangetast, en dat geldt ook voor de uitstraling van het Tempeltje …
Er is nog steeds discussie gaande, om te kijken of het windmolenpark weer weggehaald kan worden, maar dit is helaas een verloren strijd …
Enigszins tegen beter weten in hoopte ik ten noorden van Marrum het ‘Tempeltje van Ids’ op een smetteloos witte dijk aan te treffen, daarvoor lag de dijk echter teveel in oost-west richting, waardoor alle sneeuw er door de oostenwind was weggeblazen …
Het Tempeltje is in opdracht van Wetterskip Fryslân ontworpen door de Friese beeldend kunstenaar Ids Willemsma ter gelegenheid van de afronding van het op deltahoogte brengen van de Friese zeedijken in het kader van de landelijke Deltawerken. Het kunstwerk werd op 6 oktober 1993 onthuld door de toenmalige Commissaris der Koningin Hans Wiegel …
Het Tempeltje wordt gedragen door twaalf pilaren, die de twaalf Nederlandse provincies voorstellen. Bovenop de stalen pilaren ligt een dak, waar 200 ton klei op is aangebracht, dat begroeid is met hetzelfde gras als de zeedijk. Het Tempeltje heeft de hoogte van de oude zeedijk …
Als je dan toch aan de voet van het Tempeltje staat, dan moet de trap natuurlijk wel even worden beklommen om vanaf de dijk even te kunnen genieten van het uitzicht over het buitendijkse land …
Om te voorkomen dat de schapen, die de dijk gedurende een groot deel van het jaar begrazen, het Tempeltje in bezit nemen, is het bouwwerk omgeven door een hek dat in de sneeuw extra opvalt …
Op een mooie dag in voorjaar of zomer lopen er koeien, paarden en schapen te grazen in het buitendijkse land en kun je tot aan Ameland over het Wad kijken. Op deze winterdag lag het besneeuwde landschap er stil en verlaten bij en reikte het zicht een stuk minder ver …
Hier zie je het landschap in zijn meest pure vorm, teruggebracht tot wat lijnen en vlakken. Lang heb er ik ditmaal niet van genoten, want de noordoostenwind blies de vrieskou dwars door mijn broek heen …
Als we ons omdraaien naar ‘het oude land’, dan zien we tussen de pilaren door in de verte vaag een aantal windturbines staan. Daar nemen we morgen nog even een kijkje …
Afanja's Weblog 