De dodenakker in zwartwit

In dit zevende logje over de Algemene Begraafplaats aan de Spanjaardslaan in Leeuwarden, zoals die er in oktober 2008 bij lag, kom ik tot een afronding. Na ruim 50 kleurenfoto’s sluit ik af met een serie foto’s die ik heb omgezet naar wat stemmiger grijswaarden …

081023-1657xz

Wie meer wil lezen over de geschiedenis van deze oude begraafplaats kan hier terecht: Leeuwarden – Oude Stadsbegraafplaats aan de Spanjaardslaan

Een lugubere dodenakker (4)

In aanloop naar de opening van Leeuwarden Fryslân – Culturele Hoofdstad 2018 volgende week zaterdag neem ik jullie deze week dagelijks mee voor een korte virtuele fotokuier over de Algemene Begraafplaats aan de Spanjaardslaan in Leeuwarden zoals die er in oktober 2008 voorafgaand aan een grote restauratie bij lag …

081023-1648x

We zijn intussen over de helft van onze zwerftocht over de begraafplaats. Vandaag de laatste kleurenfoto’s, morgen sluit ik de serie af met nog wat zwartwit foto’s …

– wordt vervolgd –

Een lugubere dodenakker (3)

In aanloop naar de opening van Culturele Hoofdstad Leeuwarden Fryslân 2018 volgende week zaterdag neem ik jullie deze week dagelijks mee voor een korte virtuele fotokuier over de Algemene Begraafplaats aan de Spanjaardslaan in Leeuwarden zoals die er in oktober 2008 voorafgaand aan een grote restauratie bij lag …

081023-1500x

We scharrelen rustig verder tussen de graven, de meeste voorzien van eenvoudige grafstenen waarop vrijwel geen letter meer te ontcijferen was, een aantal getooid met een massief monument …

– wordt vervolgd –

Een lugubere dodenakker (2)

In de aanloop naar de opening van Culturele Hoofdstad Leeuwarden Fryslân 2018 zaterdag a.s. neem ik jullie deze week dagelijks mee voor een korte virtuele fotokuier over de Algemene Begraafplaats aan de Spanjaardslaan in Leeuwarden zoals die er in oktober 2008 voorafgaand aan een grote restauratie bij lag …

081023-1420x

Ik had al heel wat kerkhoven en andere begraafplaatsen gezien, maar niet eerder was ik op een dodenakker die zo ver in verval was geraakt …

– wordt vervolgd –

Het vervallen lijkenhuisje

Met het gietijzeren hek en de smetteloos witte, rietgedekte huisjes had de entree van de Oude Stadsbegraafplaats in oktober 2008 nog altijd een zekere grandeur, maar eenmaal voorbij de poort was van die grandeur al snel weinig meer over …

081023-1350x

Het eerste wat me bij het betreden van de begraafplaats opviel, was het vervallen lijkenhuisje. Meer dan een ruïne was het in feite niet meer …

– wordt vervolgd –

Algemene begraafplaats Spanjaardslaan

Zoals ik hier zondag al schreef, heb ik vorige week een fotoserie herontdekt, die ik in oktober 2008 heb gemaakt bij de Oude Stadsbegraafplaats in Leeuwarden. Indertijd was ik niet tevreden over de meeste van de foto’s vanwege het harde zonlicht. Waarschijnlijk heb ik ze opzij gelegd met het idee om de fotosessie nog eens over te doen op een druilerige en wat naargeestige herfstdag. Om de een of andere reden is dat er niet van gekomen. Omdat de begraafplaats intussen een grondige restauratie heeft ondergaan, hebben mijn foto’s ineens een soort van historisch waarde gekregen …

081023-1345x

De Oude Stadsbegraafplaats werd aangelegd tussen 1830 en 1833. De begraafplaats bevindt zich op de plek waar rond het begin van onze jaartelling de terp Fiswerd ontstond. Fiswerd wordt voor het eerst genoemd rond 1460, toen het Sint Annaklooster op deze plaats werd gesticht …

081023-1344x

Het klooster kreeg al snel een plaats binnen de stadsmuren. De gebouwen werden daarna gebruikt voor het onderbrengen van de leprozen van de stad. In de 18de eeuw resteerde nog slechts een boerenschuur met de naam Fiswerd. Toen de gemeente Leeuwarden in 1829 de gronden aankocht om een nieuwe begraafplaats buiten de stad aan te leggen werd geen melding meer gemaakt van de aanwezigheid van gebouwen ….

081023-1340x

Lucas Pieters Roodbaard (1782-1851) maakte het ontwerp voor de begraafplaats. Hij tekende een ruim opgezette begraafplaats met vier grafvelden, verdeeld over vijf afdelingen. De eerste afdeling was bedoeld voor de adel en rijkste burgers van de stad. De laatste afdeling werd gereserveerd voor de allerarmsten, die op kosten van de stad werden begraven. Daarnaast werd een apart deel ingericht als joodse begraafplaats …

081023-1346x

Op 3 juli 1833 vond de eerste begrafenis plaats. Vanaf die dag zal dat een bijna dagelijks terugkerend gebeuren geweest zijn, want bijna 50.000 doden hebben hier een laatste rustplaats gevonden. Na 1919 werden geen nieuwe graven meer uitgegeven. Het aantal begrafenissen nam sindsdien geleidelijk af …

081023-1347x

Op 31 december 1969 werd de begraafplaats gesloten, nadat in de zomer van dat |aar de laatste begrafenis had plaatsgevonden. De Noorderbegraafplaats aan het Schapendijkje werd vervolgens voor vele Leeuwarders de laatste rustplaats. De Oude Stadsbegraafplaats is sinds 1967 een rijksmonument. Vanaf 1985 heeft een tweetal stichtingen geprobeerd de begraafplaats te restaureren en voor stad en nageslacht te bewaren. Het verval van de begraafplaats bleek echter niet te keren …

 – wordt vervolgd –

Weer en warmte in 2017

Gisteren heb ik hier de blik gericht op de neerslag in 2017, vandaag kijken we naar het temperatuurverloop. Wat in de onderstaande grafiek meteen opvalt, is dat de gemiddelde temperatuur alle maanden aanzienlijk hoger is uitgevallen dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Alle maanden …? Nee, alleen januari bleef als wintermaand nog dapper weerstand bieden …

Landelijk kwam de gemiddelde temperatuur in januari 2017 uit op 1,6ºC, maar in ons tuintje bleef het kwik steken op 1,1ºC. Het was de koudste januarimaand sinds 2010. Op 7 januari zorgde langdurige ijzel voor grootschalige gladheid. In de tweede helft van de maand ging het landschap schuil onder een dikke laag ruige rijp. Schaatsers tussen de berijpte rietkragen leverden prachtig plaatjes op …

170118-0959x

Na enkele dagen was het alweer gedaan met het winterweer. In ons tuintje ben ik uiteindelijk niet verder gekomen dan 6 ijsdagen (max. temp. lager dan 0,0 °C), normaal zijn dat er gemiddeld 11. In totaal heb ik 40 vorstdagen (min. temp. lager dan 0,0 °C) kunnen noteren, tegen normaal ca. 63 …

180105-ijsdagen2017

In de rest van het jaar bleven de temperaturen ruim boven de gemiddelde waarden (zie ook de eerste grafiek). Vooral mei, juni en oktober verliepen erg warm. De hogere gemiddelde temperaturen kwamen naar mijn idee voor een belangrijk deel tot stand door hogere minimumtemperaturen. Wat verder opvalt, is dat 2017 vooral een groter aantal warme dagen kende (max. temp. 20,0 °C of hoger), terwijl in onze omgeving het aantal zomerse en tropische dagen (gelukkig) juist wat lager lag. Stranddagen met een temperatuur rond de 23 graden bevielen me begin juni uitstekend op Terschelling …

170601-1402x

Uiteindelijk is de gemiddelde temperatuur in ons tuintje in 2017 uitgekomen op 10,7°C tegen een langjarig gemiddelde van 9,1 °C over de periode 1971-2000. Het KNMI in De Bilt kwam uit op 10,9 °C, tegen normaal ca.9,8 °C. Ja … het begint toch echt knap warm te worden langzamerhand …

180105-jaartemp2003-2017

Henk Jonkvorst vroeg donderdag: “Het schijnt ook een bovengemiddeld zonnig jaar te zijn geweest, maar ik weet eigenlijk niet of een weerstation ook zon-uren bijhoudt.”
Het gemiddelde weerstation meet geen zonneschijnduur, daarvoor is een pyranometer nodig, en die heb ik niet. Voor informatie daarover ben ik aangewezen op het KNMI, en dat weet te melden dat 2017 met landelijk gemiddeld 1764 uur zon zeer zonnig was. Normaal is 1644 uur. Veel maanden waren zonniger dan normaal, vooral januari en maart sprongen eruit. December was de enige echt sombere maand. Voor mijn gevoel heb ik de zon intussen al zeker twee maanden niet meer echt gezien of gevoeld …

170814-1748x

Om de een of andere reden heb ik zelf niet het idee dat 2017 extreem zonnig was. Enerzijds zal dat te maken hebben met het feit dat ik vorig jaar veel minder dan anders op pad ben geweest. Anderzijds heb ik het gevoel dat echt heel zonnige en warme dagen relatief weinig voorkwamen in 2017, en dat we vooral te maken hadden met wisselende bewolking. Dit alles voor wat het waard is.