Weer en warmte in 2017

Gisteren heb ik hier de blik gericht op de neerslag in 2017, vandaag kijken we naar het temperatuurverloop. Wat in de onderstaande grafiek meteen opvalt, is dat de gemiddelde temperatuur alle maanden aanzienlijk hoger is uitgevallen dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Alle maanden …? Nee, alleen januari bleef als wintermaand nog dapper weerstand bieden …

Landelijk kwam de gemiddelde temperatuur in januari 2017 uit op 1,6ºC, maar in ons tuintje bleef het kwik steken op 1,1ºC. Het was de koudste januarimaand sinds 2010. Op 7 januari zorgde langdurige ijzel voor grootschalige gladheid. In de tweede helft van de maand ging het landschap schuil onder een dikke laag ruige rijp. Schaatsers tussen de berijpte rietkragen leverden prachtig plaatjes op …

Na enkele dagen was het alweer gedaan met het winterweer. In ons tuintje ben ik uiteindelijk niet verder gekomen dan 6 ijsdagen (max. temp. lager dan 0,0 °C), normaal zijn dat er gemiddeld 11. In totaal heb ik 40 vorstdagen (min. temp. lager dan 0,0 °C) kunnen noteren, tegen normaal ca. 63 …

In de rest van het jaar bleven de temperaturen ruim boven de gemiddelde waarden (zie ook de eerste grafiek). Vooral mei, juni en oktober verliepen erg warm. De hogere gemiddelde temperaturen kwamen naar mijn idee voor een belangrijk deel tot stand door hogere minimumtemperaturen. Wat verder opvalt, is dat 2017 vooral een groter aantal warme dagen kende (max. temp. 20,0 °C of hoger), terwijl in onze omgeving het aantal zomerse en tropische dagen (gelukkig) juist wat lager lag. Stranddagen met een temperatuur rond de 23 graden bevielen me begin juni uitstekend op Terschelling …

Uiteindelijk is de gemiddelde temperatuur in ons tuintje in 2017 uitgekomen op 10,7°C tegen een langjarig gemiddelde van 9,1 °C over de periode 1971-2000. Het KNMI in De Bilt kwam uit op 10,9 °C, tegen normaal ca.9,8 °C. Ja … het begint toch echt knap warm te worden langzamerhand …

Henk Jonkvorst vroeg donderdag: “Het schijnt ook een bovengemiddeld zonnig jaar te zijn geweest, maar ik weet eigenlijk niet of een weerstation ook zon-uren bijhoudt.”
Het gemiddelde weerstation meet geen zonneschijnduur, daarvoor is een pyranometer nodig, en die heb ik niet. Voor informatie daarover ben ik aangewezen op het KNMI, en dat weet te melden dat 2017 met landelijk gemiddeld 1764 uur zon zeer zonnig was. Normaal is 1644 uur. Veel maanden waren zonniger dan normaal, vooral januari en maart sprongen eruit. December was de enige echt sombere maand. Voor mijn gevoel heb ik de zon intussen al zeker twee maanden niet meer echt gezien of gevoeld …

Om de een of andere reden heb ik zelf niet het idee dat 2017 extreem zonnig was. Enerzijds zal dat te maken hebben met het feit dat ik vorig jaar veel minder dan anders op pad ben geweest. Anderzijds heb ik het gevoel dat echt heel zonnige en warme dagen relatief weinig voorkwamen in 2017, en dat we vooral te maken hadden met wisselende bewolking. Dit alles voor wat het waard is.

Weerbeeld mei 2016

Met maximumtemperaturen rond de 15 graden kwam mei tamelijk koel uit de startblokken. Nadat we op Bevrijdingsdag in een oostelijke stroming terecht kwamen, liepen de temperaturen echter snel op. De tweede week van mei verliep warm met vrijwel dagelijks zomerse waarden van 25 ºC op de thermometer. In de rest van de maand vertoonde het temperatuurverloop opvallend hoge pieken en diepe dalen. Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uit op 14,2 ºC, bijna 2,5 graden hoger dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000 …









In totaal heb ik in mei 13 warme dagen kunnen noteren (maximumtemperatuur van 20,0 graden of hoger), over de periode 1971-2000 waren dat er gemiddeld 8. Ook het aantal zomerse dagen (maximumtemperatuur van 25,0 graden of hoger) loog er met 6 niet om, dat waren er in de periode 1971-2000 gemiddeld 6 …









Opvallend koud was het dit voorjaar met Pasen (gemiddeld 7,9 ºC) en Pinksteren (8,3 ºC). Zowel Pasen als Pinksteren 2016 verliepen aanzienlijk kouder dan Kerst 2015 (10,4 ºC ). Als dat een trend wordt, dan vrees ik dat over enkele jaren de schaatsen met Pasen uit het vet kunnen …  😉









De maand verliep landelijk gezien zonnig, met volgens het KNMI ca. 235 uren zon, tegen een langjarige gemiddelde van 213 uren. Het zonnigst was mei in het Waddengebied, Terschelling had met ruim 265 uren de meeste zonneschijn. Het zuiden was het somberst met lokaal niet meer dan ca. 210 uren zonneschijn. In Fryslân hadden we deze maand zeker niet te klagen over de hoeveelheid zon, maar ook hier was het in de tweede helft van de maand regelmatig bewolkt …









In de eerste drie weken van mei viel er in ons tuintje nog geen 10 mm regen. Pas op 23 mei kregen we hier regen van betekenis, maar uiteindelijk viel er in de hele maand in ons tuintje slechts 35 mm regen, tegen normaal over de periode 1971-2000 ongeveer 55 mm. In het zuiden en zuidoosten van het land kwam het aan het eind van de maand onder invloed van zware (onweers)buien tot wateroverlast …









Hier in het noorden viel net genoeg regen om bermen en kruidenrijke weilanden van voldoende vocht te voorzien, zodat allerlei voorjaarsbloeiers volop tot hun recht konden komen …








’t Natte weerbeeld van april 2016

Een regenachtige dag als vandaag leent zich er uitstekend voor om het weerbeeld van april maar eens in kaart te brengen, want dat was met het mooie weer in de eerste helft van mei nog steeds blijven liggen. Het weer leek in april veelvuldig op dat vandaag, want het was een natte maand …









Daarom begin ik voor de verandering nu maar eens met de neerslagcijfers. Volgens het KNMI viel er in april gemiddeld over het land 62 mm neerslag, tegen normaal ca. 44 mm. In het noordoosten kwamen we er nog wat slechter vanaf, want in ons tuintje viel welgeteld 95 mm, tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 41 mm …









Daarbij bleef het niet alleen bij regen, onder invloed van een noordelijke stroming bleven de maximumtemperaturen vanaf 23 april onder de tien graden steken en trokken er regelmatig buien met hagel en (natte) sneeuw over. Fikse hagelbuien veroorzaakten maandag 25 april in de hele provincie Fryslân grote problemen voor het verkeer. Rondom in de provincie gebeurden tientallen ongelukken. De A32 tussen Leeuwarden en Heerenveen werd in beide richtingen afgesloten, omdat een dikke laag ijs veilig rijden volstrekt onmogelijk maakte. In de vroege ochtend van de 26ste lag er in het noordoosten hier en daar tijdelijk een paar cm sneeuw. Wonderlijk genoeg trokken de zwaarste buien vrijwel steeds ten zuidwesten of juist ten noordoosten van ons langs, maar ook ons tuintje kleurde diverse keren goeddeels wit …









Volgens de Fries weerman Klaas Ybema kwam het provinciaal neerslaggemiddelde kwam uit op 70 mm tegen 39 normaal. Daarmee was het in Fryslân de natste aprilmaand in vijftien jaar. Voor de liefhebber leverden de vele buien ook regelmatig mooie beelden op, zoals de foto hieronder, die ik op 28 april maakte bij De Veenhoop …









Naast de neerslag leverde ook het temperatuurverloop in april wel een bijzonder beeld op. Na een eerste nacht met 2 graden vorst kwam de maand tamelijk voortvarend uit de startblokken, op 3 april steeg het kwik in ons tuintje zelfs tot 18,5 ºC. In de eerste helft van de maand kwam de gemiddelde temperatuur uit op 9,6 ºC. Onder invloed van de al eerder genoemde noordelijke stroming daalde het kwik vervolgens, waarna de gemiddelde temperatuur in de tweede helft van april uitkwam op slecht 6,2 ºC.
Over de hele maand april kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje op 7,8 ºC. Daarmee was april 2016 een graad kouder dan december 2015 …









Ondanks alle kou en nattigheid scheen de zon volgens het KNMI gemiddeld over het land zo’n 20 uren meer dan normaal in april. Dat heeft alles te maken met het feit, dat de neerslag veelal viel uit buien, die regelmatig werden gevolgd door brede opklaringen. 13 april was daarvan een mooi voorbeeld. Wie zou kijkend naar de onderstaande foto nu denken dat er die dag 22 mm regen is gevallen …








Weerbeeld maart 2016

Na een zachte winter volgde een eerste lentemaand die aan de koude kant was. Vooral aan het begin van de maand was het koud en dook de temperatuur ’s nachts regelmatig onder het vriespunt, zodat er zeker ’s ochtends weer regelmatig een dun laagje ijs op de vijver lag. In de eerste nacht van de maand werd met -5,4 ºC meteen de laagste temperatuur van de maand bereikt …









Naast deze nacht met matige vorst kon ik nog 12 maal een nacht met lichte vorst noteren in maart. Omdat we een groot deel van de maand te maken hadden met een noordelijke stroming, bleven de temperaturen overdag veelal onder de tien graden hangen. De hoogste temperatuur werd op 26 maart bereikt met een maximum van 14,5 ºC. Met een gemiddelde temperatuur van 4,8 ºC was het net wat kouder dan het langjarig gemiddelde van 5,0 ºC over de periode 1971-2000, maar het was bijna een volle graad kouder dan maart 2015 …









Neerslag van betekenis viel er vooral aan het begin en het eind van de maand. Met helder blauwe luchten leek het van achter de ramen bij de warme cv vaak alsof het heerlijk voorjaarsweer was, maar dat viel eenmaal buiten toch vaak tegen …









De meeste neerslag viel in maart aan het begin en aan het eind van de maand. In totaal viel er in ons tuintje in maart 59 mm regen, waarmee maart qua neerslag als een normale maand de boeken in gaat …









Wat me in maart toch vooral weer blij stemde, was dat de ooievaarsnesten rond Earnewâld in de loop van de maand vrijwel allemaal weer bewoond werden …








Prille knoppen in ijs

Tot 15:00 uur zitten we hier in Fryslân nog in Code Rood als gevolg van de ijzel. Maar het eind is nu toch echt in zicht, want rond het middaguur kwam de temperatuur voor het eerst sinds maandagochtend weer boven het vriespunt …





Om toch nog even wat ijzelplaatjes te maken, heb ik ook vandaag aan het eind van de ochtend weer een rondje door de tuin gemaakt …





Ditmaal heb ik ervoor gekozen om wat prille knoppen te kieken, die nog netjes zaten ingepakt in een laagje ijs …





Voorlopig zullen dit wel de laatste winters aandoende foto’s zijn, maar de winter is nog niet voorbij …




Weerbeeld maart 2015

Maart kende een wisselvallige en veelal grijze start, maar vanaf de vierde kregen we onder invloed van een hogedrukgebied te maken met zonnig weer en hogere temperaturen …





De hoogste temperatuur van de maand werd in ons tuintje op 8 maart bereikt met 15,1 ºC. Daarna hielden we nog geruime tijd rustig weer, waarbij de temperaturen daalden tot een laagste maximumtemperatuur van 5,4 ºC op 14 maart. Van 16 t/m 19 maart volgde opnieuw een relatief zachte periode, waarna het weer opnieuw een wisselvallig karakter kreeg …





Zesmaal heb ik in maart nog een nacht met lichte vorst kunnen noteren. Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uit op 5,6 ºC, en dat is toch weer ruim een halve graad warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000 …





Omdat we in maart veelvuldig onder invloed van hogedrukgebieden lagen, was het een relatief droge maand. Alleen aan het begin, maar vooral aan het eind van de maand viel er regen van betekenis. In ons tuintje heb ik in maart 48 mm neerslag opgevangen, en dat is dan toch weer 12 mm minder dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000 …





Maart roerde dit jaar echt zijn staart. Op 29 maart stond aan zee af en toe een storm, kracht 9. In de kustprovincies kwamen windstoten voor tot 115 km/uur. Ook op de 31e kwam het tot storm aan zee en (zeer) zware windstoten van 100-134 km/uur in een groot deel van het land …





Tot slot nog even een grafiekje, waarin de gemiddelde temperaturen in maart in ons tuintje over de laatste 13 jaar te zien zijn …




Het warme jaar 2014

Als gevolg van de tegenslag die me tot nu toe plaagde, heb ik het weeroverzicht over 2014 tot nu toe steeds voor me uit geschoven. Om te voorkomen dat het er helemaal niet meer van komt en de gegevens helemaal uit beeld verdwijnen, nu toch maar even kort wat cijfertjes over het weerbeeld van 2014. Veel woorden zal ik er verder niet aan vuil maken, een paar grafiekjes en wat foto’s vertellen de rest van het verhaal wel.

Zoals iedereen zich ongetwijfeld nog zal herinneren was 2014 recordwarm. Met een gemiddelde jaartemperatuur van 11,7 °C tegen een langjarig gemiddelde van 10,1 °C was 2014 volgens het KNMI in De Bilt het warmste jaar sinds het begin van de regelmatige temperatuurmetingen in 1706. Ook in ons tuintje was het met een gemiddelde temperatuur van 11,1 °C tegen normaal 9,1 °C warmer dan ooit. Met uitzondering van augustus was het in elke maand ook aanzienlijk warmer dan normaal …





Winter hebben we in 2014 hoegenaamd niet gehad. De laagste temperatuur die ik in ons tuintje heb gemeten, was -5,4 °C op 31 januari. In ons tuintje heb ik in slechts 26 vorstdagen (minimumtemperatuur lager dan 0,0 °C) kunnen noteren, normaal zijn dat er ca. 63. Het viel dan ook niet mee om wat winters aandoende plaatjes bijeen te sprokkelen. De kleine foto’s kunnen worden vergroot door erop te klikken …





Kijken we naar het aantal warme en koude dagen in 2014, dan zien we dat de warmte vooral te danken is aan het kleine aantal vorstdagen en het grote aantal zomerse dagen …





Het vorige warmterecord in ons tuintje was 10,8 °C in 2006 en 2007. De 11,1 °C brengt de gemiddelde temperatuur in ons tuintje over de periode 2003-2014 op 10,0 °C. Daarmee is het intussen toch bijna een graad warmer dan de 9,1 °C over de periode 1971-2000. Daar moet natuurlijk meteen bij worden gezegd, dat ik mijn metingen niet doe met een geijkte thermometer, maar erg veel zal ik er niet naast zitten …





Na de winterse plaatjes heb ik uiteraard ook nog even een aantal zomers aandoende foto’s uit het archief opgedoken …





2014 verliep in ons tuintje met 736 mm tegen normaal 770 mm iets droger dan normaal. De meeste maanden verliepen iets droger dan normaal, maar dankzij flinke uitschieters naar boven in mei en augustus, bleef het verschil met het langjarig gemiddelde beperkt …





De talrijke buienluchten leverden op de Friese vlakte regelmatig fotogenieke momenten op …