Bijzondere bloemen

Geplaatst op 5 mei 2011 - 11:00 door Jan K. alias Afanja

Maandag schreef ik hier al dat de brede orchis (Dactylorhiza majalis) dit jaar wel erg vroeg in bloei staat in het Weinterper Skar. Maar ja, dat is niet zo gek na een aprilmaand, waarin de gemiddelde temperatuur in onze omgeving zo’n 5 graden boven het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000 lag. Het leek mij in ieder geval een prima onderwerp voor een logje op Bevrijdingsdag …

110502-1341x

Deze orchidee is in Nederland en België wettelijk beschermd en staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als vrij zeldzaam en sterk afgenomen. De voornaamste bedreigingen voor de brede orchis zijn de verdroging en vermesting van zijn biotopen. In sommige natuurgebieden, zoals het Weinterper Skar, wordt de grond kunstmatig schraal gehouden door na het maaien het gras af te voeren. Dankzij deze manier van werken kan de brede orchis hier elk jaar in mei-juni blijven bloeien …

110502-1344x

Ik vind het elk jaar weer een feest om foto’s van deze schoonheid te maken …

110502-1346x

Elders in het Weinterper Skar bloeit een nog zeldzamer plantje: het heidekartelblad (Pedicularis sylvatica). Het heidekartelblad staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als zeer zeldzaam en zeer sterk in aantal afgenomen. De plant schijnt tot 25 cm groot te kunnen worden, maar zo groot heb ik ze nog nooit gezien. Over het algemeen houdt het met 5 tot 10 cm wel op, maar vaak halen ze dat niet …

110502-1357x

Het bloemetje is bijzonder klein, om de afmetingen te omschrijven gaat het eerder om millimeters dan om centimeters. Om een idee te geven van het formaat van dit nietige bloemetje heb ik mijn aansteker er maar weer even naast gelegd. Nee, geen zorg, ik heb hem ter plekke niet gebruikt. Ook in het Weinterper Skar is het namelijk erg droog, sinds enige tijd geldt er dan ook een rookverbod …

110502-1354x

Om de werkelijk prachtige bloemetjes te kunnen laten zien komt de Raynox DCR-250 Macro voorzetlens weer goed van pas. Die naam noem ik nog maar eens, omdat er nog regelmatig wordt gevraagd naar de lens die ik gebruik. Om daarover dan ook maar meteen volledig te zijn: de camera waarmee ik werk is de Canon PowerShot SX1 IS …

110502-1351x

Terug nu naar het heidekartelblad. Mooi hè …

Maar het is wel weer zo’n plantje dat verloren dreigt te gaan als we met z’n allen niet heel zuinig omgaan met ons milieu en de laatste stukjes natuur die ons land nog rijk is. De gemeente Opsterland heeft ook voor het Weinterper Skar, dat deel uitmaakt van het beekdal Koningsdiep, in Den Haag de noodklok geluid voor de bezuinigingen op natuur …

Best mogelijk dat er volgende week nog een paar foto’s van deze kleine wonderen der natuur volgen. Dinsdag staat er weer een fotokuier met Jetske op het programma, en ik weet dat die elk jaar met veel plezier letterlijk en figuurlijk plat gaat voor al dit moois …

090514-1040x

Eten en gegeten worden

Geplaatst op 2 mei 2011 - 16:42 door Jan K. alias Afanja

Nadat ik me vanochtend op het nieuws omtrent de dood van Osama Bin Laden had gestort en een paar weblogs had bezocht, had ik er vanmiddag behoefte aan om even uit te waaien. Dat was geen enkel probleem in de koude noordoosten wind. Gelukkig had ik vooraf de thermometerstand bekeken, en die gaf in ons tuintje slechts 12 ºC aan. Een extra dik vest was dan ook bepaald geen luxe. Om nog een beetje beschutting te vinden, besloot ik naar het Weinterper Skar te rijden. Bij Geertsines had ik gisteren gelezen dat de brede orchis daar weer tot bloei was gekomen, een week vroeger dan in 2009 en bijna twee weken vroeger dan vorig jaar. Maar dat is geen wonder na de record warme aprilmaand …

110502-1349x

Het spreekt voor zich, dat ik me een tijdje uiterst voorzichtig heb opgehouden op de plek waar deze prachtige bloemen ook dit jaar het landschap weer kleuren. Dankzij zijn stevige bouw liet de brede orchis zich in de stevige windvlagen goed fotograferen. Ditmaal waren de wolken af en toe spelbreker. Toen ik de foto van het bovenstaande tweetal maakte, schoof er net weer een wolk voor de zon. Later in de week zal ik jullie wat zonniger plaatjes van de orchis voorschotelen, en ook nog een heel ander bloemetje dat op de Rode Lijst staat.

Nu wil ik jullie een scène tonen, die ik enige tijd later aantrof, toen ik even wat rondscharrelde langs de luw zijde van het struikgewas aan het zuidelijke pad …

110502-1400x

Een spin had een zweefvlieg te pakken gekregen …

110502-1401x

Omdat de wind hier hoegenaamd geen vat op de bladeren kreeg, kon ik de schranspartij goed bekijken en fotograferen …

110502-1403x

Ik moest onwillekeurig even terugdenken aan het filmpje “Het juffertje en de zonnedauw“, dat ik vorig jaar bij de Mersken maakte. Dat filmpje maakt sinds enige tijd trouwens deel uit van de educatieve collectie van het Natuurmuseum Brabant, maar dit terzijde. De scène die ik vanmiddag aantrof, leende zich niet echt voor video. Daarvoor ging het allemaal wat te traag. Na een kwartier was dit de stand van zaken …

110502-1417x

Hoe het precies in zijn werk gaat weet ik niet, maar het lijkt erop dat de spin zijn krachtige kaken steeds een stukje verderop in de zweefvlieg zet, om heb zo stukje bij beetje leeg te zuigen …

110502-1419x

Tja, de een z’n dood is nu eenmaal de ander z’n brood. ’t Is wat sneu voor die zweefvlieg, maar spinnen moeten ook door de tijd …

110502-1420x

Mijn dag was mede dankzij dit tweetal in elk geval weer goed. 🙂

Ode aan de paardenbloem

Geplaatst op 23 april 2011 - 15:28 door Jan K. alias Afanja

Van fotokuiertjes komt met de uitzonderlijke aprilwarmte van de laatste dagen niet veel terecht, maar ook daar zonder kom ik niets tekort …

110421-1200x

Tijdens een ritje met de auto – airco aan – is een tussenstop bij een van de vele groengele weilanden snel gemaakt …

110421-1201x

De aanblik van zo’n zee van paardenbloemen verveelt me nooit, maar heb je wel eens zo’n paardenbloem van dichtbij bekeken …?

110421-1202x

Nee, echt dichtbij … kruip er maar bovenop, kruip er maar in …

110418-1411x

Zeg nu zelf, dat is toch fantastisch … onder elke hoek ontdek je weer nieuwe dingen …

110418-1409x

Die nietige paardenbloem, daar gaat een compleet universum in schuil …

110418-1410x

En als er dan ook nog eens een zweefvlieg of een ander insect op zo’n bloem neerstrijkt, dan kan mijn dag niet meer stuk …

110413-1304x

De insecten kunnen in zo’n weiland hun lol net zo min op als ik …

110413-1305x

De paardenbloem is in mijn ogen nog steeds een zwaar onderschatte bloem.

Acclimatiseren met een zweefvlieg

Geplaatst op 20 april 2011 - 11:00 door Jan K. alias Afanja

Het warme weer van de laatste dagen hakt er in lichamelijk opzicht weer behoorlijk in. ’s Zomers voel ik me over het algemeen het best bij temperaturen van zo’n 20 tot 23 graden, maar nu de warmte zo vroeg komt, is mijn lichaam daar nog niet op ingesteld. Als gevolg van de MS is mijn inwendige thermostaat namelijk defect geraakt. Daarom heb ik me gistermiddag na afloop van mijn ritje door de Friese weiden hoofdzakelijk in de schaduw opgehouden …

110419-1624x

Dat lukte natuurlijk weer niet helemaal, want toen er op een zonnig plekje bij de vijver een zweefvlieg neerstreek op een hosta, moest die natuurlijk wel even op de korrel worden genomen …

110419-1625x

Speciaal voor dergelijk momenten heb ik sinds vorige week een plastic krukje voor het grijpen. Af en toe eens even een moment neerknielen om een bloemetje of een beestje te fotograferen, is nog wel te doen. Maar als het wat langer duurt, dan kost dat me zeker met de huidige temperaturen erg veel kracht. Zo’n krukje is dan reuze handig, omdat ik het me daarmee ook nog eens een stuk makkelijker maak om de camera stabiel te houden, want dat is toch wel een eerste voorwaarde voor scherpe macro-opnamen …

110419-1627x

In samenspel met een gewillig model leverde dat gistermiddag een aantal strakke opnamen op van de eerder genoemde zweefvlieg. Hij had de hosta verkozen als uitvalsbasis, van waaruit hij passerende insecten naar het leven leek te staan. Na elke korte aanvalsvlucht zocht hij weer een plekje op een van de bladeren van de hosta. Zo kreeg ik alle gelegenheid om een serie portretten te maken, met als hoogtepunt de onderstaande foto, waarop zelfs het rasterwerk van zijn facetogen goed te zien is …

110419-1626x

En vandaag … Vandaag staat er weer heel wat anders op het programma. We komen in de eindfase van onze tweede jaargang in de rietteelt. De rietteler is momenteel bezig met het binden van het riet. Daar heb ik vorig jaar ook al wat videobeelden van geschoten, maar daar was ik niet tevreden over, en dus gaan we vanmiddag in de herhaling. Even doorzetten, en daarna twee dagen rust, waarin ik me kan voorbereiden op een volgend hoogtepuntje. 🙂

De eerste libel

Geplaatst op 18 april 2011 - 16:05 door Jan K. alias Afanja

Eigenlijk was ik vanmiddag op pad gegaan om oranjetipjes te fotograferen, maar dat viel tegen. Op een veldje in het Weinterper Skar waar voorgaande jaren volop pinksterbloemen bloeiden, en waar dus ook regelmatig oranjetipjes ronddartelden, was nu geen pinksterbloem te zien. Desondanks heb ik er een oranjetipje op de gevoelige plaat vast kunnen leggen. Het is geen superplaat geworden, maar vooruit, het is mijn eerste oranjetipje van het jaar, en dus verdient hij hier een plekje …

110418-1317x

Nadat ik nog een paar vruchteloze pogingen had ondernomen om een witje op de foto te krijgen, ben ik naar de dobbe gescharreld. Daar heb ik op mijn zo geliefde bankje eerst mijn benen weer even wat tot rust laten komen. En dat was geen straf met dit uitzicht, want het is prachtig om te zien hoe het groen aan de overkant tevoorschijn springt …

110418-1336x

Terwijl ik zo wat zat te genieten van de wereld om me heen, zag ik ineens een libel voorbij zweven, de eerste van het jaar! Joepie! Die vreugdevolle aanblik zette me er toe aan om even wat langs de oever van de dobbe te scharrelen. En niet voor niets …

110418-1345x

Na enig zoeken zag ik aan de oostkant van de dobbe een libel aan een lange grashalm hangen. De tere vleugels zaten nog aan elkaar vastgekleefd. Zo te zien was hij pas uitgeslopen en hing hij nu lekker in het zonnetje te drogen …

110418-1343x

Omdat het beestje boven het water hing op een plekje waar ik maar met moeite mijn evenwicht wist te bewaren ten einde droog te blijven, zijn niet alle foto’s gelukt, maar over deze drie ben ik absoluut tevreden …

110418-1342x

Vanmorgen schreef ik in een reactie op Ada’s weblog nog, dat ik me verheugde op het vooruitzicht dat we hier binnenkort de libellen en juffers ook weer kunnen zien vliegen. Maar dat ik ze al zo snel zou zien vliegen, dat had ik toen niet kunnen vermoeden. 🙂

Groene zandloopkever

Geplaatst op 14 april 2011 - 13:10 door Jan K. alias Afanja

Vandaag deel 3 van een drieluik over insecten op de Merskenheide. Maar eerst wil ik n.a.v. een paar vragen even kort iets zeggen over de manier waarop ik mijn macrofoto’s maak. Om te beginnen hoef ik dankzij het volledig kantelbare schermpje op mijn Powershot SX1 IS gelukkig niet plat op mijn buik te liggen om het insectenleven in beeld te brengen; op 1 of 2 knieën zittend lukt het prima. Omdat ook dat al snel vermoeiend is, plan ik dergelijk sessie bij voorkeur op een plekje waar een bankje staat. En dat is bij de Merskenheide het geval, want daar staat op pakweg 25 m van de plek waar de grijze zandbijen en de roodharige wespbijen zitten een prachtig bankje …

100406-1356x

Het is nog wat wennen om de juiste afstand te vinden om de foto’s te maken met de Raynox voorzetlens, maar over het algemeen houd ik een afstand van ca. 5 tot 10 cm aan. Met uitzondering van de laatste foto in dit logje worden de foto’s niet gecropt.

Goed, dan nu verder met insect nummer drie dat ik maandagmiddag op de Merskenheide heb geportretteerd. Omdat ik toch regelmatig een tijdlang op mijn knieën op het pad zat om de grijze zandbij en de roodharige wespbij te fotograferen, besloot ik ook meteen maar wat plaatjes te schieten van de groene zandloopkever. Dat viel ook deze keer nog lang niet mee, want dit ca. 1,5 cm grote beestje is razendsnel …

110411-1443x

Hij rent voortdurend van hot naar her over de grond, en als je hem te snel nadert, dan tovert hij een paar vleugels onder zijn kleurige dekschilden tevoorschijn en vliegt hij een paar meter, om een stukje verderop weer te landen. Het geluk was weer met mij, toen ik na verloop van tijd een exemplaar voor de camera kreeg, dat wel enige tijd wilde blijven zitten …

110411-1454x

De groene zandloopkever is te herkennen aan zijn glanzende groene dekschilden, die lijken te zijn voorzien van een laagje metallic lak. Op de dekschilden zijn een paar witte of gele vlekjes te zien. De kever heeft een dikke haren op zijn poten, die eruit zien als stekels. Wat verder opvalt zijn zijn grote, sterke kaken en zijn grote ronde ogen …

110411-1503x

De groene zandloop kever leeft in zanderige omgevingen zoals heide, duinen, bosranden en verstuivingen. Hij heeft daarbij een voorkeur voor open terrein, zonder al te veel bomen. Deze kever is een echte jager, die het voorzien heeft op allerlei insecten en spinnen. De prooi wordt aan stukjes geknipt met de grote schaar voor aan zijn kop, en daarna opgezogen nadat er verteringssappen aan zijn toegevoegd …

110411-1505x

De groene zandloopkever is te zien van april tot september. Ook de larve leeft van prooien die vanuit een tunneltje gegrepen worden met de kaken, in het tunneltje wordt ook een keer overwinterd. De eitjes worden rond mei afgezet en de kever heeft een larvestadium van ongeveer anderhalf jaar. In de herfst van het tweede jaar vindt verpopping plaats en pas het volgende jaar, na de tweede overwintering, verschijnt de nieuwe kever …

110411-1503x

Tot slot een uitsnede van een foto, waarop de grote ogen en de schaar en kaken van de groene zandloopkever goed tot hun recht komen …

110411-1507x

De roodharige wespbij

Geplaatst op 13 april 2011 - 11:32 door Jan K. alias Afanja

Gisteren liet ik al wat portretten zien van de grijze zandbijen op de Merskenheide. Vandaag een ander beestje dat ik daar maandagmiddag ook heb vastgelegd …

110411-1435x

Zie je grijze zandbijen, dan zitten er ongetwijfeld ook roodharige wespbijen in de buurt. In zijn geelzwarte jasje lijkt de roodharige wespbij veel op de wesp …

110411-1437x

Als hij – gezien door het oog van de camera – op je afkomt, lijkt het een enorm agressief monster … En echt heel sympathiek is hij ook niet …

110411-1335x

De roodharige wespbij is in zekere zin een soort koekoek in de insectenwereld. De vrouwelijke roodharige wespbij legt haar eieren in de door de grijze zandbij gegraven nesten …

110411-1404x