Weerbeeld januari 2019: grijs en wit

Het nieuwe jaar begon met grijs en rustig weer. Vooral in de eerste helft van januari was het dag in, dag uit erg somber met temperaturen die ruim boven het langjarig gemiddelde lagen …

Pas vanaf de 17e januari hadden we ruim een week met wat winter. Er volgden welgeteld elf koude nachten, waarbij het drie maal tot matige vorst kwam en ik heb zelfs twee ijsdagen kunnen noteren, omdat de maximumtemperatuur op 23 en 24 januari niet boven het vriespunt kwam. Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uit op 2,9 ºC, en dat is dan toch weer 0,7 ºC hoger dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Landelijk was het beeld weinig anders …

Heel even was het winter in Fryslân. Een paar dagen lag er een fotogeniek laagje sneeuw en op enkele plaatsen kon er zelfs heel voorzichtig even worden geschaatst. Lang duurde die winterpret helaas niet, kijk maar eens naar deze beide foto’s van de vogelkijkhut in de Jan Durkspolder. In vijf dagen van winter (bijna) naar voorjaar …

Hoewel het bijna geen dag echt droog was, viel er in ons tuintje de afgelopen maand minder neerslag dan normaal, 42 mm tegen normaal ca. 67 mm. Van 22 t/m 25 januari viel de neerslag vooral in de vorm van sneeuw. In onze omgeving is naar schatting zo’n 5-6 cm sneeuw gevallen …

En over sneeuw gesproken …
In de reacties op ‘Een koepel met witte randjes’ kwam het al even ter sprake, als het even kan, laat ik geen gelegenheid voorbij gaan zonder dat ik even blootsvoets in de sneeuw heb gestaan. Niet te lang natuurlijk, aan bevroren tenen heb je tenslotte ook niks, maar gewoon even een paar minuten. Nadien gaan je voeten er zo heerlijk van tintelen. En ik denk dat die tintelingen bij mij nog wat worden versterkt door de MS … Let it snow, let it snow … 🙂

Weerbeeld januari 2016

Voor de verandering begin ik het maandelijkse weeroverzicht eens met de neerslag, want het weerbeeld van januari werd hier in het noorden voor een belangrijk deel bepaald door neerslag. Het begon op 4 januari met een laagje sneeuw dat voor een mooi winters sfeertje in de tuin zorgde …
(De kleine foto’s in dit logje kunnen worden vergroot door erop te klikken)





In totaal viel er in januari 82 mm neerslag in ons tuintje. Dat was weliswaar zo’n 15 mm meer dan normaal over de periode 1971-2000, maar kijkend naar het gemiddelde van 102 mm over het land, mogen we hier toch weer niet klagen. In het zuidwesten viel volgens het KNMI plaatselijk zelfs ruim 160 mm neerslag. Kijkend naar de bovenstaande foto’s zou je kunnen denken dat januari weer eens een echte sneeuwmaand was, maar schijn bedriegt. Feitelijk viel er alleen op 4 en 19 januari een paar cm sneeuw, gedurende de rest van de maand viel de neerslag weer gewoon in de vorm van regen …





Op 4 januari daalde de temperatuur in de vroege ochtend tot onder het vriespunt. Omdat daarbij af en toe regende, ontstond een spiegelgladde ijslaag die zeer hinderlijk was voor het verkeer. Het KNMI kondigde Code Rood af en adviseerde om niet de weg op te gaan als het niet beslist nodig was. Het openbaar vervoer reed in de noordelijke provincies mondjesmaat of helemaal niet, en de meeste scholen gingen drie dagen dicht. Een vergelijkbare hardnekkige ijzelsituatie hadden we hier sinds begin maart 1987 niet meer gehad. Voor het verkeer was het lastig, maar voor de fotograaf bood het weer een buitenkansje om wat ijzige kleinoodjes vast te leggen …




Januari begon zoals december was geëindigd: zacht. Op Nieuwjaarsdag liep de temperatuur op tot 10 ºC, maar vanaf 2 januari daalde temperatuur in rap tempo naar echt winterse waarden. Van 4 tot 7 januari lag de vorstgrens vrijwel stil boven ons land. In het zuiden was het 7-10 graden boven nul, in het noorden vroor het licht. Voor het eerst sinds 11 maart 2013 bleef de temperatuur op 5 januari in een groot deel van de provincie weer eens onder nul: een echte ijsdag …





In totaal heb ik drie ijsdagen kunnen noteren. Dat hadden er 4 kunnen zijn, ware het niet dat de temperatuur op 4 januari pas ’s nachts even na vieren onder nul daalde. Omdat de temperatuur in de eerste 4 uren in van nacht van 4 januari net boven het vriespunt was, mag de 4e januari formeel geen echte ijsdag worden genoemd. Maar ach, wat maakt het uit, we hadden in de eerste week van het jaar al meer ijsdagen gehad dan in heel 2015 …





Vanaf 8 januari was de ergste kou eerst weer even uit de lucht, waarna van 17 tot 23 januari opnieuw een koudere periode volgde. Tweemaal was er zelfs even sprake van matige vorst (temperatuur tussen -5,1 en -10,0 °C). Omdat de maximumtemperatuur op die dagen ook maar nauwelijks boven het vriespunt kwam, kon er op twee dagen hier en daar zelfs voorzichtig worden geschaatst op ondergelopen land …





Vanaf 23 januari was het weer gedaan met het winterweer. De temperatuur liep op 25 januari zelfs op tot ruim 13 ºC, en we kwamen weer in de greep van een zuidwestelijke stroming met regen en veelal een harde tot stormachtige wind. De gemiddelde temperatuur over januari kwam in ons tuintje uiteindelijk uit op 3,4 ºC, ruim 1 graad boven het normale gemiddelde over de periode 1971-2000 …




Weerbeeld januari 2011

Volgens het KNMI was januari met landelijk gemiddeld 67 uren zon tegen 52 uren normaal een zonnige maand. Voor onze regio gaat dat zeker niet op. Ik heb slechts twee dagen kunnen noteren waarop het ronduit zonnig was en vier dagen waarop het licht bewolkt was. Voor het overige was het voortdurend grijs, grauw, mistig, bewolkt en/of regenachtig. Januari kende weliswaar een fraaie start met een zonnige Nieuwjaarsdag, maar daarna was het eerst ook gedaan met het zonnige weer. Pas op 9 januari zou het zonnetje zich hier weer een aantal uren laten zien. Als gevolg daarvan hebben we de gedeeltelijke eclips bij zonsopkomst op dinsdag 4 januari helaas moeten missen. Boven de ijsvlakte op de Leijen verscheen slechts even een roze vlek op de plek waar de zon ergens boven de horizon klom …

Hoewel de winter zijn scherpste kantjes had verloren, lagen de temperaturen in de eerste week van januari nog onder het langjarig gemiddelde. Daarna volgden twee relatief zachte weken, en in de laatste week van januari deelde de winter nog even een plaagstootje uit. Met 2,4 °C kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uiteindelijk 0,2 graden boven het langjarig gemiddelde uit. Wat een verschil met vorig jaar, toen de gemiddelde temperatuur in januari uitkwam op -2,2 °C …

Door het vrij koude weer aan het begin en aan het eind van de maand liep het aantal vorstdagen (minimumtemperatuur lager dan 0,0 °C) op naar 16 tegen 13 normaal. Meestal ging het slechts om lichte vorst. De laagste temperatuur in ons tuintje was -7,4 °C. Landelijk was de laagste temperatuur -8,5 °C op 30 januari in Volkel. Ik heb slechts één ijsdag (maximumtemperatuur lager dan 0,0 °C) kunnen noteren, tegen normaal 5 …

Landelijk gezien viel er in januari gemiddeld 68 mm neerslag, wat overeenkomt met de normale hoeveelheid van ca. 67 mm. De meeste neerslag viel in het zuidwesten, terwijl de minste neerslag in het noorden viel. In ons tuintje heb ik 45 mm afgetapt, tegen normaal ca. 67 mm. Afgezien van een enkel vlokje natte sneeuw viel alle neerslag in januari in de vorm van regen …

Wat mij betreft was het een maand om snel te vergeten.