Koud, hè …!?

Brrrrrr …

IJs- en ijskoud …

Koud, hè …!?

Brrrrrr …

IJs- en ijskoud …

Koud, hè …!?

Berenkoud!

Februari begon in navolging van december en januari grijs en wisselvallig, maar vanaf de tweede week van de maand kwam daar een eind aan. Voor het eerst deze winter kregen we de zon regelmatig te zien en eindelijk werd het ook weer eens wat kouder. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur in februari uit op 1,0 ºC tegen normaal ca. 2,3 ºC over de periode 1971-2000 ….

Plotseling verscheen er weer eens een klassieke wintersituatie op de weerkaarten, waarbij krachtige hogedrukgebieden het weerbeeld bepaalden. Geleidelijk liepen de temperaturen zowel ’s nachts als overdag verder terug. In de laatste week van februari werd met een oostelijke stroming Siberische lucht naar ons land aangevoerd. Tijdens de nachten vroor het op uitgebreide schaal matig – lokaal hier en daar even streng – en op de laatste dagen bleef de temperatuur ook overdag onder het vriespunt steken …

Omdat de zon en de vooral wind aan het begin van de vorstperiode spelbrekers waren voor een snelle ijsgroei,was het vrijwel nergens vertrouwd om op de grotere wateren te schaatsen. Wel kon er op de laatste dagen van februari en de eerste dagen van maart op diverse ijsbanen en op ondergelopen polderland zoals in de Jan Durkspolder en de Ryptsjerksterpolder veilig geschaatst worden. Dit mannetje was in diepe verwondering over zijn eerste kennismaking met ijs. Voor mij is dit toch wel hèt moment van dit wintertje …

Behalve zonnig en koud was februari ook een droge maand. Op de eerste dagen van de maand was het overwegend bewolkt en vielen er wat winterse buien met regen en natte sneeuw. Dat was ook halverwege de maand nog een paar dagen het geval …

Dat ik aan het eind van de maand nog een paar echte sneeuwbuien heb kunnen fotograferen, is te danken aan het feit dat we toen niet thuis waren. In ons tuintje lijkt geen neerslag te zijn gevallen in die laatste dagen van de maand. Als er wel wat sneeuw is gevallen, dan is dat in de regenmeter kapot gevroren voordat het kon worden gemeten. Uiteindelijk heb ik in ons tuintje 19 mm neerslag afgetapt, tegen normaal ca 44 mm over de periode 1971-2000 …

Ik sluit dit koude overzicht af met een foto van de achterzijde van een sneeuwbui …

Onderweg naar de arctisch aandoende Wadden, kwamen Jetske en ik vorige week woensdag langs Hegebeintum. Omdat ik vermoedde dat Jetske nog nooit voet op die terp had gezet, vroeg ik haar om even een parkeerplekje te zoeken …

Met een hoogte van 8.80 m is de terp van Hegebeintum – of wat daar nog van over is – de hoogste terp van ons land. In de periode 1870 en 1928 is de terp net als veel andere terpen grotendeels afgegraven vanwege de vruchtbare grond …

Het was nog een hele klim om boven te komen, maar bij een gevoelstemperatuur van ca. -17 ºC was stilstaan om onderweg even te genieten van het uitzicht geen optie …

Door daling van de grond is de hoogte van de terp in de loop der tijd afgenomen, in het verleden moet de met blote handen opgeworpen terp nog hoger zijn geweest. De omvang van de terp bedroeg oorspronkelijk ongeveer 9,5 hectare en de doorsnee ongeveer 300 meter …

De kerk boven op de terp is tegenwoordig eigendom van Stichting Alde Fryske Tsjerken en kan bezichtigd worden.
Erg lang hebben we het er niet uitgehouden, want onze vingers dreigde na verloop van tijd vast te vriezen aan de ontspanknop van onze camera’s. Vanuit de auto heb ik nog even een laatste foto gemaakt van deze bezienswaardigheid …

Dat vind ik nou een mooie mist … Niet te dik en daarmee niet al te hinderlijk voor het verkeer, maar in combinatie met een paar graden vorst was het gisteren ruim voldoende om te zorgen voor een wonderlijke wereld waarin wit en grijs de boventoon voerden. En dat kwam mij goed uit, want nadat ik vanwege gezondheidsperikelen weer een dag of wat gedwongen thuis had gezeten, werd ik gisterochtend fris en geheel vrij van pijn wakker …

Eerst ben ik maar eens naar de Hooidammen gereden, het had tenslotte al twee nachten een paar graden gevroren en dan wil het wel eens lukken om daar de eerste schaatsers aan te treffen. Daarvoor was ik echter net een dag te vroeg. Maar het was bepaald geen straf om de dag te beginnen met dit soort verstilde landschapjes die langzaam leken op te lossen in het allesomvattende niets …

Er zouden in de loop van de dag nog vele volgen. En vandaag was het al weinig anders … Het is maar dat u weet wat u hier de komende dagen te wachten staat …
Koud, hé …!? Jawel, jûkelburd is weer even in het land. Zo noemen we de winter wel hier in Fryslân: jûkelburd (spreek uit als: joekelburd). En dan lijkt het ineens alsof er ècht een marathon op natuurijs wordt gereden bij Earnewâld, maar het zijn nog steeds de marathonschaatsers van Hans Jouta, die ik hier twee weken geleden ook al liet zien …

Het is vandaag dan wel koud, maar twee nachten met lichte tot matige vorst zijn nog lang niet genoeg om een marathon te kunnen schaatsen. Net zo min als het warm genoeg is voor de visser, die bij de haven van Earnewâld naar de schaatsers staat te kijken, om zijn fuiken te kunnen zetten trouwens …

Die visser laat overigens wel mooi zien waar de naam jûkelburd voor de winter vandaan komt. Vrij vertaald betekent jûkelburd zoiets als ruigbaard. En zo’n ruige baard krijg je met de combinatie van kou en mist vandaag vanzelf … zelfs als je geen baard hebt … 😉

En dan is het ineens zomer … zeggen ze … Van zomers weer was hier op de eerste dag van de astronomische zomer bepaald geen sprake. 35 mm regen en een maximumtemperatuur van amper 17 graden … Hoezo zomer …?
Hoe dan ook, die regenachtige dag heb ik maar gebruikt om wat achterstallig weerwerk te doen. Onlangs ontdekte ik, dat ik sinds begin april helemaal geen weercijfers meer heb gepresenteerd, en dat kan natuurlijk niet. Daarom neem ik jullie vandaag even in vogelvlucht mee door het koude voorjaar van 2013. Behalve met de nodige grafiekjes zal ik het geheel illustreren met een paar nog niet eerder gepubliceerde foto’s …
Weerbeeld maart 2013:
Maart ging veelbelovend van start met in de eerste week temperaturen die opliepen tot 16 graden. Daarna was het de rest van de maand afgelopen met aangename temperaturen. Met in totaal 25 vorstdagen (minimumtemperatuur lager dan 0,0 °C) leek het eerder winter dan voorjaar. De gemiddelde temperatuur kwam in ons tuintje uiteindelijk uit op 1 ºC tegen normaal ongeveer 5 ºC …

Behalve koud was maart ook droog. Normaal valt er in maart ca. 60 mm neerslag, in maart 2013 viel er slecht 25 mm, waarvan de helft op één dag viel. Zaterdag 9 maart was volgens het KNMI een gedenkwaardige dag, in het hele land regende het zonder onderbreking 24 uur aaneen …

Ik sluit het beknopte overzicht van het weerbeeld in maart met een foto die ik op 26 maart heb gemaakt. Op die dag was het meertje De Leijen weer volledig bedekt met een laag ijs. De gure oostelijke wind blies overal doorheen die dag …

Weerbeeld april 2013:
Als gevolg van een voortdurend aanhoudende noordelijk stroming verliep de eerste helft van april net als de voorgaande drie maanden ronduit koud. Pas in de tweede helft van de maand kwam de maximumtemperatuur een aantal dagen boven de 15 graden. Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje in april uit op 7,2 ºC …

Net als maart was ook april een droge maand. In ons tuintje viel met 24 mm ongeveer de helft van de normale hoeveelheid regen. De meeste mensen zullen dat op zich niet zo erg hebben gevonden, maar vooral voor de weidevogels was het een moeilijk periode, omdat de grond hard en droog was …

Toen de temperaturen half april opliepen, keerden ook de ooievaars terug naar hun vertrouwde plekjes. In de tweede helft van april was het bij ooievaarsstation “It Eibertshiem” bij Earnewâld dan ook voortdurend een komen en gaan van ooievaars die druk doende waren met de aanvoer van nestmateriaal …

Weerbeeld mei 2013:
Het wordt eentonig, maar ook mei 2013 bleef qua temperatuur onder de maat. Ik heb slechts drie warme dagen (maximumtemperatuur 20,0 °C of hoger) kunnen noteren. Het grootste deel van de maand wist de maximumtemperatuur niet of maar nauwelijks om de 15 graden te bereiken. Op 1 mei heb ik zelfs nog een late nachtvorst kunnen noteren. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur uiteindelijk uit op 11,1 °C, tegen normaal over de periode 1971-2000 11,8 °C …

Mei verliep goeddeels somber en bewolkt, en met de bewolking kwam ook de regen, die inmiddels zo welkom was voor de land- en tuinbouwsector en vooral ook voor de natuur. Normaal valt er in mei zo’n 55 regen, dit jaar viel er in ons tuintje 78 mm …

In fotografisch opzicht waren de wolken en de bijbehorende buien wat mij betreft welkom. Een strakblauwe lucht is op zich wel mooi, en zonneschijn doet me over het algemeen wel goed, maar wat meer tekening in de lucht, zoals bij deze naderende bui op 24 mei doet het de foto vaak toch wel goed …

Het koude voorjaar van 2013:
Het KNMI schreef in haar terugblik op het voorjaar van 2013: “De zeer koude lente van 2013 is te vergelijken met die van 1970. In De Bilt was de gemiddelde temperatuur 7,4 graden tegen 9,5 graden normaal.” In ons tuintje ben ik uitgekomen op 6,4 °C, tegen 8,1 °C over de periode 1971-2000. Koud dus … heel koud voor de tijd van het jaar …
Vorig jaar was het voorjaar met 6,4 °C welgeteld drie graden warmer dan dit jaar. Daarna volgde een tamelijk koele en vooral natte zomer, misschien is het dit jaar eens andersom …

Het voorjaar van 2013 in een wat breder perspectief:
Om de voorjaarstemperaturen even in een wat breder perspectief te plaatsen, heb ik de gemiddelde temperaturen in ons tuintje in de lente over de periode 2003-2013 even op een rijtje gezet in een grafiekje …

Met in totaal 127 mm neerslag is het voorjaar in ons tuintje net als de voorgaande drie lentes ook nu weer droog verlopen. Daarmee wijkt ons tuintje niet af van het landelijk beeld …

Ik sluit af met één van de weinige vlinders die ik dit jaar heb kunnen fotograferen. Het is weliswaar ‘maar’ een geaderd witje, maar ik ben er maar wat blij mee. Volgens mij kan ik het aantal geslaagde foto’s van vlinders dit voorjaar op één hand tellen …

Laten maar hopen dat de zomer beter wordt dan het voorjaar, ook al is er met al die regen en opnieuw lage temperaturen weer sprake van een valse start …