De donkerste dag voor kerst

De donkere dagen voor kerst doen hun naam weer eer aan. Met het oog op de beperkingen die dit jaar rond de kerstviering gelden, zullen ze voor velen dit jaar zelfs extra donker aanvoelen. Ook de kerstdagen zelf lijken goeddeels donker en nat te verlopen. Maar ach, binnen blijven is toch het meest veilig tegenwoordig …

En het kan altijd nog erger. Denk maar eens aan de miljoenen vluchtelingen, die als Jozefs en Maria’s van huis en haard zijn verdreven en de kerst zonder dak boven hun hoofd moeten doorbrengen. En laten we deze kerstavond vooral ook even denken aan alle artsen, verpleegkundigen en andere zorgmedewerkers die ook dit kerstweekend weer in zwaar en benauwend veiligheidstenue zorgen voor de vele coronapatiënten rondom in ons land. Voor hen is de kerst dit jaar helemaal anders …

Enfin, hoe en waar dan ook:

Gezellige kerstdagen – Noflike krystdagen – Merry Christmas

Blauw is de kleur

In verband met het 75-jarig bestaan van de VN op 24 oktober, baadde het gemeentehuis van Smallingerland eind oktober in een zee van blauw licht. Omdat ik toen virtueel in Frankrijk zat, heb ik indertijd geen kans gezien om de foto’s te publiceren. Maar daar heb ik het volgende op gevonden …

Ik publiceer ze vandaag en dat is niet geheel toevallig. Ik draag ze op aan onze oudste kleinzoon, die vandaag de mooie leeftijd van 15 jaar heeft bereikt. En blauw is toevallig wel zijn lievelingskleur! Hartelijk gefeliciteerd Tijmen …

Een pentekening van Kirsten

Achteraf bekeken hadden zowel Aafje als mijn fotomaatje het woord ‘verrassing’ de laatste tijd al eens min of meer terloops laten vallen. Omdat dat voorafgaand aan Sinterklaas was, besteedde ik er geen aandacht aan. Ik ben al van jongs af aan gewend om me eind november-begin december maar bij verrassingen en geheimpjes neer te leggen. Meestal kruipt de aap rond de vijfde wel uit de mouw.

Ditmaal gebeurde dat echter niet. Ik was het alweer vergeten, toen Aafje in de week na Sinterklaas op een dag vroeg of ze wel met de auto naar haar werk mocht, omdat ze iets groots voor mij moest ophalen. Ik was volledig overbluft en overdonderd, toen ze me aan het eind van de middag deze tekening liet uitpakken. Zo hangt hij nu aan de muur, en ik ben er echt heel erg blij mee …

De tekening is gemaakt door Kirsten Krijthe, activiteitenbegeleidster bij Revalidatie Friesland en als zodanig inmiddels een oud-collega van Aafje, maar ook zeer actief als kunstenares. Omdat Aafje mij graag mee wilde laten delen in haar pensionering, heeft ze Kirsten gevraagd of zij een tekening van mij wilde maken zoals ik de afgelopen 15 jaar fotograferend door Fryslân gekuierd ben.

Kirsten heeft alle door Aafje voorgestelde elementen op haar geheel eigen wijze op het papier weergegeven. Het skûtsje dat met een witte snor het water doorklieft, de Friese vlag fier in top, een Fries paard dat met wapperende manen door de wei galoppeert, de grutto als ‘Kening fan de greide’ op zijn troon, op de voorgrond de laatste kievit en de schaatser die door het wit berijpte Fryslân onder voortdrijvende wolken blijft trainen voor die ene tocht …

Heel fijn gestipt heeft Kirsten er zelf nog een mooi pompeblêd in de fok aan toegevoegd. Fijn gestipt …? Jawel, op dit formaat is dat niet goed te zien, maar de originele tekening van 30 x 30 cm bestaat volledig uit kleine stipjes …

Al die elementen maken samen Fryslân, waarvan ik weet dat ik er nu niet meer weg wil. Hier ben ik geboren, hier wil ik graag nog een jaar of wat vrij en veilig met mijn camera rondstappen en hier wil ik uiteindelijk ook mijn laatste adem uitblazen.

Morgaine had het verhaal erachter aardig doorzien in haar reactie.
De meest opvallende vraag kwam van OmaBaard, zij vroeg wat ik met paarden heb. Behalve dat ik vooral Friese paarden erg mooi vind, heb ik er niet zo gek veel mee. Zeker sinds het beste paard van stal me eens zand heeft laten happen. Hoe dat zit, kun je lezen in ‘Sinterklaas en het grote zwarte paard’.

En dit is Kirsten zelf …

Meer informatie over Kirsten en haar werk kun je op haar website vinden:https://kirstenkrijthe.nl
Maar natuurlijk kun je haar en haar werk ook op Facebook vinden: Kirsten Krijthe – beeldend kunstenaar

Uitzwaaidag

Nadat Aafje in de jaren ’80 bijna negen jaar in het Bonifatiushospitaal in Leeuwarden had gewerkt, maakte ze in 1989 de overstap naar Revalidatie Friesland. Voor deze mooie organisatie heeft ze ruim 31 jaar op verschillende plekken diverse functies bekleed.

De laatste 5 jaar was dit gedurende 36 uur per week haar werkplek, direct onder het pannendak in de uiterste zuidoost hoek van het statige oude gebouw. Zij en haar kamergenoot hadden er – zoals het hoort in een gebouw als dit – hun eigen zithoek voor representatieve doeleinden. Veel ruimte om er van het uitzicht is er niet, zoals je kunt zien. Maar als je er even bij kunt, dan krijg je ook een mooi zicht over de tuin en de overtuin van Lyndenstein …

Formeel krijgt Aafje pas volgend jaar februari AOW, maar met aftrek van overuren en vakantie-uren kan ze er al voor de kerstdagen een punt achter zetten. In de loop van het jaar was al snel duidelijk dat van een pensioensfeestje niets terecht zou komen. Zelfs een koffietafel of een soort staande en gaande receptie was niet mogelijk. Veel meer dan deze week min of meer toevallig passerende collega’s gedag zeggen, zit er niet in. Vier uitzwaaidagen dus, waarvan dinsdag de eerste en meest officiële was …

Toen Aafje en haar collega Taco een jaar of vijf geleden samen deze kamer toebedeeld kregen, hadden ze allebei eerst de nodige bedenkingen. Er was geen fijn daglicht en met name de dreigende warmte ’s zomers maakten het niet direct aanlokkelijk. Maar het pakte verrassend goed uit. Ja, het was er ’s zomers wel eens wat warm heet, maar wat belangrijker was: Aafje en haar collega kregen een prima klik. Omdat Huize Lyndenstein leeg loopt in de lockdown, is Taco sinds gisteren thuis aan het werk. Dinsdagmiddag was ik getuige van hun exitgesprek. Daar komt in de privésfeer zeker nog eens een vervolg op, is afgesproken …

Daarna volgde enkele deuren verderop het meer officiële moment van afscheid. Op ruime afstand van elkaar zaten we even later te smullen van koffie en gebak met Aafjes’ leidinggevende van de laatste jaren en de bestuurder van Revalidatie Friesland, Peter Visch. In een genoeglijke en ontspannen sfeer schetste Visch Aafjes’ loopbaan en de betekenis die ze heeft gehad voor de ontwikkeling van de organisatie. Als dank kreeg Aafje letterlijk en figuurlijk een fraaie ‘Chapeau’

Het was als gevolg van dat vermaledijde coronavirus dan wel niet een droomafscheid, maar het was goed zoals het was. Aafje kreeg namelijk niet alleen een mooi boeket bloemen en een prachtig cadeau van de werkgever mee naar huis. Via de zijdeur verlieten we het pand in de loop van de middag. Dat was de kortste route naar de auto, en dat leek ons bepakt en bezakt als we waren wel handig in dit geval …

Een half uurtje later waren we thuis. Daar etaleerde Aafje alle cadeaus die Taco e.a. voor haar hadden verzameld eerst maar eens uit op het tapijt in de woonkamer. Wat Aafje namelijk niet wist, is dat zo ongeveer alle collega’s met wie Aafje in meerdere of mindere mate contact heeft gehad op het naderende afscheid waren gewezen. Een regen van lieve cadeaus en warme woorden daalde op Aafje neer … dankjewel allemaal …

Ondanks de harde lockdown

Gelukkig waren we na onze virtuele vakantie net voor het ingaan van de harde lockdown weer veilig thuis …

Maar lockdown of niet, Aafje en ik gaan vanmiddag wel een deftig en bijzonder bezoek afleggen …

Er zijn nu eenmaal van die zaken die je echt niet thuis kunt afhandelen. En dit is er zo één …

De achttien dooden

Vandaag, 4 mei, is de Nationale Dodenherdenking in Nederland. Alle burgers en militairen die sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (10 mei 1940) in oorlogssituaties of bij vredesoperaties in Nederland of waar ook ter wereld zijn omgekomen worden vandaag herdacht. De herdenking zal er als gevolg van de Coronamaatregelen anders en vooral leeg uitzien. Maar ook in deze Coronatijd nemen we om 20:00 uur twee minuten stilte in acht.

Het lied ‘De achttien dooden’ is een gedicht dat Jan Campert (1902-1943) schreef naar aanleiding van de executie van achttien verzetsstrijders die op 13 maart 1941 plaatsvond op de Waalsdorpervlakte. Het is een bekend gedicht geworden over het Nederlands verzet in de Tweede Wereldoorlog …

Bij het voormalig kamp Westerbork staat een monument ter nagedachtenis aan de journalist, dichter, schrijver en verzetsman Jan Campert. Campert heeft rond de twintig joden naar België helpen ontsnappen. Op 21 juli 1942 werd hij samen met zijn helper, de Bredase journalist Martien Nijkamp, vlak over de grens bij Baarle-Nassau gearresteerd, toen ze de 21-jarige jood Frans van Raalte naar België probeerden te smokkelen. Van Raalte pleegde nog dezelfde dag in gevangenschap zelfmoord …

Campert zat enige tijd gevangen in Breda, in kamp Haaren en in kamp Amersfoort. Uiteindelijk kwam hij via concentratiekamp Buchenwald in november 1942 in het Duitse concentratiekamp Neuengamme terecht. Volgens de officiële verklaring in zijn medische dossier is hij daar op 12 januari van dat jaar op veertigjarige leeftijd overleden aan borstvliesontsteking …

‘De achttien dooden’ werd in maart of april 1943 door de Utrechtse student scheikunde Geert Lubberhuizen uitgebracht als rijmprent met een tekening van Fedde Weidema. Het pamflet werd in ruime kring verspreid en verkocht, en kreeg tijdens kort na de Tweede Wereldoorlog grote bekendheid. Weidema tekende onder het pseudoniem Coen van Hart een compositie van een dode te midden van de symbolen van Nederland. Een vlinder, bloemen, de zon en het silhouet van een stad; met de ruïnes van de oorlog en het prikkeldraad van de onderdrukking …

De bovenstaande prent heeft in mijn tienerjaren lang op mijn slaapkamer op zolder gehangen.

Rietsnijders in de verte

Gisteren vertelde ik hier wat over de eerste keer dat ik in het rietland van de Weerribben was. Sindsdien ben ik vooral in de periode januari – april talloze malen op ‘werkbezoek’ geweest bij de rietsnijders in die contreien. Dat is één van de zaken waarbij de coronacrisis zand in de machine heeft gestrooid …

Helemaal zonder rietsnijders hoef ik het echter niet te doen dit jaar. Toen ik onlangs was afgereisd naar de noordkant van de Rypstjerksterpolder (deze tongbreker mag wat mij betreft door niet-Friestaligen worden uitgesproken als Rijperkerkerpolder … 😉 ) om foto’s te maken van de eerste grutto’s, waren rietsnijders in de verte bezig met het snijden van het riet en het verbranden van de ruigte. Meer dan wat verre sfeerplaatjes zit er niet in dit jaar. Ik doe het ermee …