De lange witte winter (11)

Zo snel als de vorstperiode ruim twee weken geleden begon, zo snel is er ook weer een eind aan gekomen. De komende dagen staat ons herfstachtig weer te wachten met wolken, wind, regen en relatief hoge temperaturen. Het spijt me dat er een eind aan het winterse weer is gekomen, want die twee weken hebben me in alle opzichten weer goed gedaan. Maar eerlijk is eerlijk: na twee weken waarin ik veel op pad ben geweest, zijn vooral mijn benen wel weer even aan wat rust toe. Daarom laat ik het op mijn weblog voorlopig nog maar wat doorwinteren. Eerst met deel 11 van “De lange witte winter”, en vanaf maandag met foto’s die ik de afgelopen twee weken heb gemaakt …

130127-0001x

In deel 11 van “De lange witte winter”, getiteld “Meer wit”, blijkt dat we nog lang niet van de sneeuw af waren. Op 10 januari 2010 kregen we opnieuw een pak sneeuw, omdat dat in dit geval gepaard ging met een harde oostelijke wind, ontstonden er op verschillende plaatsen sneeuwduinen, die extra overlast voor het verkeer met zich mee brachten. Totdat de wegen weer redelijk tot goed begaanbaar waren, heb ik mijn camera vooral gericht op de vogels in ons besneeuwde tuintje. Daarna heb ik weer een rondje door het witte weidegebied gemaakt, waarbij ik o.a. een groep zwanen in een besneeuwd weiland aantrof …

Zondag 3 februari volgt deel 12: “Sneeuwpret in de Kale Duinen”, daarin zien we hoe de heideschapen op het Aekingerzand hun kostje bijeen scharrelden in het besneeuwde duinlandschap, waar ook langlaufers hun sporen trokken.

Vallen, opstaan en weer doorgaan

Het jongetje waarvan ik hier gisteren wat foto’s liet zien, ben ik bij het ijs al snel uit het oog verloren. Hem heb ik dus niet meer zien krabbelen, maar bij de molen kreeg ik al snel een andere jonge debutante in beeld …

130118-1318x

Het onbeholpen gekrabbel van jonge kinderen die voor het eerst op schaatsen staan, staat eigenlijk altijd garant voor mooie plaatjes. Ik blijf het in ieder geval een erg leuk onderwerp vinden …

130118-1346x

Terwijl Jetske, die zich wat verder op het gladde ijs had gewaagd, op de achtergrond bezig was met het portretteren van drie vriendinnen, die haar daar om hadden gevraagd, richtte ik me op dit meisje in het rood met haar roze schaatsen …

130118-1348x

Het was fascinerend om te zien hoe ze haar best deed. Na enige tijd was ze zo ver, dat ze de stoel liet staan waar hij stond. Voetje voor voetje zocht ze wankelend en schuifelend haar weg op de dubbele ijzers …

130118-1353x

Natuurlijk ging dat met vallen en opstaan, maar dat maakte deze kleine, maar o zo dappere meid niets uit. Ze zocht houvast aan het gras en krabbelde gewoon weer overeind om onverdroten door te gaan …

130118-1354x

En dat plukje gras, dat ging gewoon mee … Je weet tenslotte maar nooit hoe zoiets onderweg nog eens van pas kan komen … Lang duurde het niet voordat ze opnieuw onderuit ging, maar ze bleef er lol in houden …

130118-1350x

Terwijl heit en mem (vader en moeder voor niet-Friestaligen) rustig bij de buggy met haar acht maanden oude broertje stonden te wachten, klauterde ze lachend weer overeind om haar weg stralend te vervolgen …

130118-1344x

Voor ’t eerst op de schaats

Nadat we vorige week donderdag wat foto’s hadden gemaakt van het Elfstedenbruggetje tussen Gytsjerk en Lekkum, maakten Jetske en ik op de terugweg een tussenstop bij de Ryptsjerksterpolder (kaartje Google Maps). Daar wilden we wat schaatsers fotograferen. Vanaf de parkeerplaats liepen we samen met deze jongeman en zijn moeder naar het ijs …

130118-1300x

Het mannetje had schaatsen gekregen van pake (opa voor niet-Friestaligen), en nu zou hij dan eindelijk voor het eerst gaan schaatsen. Het was nog een hele klus om met de stoel bij het ijs te komen, maar hij had er zin in en het zou best wel lukken, want hij was al heel sterk …

130118-1301x

Net als bij de Jan Durkspolder werden de schaatsers ook hier welkom geheten met een spandoek van It Fryske Gea, de provinciale vereniging voor natuurbescherming in Fryslân. De vereniging beheert momenteel meer dan vijftig verschillende natuurgebieden met een totale oppervlakte van 20.000 hectare, waaronder de Ryptsjerksterpolder …

130118-1303x

Jetske en ik richtten de blik inmiddels op de molen in de verte. Omdat het me tegenwoordig veel teveel energie kost om me op glad ijs staande te houden, besloten we over de rechter oever van de ijsvlakte naar de molen te lopen …

130118-1304x

Het was nog een fikse kuier over het oneffen en hier en daar toch knap glibberige terrein, maar eenmaal bij de Ypeymolen aangekomen was het zeker de moeite waard. We hebben er een tijdje al fotograferend en links en rechts een praatje makend rond gestapt, daarna ben ik even lekker in de luwte van de molen gaan zitten om mijn benen wat rust te geven …

130118-1310x

Toen we later terug liepen naar de auto, zagen we onze jonge schaatsheld in de dop weer terug. Moegestreden van het gekrabbel over dat akelig gladde ijs had hij het zich intussen gemakkelijk gemaakt …   🙂

130118-1404x

Bij Artmus zag ik gisteren “een paar slimme anti slip gevallen“. Toch maar eens kijken of die hier ook ergens te krijgen zijn, want dat zou mijn mobiliteit en daarmee mijn winterpret nog net weer wat kunnen vergroten …

Zeven reeën en meer moois

Het was bewolkt en grijs gisteren, maar ditmaal zijn we er in het noorden eens goed van afgekomen wat de sneeuw betreft. Een paar maal had ik even het idee alsof minuscule sneeuwvlokjes een soort lichte mist over het vlakke land legden, maar daar bleef het dan ook bij. Omdat alle wegen hier uitstekend berijdbaar zijn en ook uitwijken op de smalste B-wegen geen probleem is nu de bermen bevroren zijn, was het een prima dag voor een ritje in de omgeving van Aldeboarn …

130115-1337x

Nadat ik bij De Veenhoop wat foto’s had gemaakt van een groep ganzen van diverse pluimage, ben ik naar It Eilân gereden. Het was me er wat te koud en te kaal voor een langere fotokuier, maar ik ben wel even over de voetgangersbrug, die hier ’s winters altijd ligt voor de bewoners van het eiland, naar de overkant gelopen. De vaargeul van het pontje was nog duidelijk zichtbaar …

130115-1350x

Terug in de auto heb ik koers gezet naar Aldeboarn. Voordat ik daar aankwam, heb ik de auto nog een keer aan de kant van de weg gezet om een groepje paarden te fotograferen. Ze stonden wel op een heel bijzondere manier op een rijtje in het witte weidelandschap  …

130115-1416x

Meestal rijd ik om Aldeboarn heen, gistermiddag besloot ik er even doorheen te rijden, zodat ik even een paar sfeerplaatjes kon schieten van dit aardige dorp op de oevers van het riviertje de Boarn. Het water kabbelde er nog zachtjes voort. In de kern van het dorp heb ik eindelijk van dichtbij eens wat foto’s gemaakt van de kenmerkende scheve kerktoren van Aldeboarn. De foto’s daarvan en meer foto’s van deze dag zullen hier ongetwijfeld nog wel eens voorbij komen …

130115-1432x

De volgende halte was bij De Deelen, en daar besloot ik een echte fotokuier te maken. Het was er ongelooflijk stil. Meer dan een enkele wandelaar heb ik niet gezien of gehoord, de enige vogels die ik er gezien heb, waren een paar ganzen die luid gakkend over vlogen. Alle andere vogels waren blijkbaar al gevlogen. Vorig jaar was ik hier op 1 februari, toen trof ik hier na vier(!) nachten met matige vorst de eerste schaatsers aan, waaronder nota bene een jong stel met een kind in een buggy … “Dan deug je toch niet!?” schreef ik daar indertijd over. Ook nu ligt er een mooi laagje ijs op de petgaten, maar het is nog maar een heel dun en fragiel laagje, dat nog hoegenaamd geen draagkracht lijkt te hebben …

130115-1526x

Aangekomen bij het eerste bankje was ik eigenlijk wel even aan een kleine pauze toe, maar daar vond ik het toch echt wat te koud voor. Daarom besloot ik maar terug te lopen naar de parkeerplaats via de op één na kortste route, over het vlonderpad dat afwisselend door bos en riet loopt. Al snel kwam ik er achter dat dat geen echt gelukkig keuze was, want ondanks de betimmering met kippengaas waren de planken hier en daar akelig glibberig. Ik heb het er weer heelhuids vanaf gebracht, en ik was blij dat ik weer wat kon opwarmen in de auto …

130115-1542x

Terwijl ik even later over de Hooivaartsweg reed, twijfelde ik bij de brug even wat ik zou doen: linea recta naar huis of toch nog maar even een kleine omweg maken …?
Het werd het laatste, en dat bleek weer een gouden greep, want luttele minuten later stond ik oog in ogen met een groepje reeën. Eerst zag ik één ree door een weiland lopen, al snel verscheen er een tweede exemplaar. Samen liepen ze naar een sloot, en daar zag ik nog een paar van die schrandere kopjes verschijnen. Nog weer een paar minuten later stonden er zeven prachtige reeën voor me in het witte winterlandschap. Behalve dat ik er een groot aantal foto’s van heb gemaakt, heb ik ze ook nog eens een minuut of 8 kunnen filmen …

130115-1618x

Met een gelukkig en voldaan gevoel ben ik vervolgens huiswaarts gereden, maar niet zonder onderweg nog een korte tussenstop te maken om nog even wat plaatjes te schieten van het enige moment waarop de lucht gisteren even wat kleur toonde …

130115-1649x

En vandaag … vandaag schijnt de zon volop, en dus wordt het tijd om er zo meteen maar weer even op uit te trekken. Het winterweer doet me in alle opzichten goed, dus ik probeer er maar van te profiteren zo lang het kan, en ik zie wel waar het schip strandt.

De eerste schaatsers bij de Hooidammen

Op 3 januari liet ik hier onder titel “Helemaal klaar!?” zien dat de gemeente Smallingerland bij de Hooidammen alvast borden en hekken had geplaatst om het verkeer van de te verwachten drommen schaatsers in goede banen te leiden. Dat leken toen bij maximumtemperaturen rond de 10 graden nogal voorbarige maatregelen, maar met ingang van morgen zal e.e.a. zeker van pas komen …

130114-1315x

Nadat Leo Schuil en Jochem de Vries zich zondagochtend traditiegetrouw als eersten dit jaar op een dun laagje ijs op de Ryptsjerksterpolder hadden gewaagd om hun eerste rondjes te maken, was het voor mij vanmiddag tijd om eens te kijken of er al geschaatst werd op het ondergelopen land bij de Hooidammen …

130114-1319x

Vlak nadat ik de warme auto had verlaten, zag ik in de verte de eerste schaatser al naderen vanuit de richting van Nationaal Park de Alde Feanen. Naar verluidt betreft het hier een marathonschaatser, die eigenlijk vanmiddag zijn trainingsrondjes had moeten maken op Thialf …

130114-1325x

Maar ja, schaatsen in een hal met kunstijs blijft behelpen zodra er natuurijs ligt, en dus had hij een maat gebeld om de training maar te verplaatsen naar de maagdelijke ijsvlakte bij de Hooidammen …

130114-1330x

Die trainingsmaat was intussen ook gearriveerd, en nadat ze even een paar woorden hadden gewisseld over de kwaliteit en de sterkte van het ijs, begon ook hij zijn schaatsen onder te binden …

130114-1331x

Het ijs is nog dun, maar wel keihard en spiegelglad. Voor kenners van het gebied, die weten waar de wat diepere sloten door het ondergelopen land lopen en hoe ze die moeten oversteken, is het wel vertrouwd op zich hier op het ijs te wagen …

130114-1332x

Voor de grote massa is het verstandig om in ieder geval nog één, bij voorkeur twee nachtjes te wachten, maar woensdagmiddag zal het hier ongetwijfeld krioelen van de schaatsers. Ik zoek dan bij voorkeur weer een rustiger plekje op …

130114-1333x

Nu maar hopen dat de sneeuw, die nu al in het zuiden en midden van het land schijnt te vallen, hier in het noorden geen spelbreker zal zijn. Sneeuw hebben we de laatste winters genoeg gehad, wat mij betreft mogen de schaatsers nu vrij spel hebben.

UPDATE:

Wetterskip Fryslân en de provincie Fryslân willen in elk geval wel meewerken aan toenemende ijspret. Het waterschap begint vanavond met het stapsgewijs stilleggen van de ongeveer 1.000 gemalen in de provincie, zodat het water tot rust komt en het ijs verder kan groeien. De provincie heeft m.i.v. dinsdagavond 18:00 uur a.s. een vaarverbod afgekondigd. Alleen op de belangrijkste vaarroutes zoals het Prinses Margrietkanaal, het Harinxmakanaal en de vaarwegen naar Drachten en Heerenveen mag voorlopig nog gevaren worden. Als de vorst ook na deze week lijkt door te zetten kan de provincie eventueel een geheel vaarverbod afkondigen.

Skywatch Friday 232

Het nieuwe jaar is intussen 10 dagen oud, al die tijd hebben we de zon maar een uurtje of 4 gezien, en dat was op Nieuwjaarsdag … …

Meanwhile the new year is 10 days old, all that time we’ve seen the sun only for about 4 hours, and that was on New Year’s Day …

130108-1421x

Sindsdien hebben we alleen maar grijs en saai weer gehad …

Since then we’ve had only grey and dull weather …

130108-1427x

Ik kan jullie dan ook alleen maar een vrijwel egaal grijze lucht laten zien bij Sluis 1 in het Friese riviertje de Tjonger bij Nieuwehorne (kaartje Google Maps)

That’s why I can only show you some shots of an almost uniformly grey sky near a sluice-gate in the small Frisian river Tjonger (kaartje Google Maps)

130108-1429x

Eén voordeel: het was niet koud, maar dat alles gaat nu veranderen, want in de loop van vandaag duiken we de winter in …

The current weather has one advantage: it isn’t cold at all, but everything is going to change, from today on we’ll have winter for some time …

130108-1505x

Wil je meer Skywatch foto’s zien? Gewoon even op het logo klikken …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

skywatch

Maak er een mooi weekend van!
Wishing you all a wonderful weekend!

 

Sluis 1 en de weg van ’t water

Nog even een foto van de sluis en de sluiswachterswoning vanaf het plekje aan de westkant van Sluis I in de Tjonger bij Nieuwehorne (kaartje Google Maps), waar we gisteren waren gebleven,  daarna neem ik jullie via de bypass mee terug naar de andere kant van het sluiscomplex …

130108-1453x

De foto’s spreken eigenlijk voor zich en behoeven weinig toelichting, dat geeft mij mooi de gelegenheid om antwoord te geven op een vraag die Marylou, ook wel bekend als Natuurfreak, gisteravond stelde. Bij het zien van al dat stromende en bruisende water in de bypass bij de sluis merkte Marylou op: “Aan waterwegen en sluisjes hebben jullie geen nood. Mooi om naar te kijken op je foto’s Jan. Maar als het blijft regenen waar moet dan al dat water naar toe?”

130108-1503x

Alle water dat in Fryslân terecht komt, ongeacht of dat nu regenwater is of water dat afkomstig is van hoger gelegen gebieden in Drenthe, komt uiteindelijk via natuurlijke stroming of bemaling terecht op de Friese boezem. Daartoe staan er in Fryslân enkele honderden gemalen die het water afvoeren naar de Friese boezem. Die Friese boezem is een aaneengesloten stelsel van meren, kanalen en kleinere vaarten in Fryslân en is gelegen tussen Lemmer in het zuidwesten en Dokkumer Nieuwe Zijlen in het noordoosten van de provincie. Het gebied zit ingeklemd tussen het IJsselmeer, de Waddenzee en het Lauwersmeer. De oppervlakte van de Friese boezem is ca. 15.000 hectare. Er wordt door het Wetterskip Fryslân naar gestreefd om het peil op de Friese boezem gedurende het gehele jaar is op -0,52 m N.A.P. houden …

130108-1430x

Om de waterstand op peil te houden, wordt het water uiteindelijk afgevoerd naar het IJsselmeer en de Waddenzee. Eeuwenlang werd het overtollige Friese boezemwater afgevoerd met windmolens en door het openen van de sluizen naar de Zuiderzee en de Waddenzee. In de loop van de 19e eeuw werd het afvoeren van het water steeds problematischer door het dalen van de veengrond. De bouw van het ir. Wouda stoomgemaal bij Lemmer was een grote sprong voorwaarts voor de waterbeheersing in onze waterrijke provincie …

130108-1504x
Tegenwoordig zijn het J.L. Hooglandgemaal bij Stavoren en de R.J. Cleveringsluizen bij Lauwersoog belangrijk voor het afvoeren van het water. Tot de bouw van het Hooglandgemaal in 1966 werd het water door het stoomgemaal Woudagemaal op het IJsselmeer geloosd. Het Woudagemaal wordt nu nog slechts ingezet bij zeer hoge waterstanden van de Friese boezem. Zowel begin januari als eind december 2012 is het Woudagemaal enige dagen onder stoom geweest om het overtollige water af te voeren, omdat de moderne gemalen bij extreem hoog water onvoldoende capaciteit hebben om Fryslân droog te houden. In tijden van grote droogte kan er vanuit het IJsselmeer water worden binnen gelaten om de Friese boezem op peil te houden  …

130108-1428x

Met het oog op steeds vaker voorkomende extreme situaties met hoog water heeft het Wetterskip Fryslân een aantal polders zo ingericht dat ze als extra waterberging kunnen dienen. Als het water niet snel genoeg kan worden afgevoerd naar IJsselmeer of Waddenzee, kunnen deze polders tijdelijk onder water worden gezet om wateroverlast in bewoonde gebieden te voorkomen. In januari 2012 zijn enkele van deze zgenaamde retentiepolders voor het eerst onder water gezet. Op 7 januari 2012 heb ik verslag gedaan van het onder water zetten van de retentiepolder It Eilân ten westen van Drachten …

130108-1423x

Andere maatregelen die momenteel worden genomen om Fryslân droog te houden, zijn o.a. de bouw van nieuwe en de vervanging van oude gemalen. Daarnaast wordt al een paar jaar op diverse plaatsen in de provincie gewerkt aan het verhogen van de kaden en dijken om te voorkomen dat het water op ongewilde plaatsen de polder in stroomt. Om ook op langere termijn de veiligheid in Fryslân en Groningen te kunnen garanderen, wordt al jaren gesproken over de bouw van een nieuw gemaal bij Lauwersoog. Voorlopig is de financiering daarvan echter nog niet rond …

130108-1422x

Hopelijk heb ik je vraag hiermee naar tevredenheid beantwoordt, Marylou. En zo niet … (vervolg)vragen staat vrij.   🙂