Categorie archief: Ditjes en datjes

Nog ’n primeur: kraanvogels

Geplaatst op door

We vervolgden onze weg om al snel weer een tussenstop te maken. Ditmaal stopten we bij het parkeerplaatsje waar Jetske en ik twee jaar geleden boomkikkers hebben gefotografeerd – toen ook al een primeur. Andries en ik struinden er woensdagochtend een tijdlang langs de bramenstruiken. Een boomkikker kregen we dit keer niet te zien, maar het uitzicht rondom was prachtig. De onderstaande foto komt uit mijn archief …

een boomkikker in een bramenstruik

We waren nog maar net weer onderweg toen Andries vroeg: “Sjochtsto wat ik sjoch, Jan…?” Er stonden een paar auto’s in de berm en links van de weg keken mensen met camera’s het veld in. “Ik tink it wol, dat binne natuerleafhawwers dy’t wat bysûnders sjogge.” Dat gedrag herken ik wel, van het zoeken naar de grote vuurvlinder in de Weerribben en een koereiger bij Earnewâld. Zo’n groepje mensen betekent meestal dat er iets interessants te zien is. Andries draaide daarom vlot de berm in om te parkeren. Nadat we waren uitgestapt, zagen we in eerste instantie vooral ganzen …

Al snel verschenen er echter ook andere gedaanten in het struweel: kraanvogels – mijn eerste kraanvogels! Alweer een soort die op de rode lijst staat. De kraanvogel broedt sinds 2001 weer in het Fochteloërveen en maakte daarmee zijn comeback in Nederland als broedvogel, na eeuwen van afwezigheid. Inmiddels hebben ze ook andere gebieden ontdekt. Een groot succes voor natuurbeschermers. Kraanvogels broeden in uitgestrekte moerasbossen en hoogvenen, en hun vestiging in Nederland hangt samen met de groei van de Duitse broedpopulatie, die zich westwaarts uitbreidt …

een kraanvogel in het Fochteloërveen
de eerste kraanvogels die ik zie in het Fochteloërveen
de eerste kraanvogels die ik zie in het Fochteloërveen
een kraanvogel in het Fochteloërveen

Erg mooi zijn de foto’s niet geworden; daarvoor bleven de vogels te veel tussen het struweel door bewegen en was de afstand vrij groot. Maar hé, ze staan erop – en ik ben er blij mee! Dankzij het ritje met Andries weet ik nu in ieder geval waar ik op moet letten en waar ik ze mogelijk kan spotten, op verschillende plekken in en rond het gebied. Bijkomend voordeel: ik hoef er niet ver voor te lopen. Daarnaast wees Andries me nog op een herdenkingsplaats en enkele kleine kampen uit de Tweede Wereldoorlog. Kortom, de kans is groot dat ik binnenkort nog eens een rondje door die omgeving maak, want dit smaakt wel naar meer …

een kraanvogel in het Fochteloërveen

Met een blauwborst, een tapuit en mijn eerste kraanvogels was deze missie volledig geslaagd. Onder het genot van een broodje spraken we bij Andries thuis af om een volgende keer eens op pad te gaan in mijn regio.

In het Fochteloërveen

Geplaatst op door

Een dag nadat ik mijn eerste roerdomp had gefotografeerd, hoopte ik stiekem op nóg een primeur. Met dat idee in mijn achterhoofd ging ik op pad met mijn oud-studiegenoot Andries, die me had uitgenodigd voor een rit langs en door het Fochteloërveen (kaartje OpenStreetMap).

Andries woont praktisch tegen het gebied aan. Voor hem is het dagelijkse kost om hier rond te struinen, altijd op zoek naar wat er zich laat zien. Als vogelaar is hij goed te vergelijken met mijn fotomaatje Jetske – iemand die nét even meer ziet, nét even eerder hoort. Dat beloofde wat …

in het Fochteloërveen

Het Fochteloërveen zelf helpt daar ook een handje bij. Dit uitgestrekte Natura 2000-gebied van zo’n 2500 hectare, op de grens van Fryslân en Drenthe, is een van de laatste plekken in Nederland waar nog levend hoogveen voorkomt. Op sommige plekken ligt het veen nog metersdik. Het landschap oogt open en stil, maar schijn bedriegt, er leeft meer dan je in eerste instantie zou denken.

Volgens Andries is het gebied een paradijs voor reptielen, met alle drie de Nederlandse slangensoorten: de gladde slang, de adder en de ringslang. En alsof dat nog niet bijzonder genoeg is, komen hier in de zomer slangenarenden jagen. Ook kraanvogels en zelfs zeearenden broeden in het gebied …

in het Fochteloërveen
akkerland aan de rand van het Fochteloërveen
een van de de laatste boerderijen in het Fochteloërveen

Tijdens de rit, die door afwisselende landschappen voerde, diende zich na een tijdje het eerste succes zich al aan. Tussen het riet en de lage begroeiing lieten zich al snel twee soorten zien die voor mij allesbehalve vanzelfsprekend zijn: de blauwborst (foto linksonder) en de tapuit (foto 2 en 3 hieronder). Twee soorten die ik pas een paar keer eerder had kunnen vastleggen. De tapuit staat op de rode lijst als ‘bedreigd’, en nu zat hij daar gewoon. Het voelde alsof de dag nog maar net begonnen was, terwijl hij nu al niet meer stuk kon …

een blauwborst in het Fochteloërveen
een tapuit in het Fochteloërveen
een tapuit in het Fochteloërveen

Na een eerste verkenning langs de noordkant van het gebied stuurden we via een zuidelijke lus richting de Bruustinger Plas (kaartje OpenStreetMap). Op zo’n honderd meter afstand lonkte een vogelkijkhut, maar we besloten lekker buiten te blijven …

bij de Bruustinger Plas in het Fochteloërveen

– wordt vervolgd, want we waren nog op zoek naar een tweede primeur deze week …

Twee werelden

Geplaatst op door

Zo lang Jetske bij de palenrij in gesprek bleef hangen, zat ik eerste rang voor twee totaal verschillende voorstellingen. Aan de noordkant was het een en al enthousiasme: twee honden die een bal achterna zaten alsof hun leven ervan afhing, en een vrouw die ze met zichtbaar plezier bleef uitdagen …

twee honden rennen zij aan zij naar een vrouw met lang rood haar

De bal werd gegooid, gemist, veroverd en opnieuw gegooid. En dat alles met een inzet en uithoudingsvermogen waar menig topsporter jaloers op zou zijn …

een vrouw met lang rood haar gooit een balletje weg, twee honden rennen er achteraan
een vrouw met lang rood haar gooit een balletje weg, twee honden rennen er achteraan
de honden lopen terug naar de vrouw met het lange rode haar
een van de honden komt met grote sprongen terug
een vrouw met lang rood haar pakt het balletje om het straks weer weg te gooien, de honden wachten af
een vrouw met lang rood haar heeft het balletje weer gepakt om het straks weer weg te gooien, de honden wachten af

Aan de zuidkant ging het er een stuk rustiger aan toe. Na het nodige gepriegel had de boer eindelijk het hek aan de overkant van de Seewei open gekregen. Hij reed naar de juiste akker en begon daar met zijn trekker kalm zijn lijnen over het land te trekken. Geen gehaast, geen gedoe – gewoon gestaag doorwerken – zoals we dat ook de rietsnijders hebben zien doen. Alsof dat soort mannen een stilzwijgende afspraak heeft met weer en wind …

een boer heeft aan de Seewei zijn trekker verlaten om een hek te openen
een boer heeft aan de Seewei zijn trekker verlaten om een hek te openen
het hek is open, de boer kan zijn land op
de trekker rijdt naar de andere kant van de akker
de boer is zijn land aan het eggen
de boer is zijn land aan het eggen

Het contrast kon bijna niet groter: voor me het onverstoorbare geploeter, achter me het fanatieke spring- en smijtwerk. En ik zat er precies tussenin, op mijn bankje, en vond dat eigenlijk de beste plek van allemaal. Gratis vermaak aan twee kanten, je zou er bijna kaartjes voor gaan verkopen …

de boer lijkt iets te veranderen aan de instelling van de eg

De labrador en de vrouw

Geplaatst op door

Aan de andere kant van de dijk daalden we langzaam weer af. Aan de voet van de dijk gingen onze wegen uiteen. Jetske liep meteen door naar het begin van de oude palenrij. Zelf liep ik eerst een stukje parallel aan de palenrij over het deels verharde paadje. Het heldere weer maakte dat Schiermonnikoog duidelijk afgetekend stond tegen de horizon. Net als de veerboot, die onderweg was van Schiermonnikoog naar Lauwersoog …

uitzicht over de Waddenzee, in de verte de veerboot van Schiermonnikoog naar Lauwersoog

De belangrijkste attractie van Peazens-Moddergat is voor mij al jarenlang de oude palenrij, die zich ruim 400 uitstrekt in het Wad. Terwijl ik mijn ogen en mijn camera langs de palenrij liet gaan, verscheen er op een bepaald moment een zwarte hond in beeld. Zo te zien was het een labrador, een mooie gitzwarte labrador-retriever met de Friese vlag aan zijn tuigje. Aan een lange lijn volgde er op enige afstand een vrouw die goed kleurde bij de hond. Samen verdwenen ze in de verte …

zicht op de oude palenrij bij Peazens-Moddergat
er komt een hond het beeld in wandelen
er komt een mooie hond het beeld in wandelen
de hond wordt gevolgd door een vrouw aan een lange lijn
ingezoomd beeld van de vrouw met de hond, op de achtergrond de dijk langs de Peazumerlânnen
het deels verharde paadje achter de palenrij

Voor mij was dat het sein om me weer eens wat dichter bij de oude palenrij te wagen …

De eerste kieviten

Geplaatst op door

Bij de vogelkijkhut in de Jan Durkspolder was weinig te beleven, daarom ben ik vrijwel meteen doorgereden naar de Hooiweg aan de andere kant van Earnewâld. Bij een langzaam uit elkaar vallend hek van It Fryske Gea zette ik de auto even half in de berm om mijn medicijnen te nemen en een stukje koek te eten …

een mooi uit elkaar vallend hek van It Fryske Gea

Na enige tijd zag ik verderop een kievit neerstrijken. Toen ik even later dichterbij kwam, zag ik dat het er zelfs twee waren. Het vrouwtje deed alsof ze aan het broeden was. Daar geloofde ik echter niks van, zo dicht bij de weg. Niet veel later vlogen ze allebei op om hun heil ergens anders te zoeken. Maar mijn eerste kievit van het jaar was weer binnen …

mijn eerste kievit van het jaar
mijn eerste kievit van het jaar
de eerste kieviten van het jaar
de eerste kieviten van het jaar

Oude en nieuwe petgaten

Geplaatst op door

Al vanaf de middeleeuwen tot kort na de Tweede Wereldoorlog werd er in dit gebied turf gewonnen. Nadat de turf gestoken was, bleven lange stroken water over, de zogenaamde petgaten of zoals ze hier genoemd worden: ‘weeren’. De uitgestoken turf werd te drogen gelegd op legakkers of ‘ribben’, dat zijn lange stroken land tussen de petgaten. Ten westen van onze locatie waren in de rietlanden veel oude petgaten te zien …

Ten oosten van ons plekje was het een heel andere situatie. Daar wordt al zeker een jaar of 15 gewerkt aan het herstel van het oude landschap. Jetske en ik hebben in maart 2013 eens een fotoserie gemaakt van die grootschalige werken vanaf de kant van Wetering. Op de eerste twee onderstaande foto’s is iets van dat grootschalige werk van toen te zien. In maart 2025 zijn we er weer eens langs gereden, dat is te zien op de derde foto hieronder …

In weilanden en rietvelden die hun natuurlijk waarden hadden verloren, is sindsdien ruimte gemaakt voor het water en nieuwe natuur. Tussen hier en het lintdorp Wetering, dat op de onderstaande foto’s aan de horizon te zien is, zijn veel oude petgaten opnieuw uitgegraven om het oude landschap te herstellen. Vooral die nieuwe petgaten waren die dag samen met de lucht verantwoordelijk voor de mooie blauwe tinten …

– wordt vervolgd

Errie achter de grote rietmaaier

Geplaatst op door

Gisteren heb ik een aantal foto’s getoond van het werk van rietsnijder Errie met de grote blauwe rietmaaier. Vandaag doe ik dat nog eens dunnetjes over met een dronevideo van een paar minuten …

– wordt vervolgd