Categorie archief: Ditjes en datjes

Van Eagum naar Boazum

Geplaatst op door

Na een dagje met zon en kleur hier in het noorden is het vandaag mistig en grijs. Tijd om ons ritje langs een aantal oude Friese kerken weer op te pakken.

Mijn fotomaatje en ik lieten Eagum achter ons en zetten via landelijke wegen koers naar ons volgende doel: de Sint-Martinuskerk of Sint-Martenstsjerke in Boazum (Bozum in het Nederlands). Onderweg passeerden we o.a. de Kleiterpstermolen (Google Maps), een maalvaardige Amerikaanse windmotor van het merk Hercules, zoals er ook één bij De Veenhoop staat …


Boazum is een oud dorp, dat ooit via een riviertje verbonden was met de oude Middelzee. Het dorp ligt op een grote terp, volgens sommige zou er zelfs sprake geweest zijn van twee terpen. In 1260 werd de plaats voor het eerst vermeld als Bosingum. In het tegenwoordige Boazum zocht Jetske een prominent plekje om de auto te parkeren, zo dicht mogelijk bij de kerk en voor de deur van een huis dat waarschijnlijk ooit is gebouwd voor een lokale notabele …


Jetske heeft op haar blog het verhaal achter dit mooie huis uiteengezet: ‘De Sint-Martinuskerk in Boazum’. Vanaf het Altaplein liepen we langs de vijver die tussen het bovenstaande huis en de kerk ligt. Jetske dook nog snel even de ‘notaristuin’ in om de kerk mooi weerspiegeld vast te leggen. Ik stelde me tevreden met de onderstaande beelden bij het naderen van de kerk …

Het eerste wat me opviel zodra we voorbij het hek waren, was dat deze kerk toch wel een maatje groter lijkt te zijn dan de middeleeuwse Kleastertsjerke in Kortehemmen of de Sint Hippolytuskerk in Olterterp …


De Sint-Martinuskerk is een van de oudste romaanse kerkgebouwen in Fryslân uit de 12e eeuw …

De kerk is toegankelijk door een sierlijk poortje in de zuidmuur. De ingang van baksteen en bergsteen, is geflankeerd door zogenaamde korintische pilasters die een hoofdgestel dragen, waarin een opschrift en het jaartal 1700. De letters FGP staan voor Fransiscus Gellides, Predicant …

De deur bleef ook hier weer gesloten voor ons. Jammer, want het interieur met o.a. plafondschilderingen die bij een restauratie in 1941 tevoorschijn kwamen, schijnt ook zeker de moeite waard te zijn. Forceren leek me weinig doeltreffend in dit geval …


  • morgen meer

Even wat kleur tussendeur

Geplaatst op door

Voordat ik verder ga met het ritje langs een aantal oude Friese kerken en torens, vandaag tussendeur even wat kleur. Dit is het laatste blaadje van onze beukhaag tegen de achtergrond van een boom met mooie rooie bladeren van de buren …

Op ’t kerkhof van Eagum

Geplaatst op door

Tot slot kijken we nog even rond op het kerkhof bij de toren, dat niet groter zal zijn dan pakweg 25 x 25 meter. Waar ooit het kerkje stond, liggen nu enige graven. Hoe oud en klein het kerkhof ook is, er worden nog steeds mensen begraven …


Eigenlijk is het een gewone begraafplaats. Er worden grafrechten betaald en na verloop van tijd worden de graven geruimd om plaats te maken voor nieuwe graven. Ook zeer oude graven worden helaas geruimd. Dit prachtige grafmonument is daarbij tot nu toe de dans ontsprongen …

En dat geldt ook voor deze twee graven, die nauwelijks meer leesbaar zijn. Kijkend naar de naam Sophia Helena Maria Lobrij van Troostenburg de Bruijn lijkt het hier te gaan om oude adel. Naast haar ligt Jac. P. van den Berg. Mogelijk zijn de grafrechten voor eeuwig afgekocht, in dat geval mogen de grafstenen net zo lang blijven staan tot ze uiteindelijk helemaal verweerd zijn en van ellende uit elkaar vallen. Daarna zullen ook deze twee graven worden geruimd. Het is jammer, maar zo gaan die dingen uiteindelijk …


Zoals het een goed kerkhof betaamt, staat er een mooi bankje – in dit geval van de uitvaartvereniging ‘De Laatste Eer’ – tegen de heg aan de oostkant van de begraafplaats …

Met de foto van een fragment van een bijzonder grafmonument kom ik aan het eind van deze rondgang over het kleine kerkhof bij de toren van Eagum …

Naar de toren van Eagum

Geplaatst op door

Met het oog op de onzekere weersverwachting kozen Jetske en ik er tijdens onze vorige gezamenlijke fotodag voor om een ritje langs wat oude Friese kerken en torens te maken. Jetske had zelfs al wat voorwerk gedaan en drie plaatsen aangestipt. Ze stelde voor om op vertrouwd terrein te beginnen, bij de toren van Eagum (Google Maps) …


Zelf ben ik er wel vaker geweest, en we hebben er ook samen al eens rondgestruind. Maar dat maakt niet uit, sommige bouwwerken en objecten tonen zich in elk seizoen anders. Zo ook de toren van Eagum, die nu mooi door de bijna kale bomen schemert waar hij ’s zomers goeddeels schuil achter gaat. En het is gewoon een lief torentje …


Het was nog geen sinecure om bij de toren en op het omringende kerkhof te komen. Wat we ook deden en probeerden, het hek bleef – waarschijnlijk als gevolg van vandalisme – dicht. Het zat werkelijk muurvast, er was geen beweging in de krijgen. Er zat niets anders op, dan over het hekwerk aan de buitenkant van de palen te klimmen. Voor mij was dat gewoon een forse stap, maar voor Jetske was het met haar geringere lengte nog een aardig klusje, want er zaten gemene punten op dat hekwerk …

Afijn, we hadden het gered en stonden meteen aan de voet van de toren, bij het centrum van Fryslân, tevens het middelpunt van de wereld …

  • wordt vervolgd

’t Eerste ijs van 2022-’23

Geplaatst op door

Een foto van het eerste ijs van de winter van 2022-’23 in de tuin herinnerde me eraan, dat het nu toch de hoogste tijd wordt om me een dagje op het dichten te gaan richten …

Wachtkamer met oude helden

Geplaatst op door

Vorige week verscheen er ineens zo nu en dan een vlekje voor mijn linkeroog. Hing er een haar voor mijn ogen? Nee, want wegvegen bracht geen verandering. Vooral achter de pc was het vervelend en soms zelfs hinderlijk. Omdat het poetsen van zowel leesbril als beeldscherm geen verbetering bracht, hebben we maandag de huisarts maar eens gebeld. Daar kon ik dinsdagmiddag terecht. Nadat de huisarts de situatie in ogenschouw had genomen, vertrouwde hij het niet, temeer omdat ik vertelde dat er intussen 3 vlekjes zaten. Hij dacht niet direct aan een netvliesloslating, maar hij durfde het ook niet uit te sluiten. Daarom nam hij meteen de telefoon ter hand om een afspraak te maken bij een oogarts in het plaatselijke ziekenhuis. Dankzij dat telefoontje van arts tot arts, kon ik woensdagmiddag al bij de oogarts terecht …


En zo betraden we woensdag weer eens een nieuwe wachtruimte in ziekenhuis Nij Smellinghe, ditmaal bij de poli oogheelkunde. Er hingen weliswaar mooie kleurige platen van oude helden als Elvis Presley, James Dean, Marilyn Monroe en Ray Stevens aan de muren, ik zat toch niet lekker. Mijn oude vriend Johan heeft eens een netvliesloslating gehad, en daar zat ik allerminst op te wachten. Ik vond het dan ook niet erg, dat ik al snel werd geroepen voor een intake en vooronderzoek door een verpleegkundige …


Niet veel later zat ik ook al bij de oogarts zelf op de stoel. Na uitgebreide bestudering van beide ogen onder een bundel fel licht, luidde de diagnose dat het in principe een onschuldige aandoening betreft. De vlekjes zullen waarschijnlijk na verloop van tijd vanzelf weer verdwijnen. Maar het blijft een puntje van aandacht, dat dan weer wel. Minder goed nieuws was dat mijn netvlies slijtage vertoont. Maar voorlopig hoef ik me ook daarover geen zorgen te maken, zei de oogarts. Het zijn van die dingen waar je zelf verder toch geen invloed op kunt uitoefenen. “Gewoon gezond blijven eten en drinken, meer kun je er zelf niet aan doen,” aldus de oogarts. Met nog enigszins getroebleerde ogen reden we toch wel opgelucht huiswaarts …


Trije tuorren, twa tsjerken

Geplaatst op door

Sinds de kerk in 1856 werd afgebroken, staat de toren van Eagum helemaal alleen op de wereld, slechts omringd door het kerkhof. Bij de Sint-Radboudkerk in Jorwert ging het andersom. Daar stortte de toren op zaterdagochtend 25 augustus 1951, om zeven minuten over vijf, met donderend geraas in elkaar. Drie jaar later was de toren herbouwd. Je zou kunnen stellen, dat de Sint-Martinuskerk in Boazum nog als enige van de drie bouwwerken in originele staat verkeert …

Boazumertsjerke – Sint-Martinuskerk, Boazum
De toer fan Eagum – de toren van Eagum
Redbadtsjerke – Sint-Radboudkerk, Jorwert


En dan nog even dit …

Gisteren kreeg ik met dank aan @dhabirecorder en @Gelkinghe via Twitter een mooi filmpje uit het Fries Film Archief te zien. ‘Ien mûle, twa talen’ (Eén mond, twee talen) is een mooi filmpje uit 1974 over Fryslân en zijn tweetaligheid. Het laat mooie beelden zien van het leven op het Friese platteland en de betekenis van het Fries in het begin van de jaren ’70. Het past prima bij deze serie blogs over een drietal (kerk)torens, want in deze streek speelt het Fries in alle geledingen en op alle vlakken nog steeds een grote rol. Via de onderstaande, wat rare en lange link, kun je het filmpje bekijken:

https://www.archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=317&miadt=158&miaet=14&micode=0001&minr=722354&milang=nl&misort=last_mod%7Cdesc&miview=ff