Wachten op de (zonne)storm

Waar we vandaag in afwachting zijn van de eerste herfststorm van het jaar, die naar verwachting morgen in grote delen van het land voor problemen kan zorgen, was ik precies 10 jaar geleden met vele andere poollichtjagers in afwachting van een heel andere storm, namelijk een zonnestorm. Hoewel we op dat moment het hoogtepunt van de ongeveer 11 jaar durende zonnecyclus al geruime tijd achter ons hadden gelaten, verschenen er in de tweede helft van oktober 2003 in hoog tempo grote en zeer actieve zonnevlekken. In rap tempo volgde de ene grote uitbarsting na de andere op de zon, waardoor grote hoeveelheden geladen zonnedeeltjes de ruimte in werden geslingerd. Op dinsdag 14 oktober werd er zowel vanuit Duitsland als vanuit Nederland vaag poollicht waargenomen, en op de zon nam de activiteit alleen nog maar toe …

031026-2000x

Heit (= vader voor niet-Friestaligen) had vroeger vaak verteld over de keer dat hij ergens in de 40-er jaren het noorderlicht of poollicht had gezien. Hij kon altijd erg enthousiast verhalen over de kleurenpracht. Omdat ik het poollicht ook graag eens met eigen ogen wilde zien, had ik sindsdien vaak de noordelijke hemel afgespeurd. Dat was echter steeds zonder succes, omdat ik in feite zonder enige informatie wat op goed geluk naar het noorden stond te staren. Met de komst van internet werd dat anders. Nadat ik in voorgaande jaren elders al wat informatie bijeen had gesprokkeld, stortte ik me vanaf 26 oktober 2003 in de poollicht-chatbox. Daar leerde ik van meer en minder ervaren poollichtjagers in korte tijd veel over het ontstaan van poollicht en over het interpreteren van de diverse metertjes en grafieken die behulpzaam konden zijn bij het voorspellen ervan …

031026-1900x

Het gevolg was dat ik in de laatste week van oktober 2003 langzaam maar zeker de dag en de nacht begon om te draaien, want ik moest en ik zou het poollicht zien. Uiteindelijk werd mijn geduld beloond. Morgen meer over de weg naar het poollicht in oktober 2003. Daarbij verlies ik overigens de actualiteit niet uit het oog.  We zitten namelijk op dit moment weer op het maximum van de ongeveer 11 jaar durende zonnecyclus. Dat zonnemaximum verloopt tot dusver teleurstellend rustig, maar daar is sinds vrijdag eindelijk wat verandering in gekomen. Toen deden zich namelijk twee krachtige X-flares voor op de zon, de eerste golf met geladen zonnedeeltjes die van deze uitbarsting afkomstig zijn, wordt in de loop van morgen bij de aarde verwacht. Echt hoge verwachtingen heb ik daar niet van, omdat de uitbarstingen zich aan de oostelijke kant van de zon voordeden, waardoor ze niet volledig op de aarde gericht zijn. Maar met poollicht weet je het maar nooit …

– wordt vervolgd –

Herfstmijmeringen

De herfstvakantie werd hier vandaag geheel in stijl afgesloten met zon, een tamelijk forse wind en relatief hoge temperaturen. In ons tuintje liep het kwik vanmiddag op tot 18,3 ºC …

131024-1145x

In de afgelopen week heb ik met vrijwel dagelijks één of meer mooie fotokuiertjes volop kunnen genieten van het fraaie najaarsweer, en heb ik de bladeren zien verkleuren …

131024-1201x

Met de eerste herfststorm in het vooruitzicht is het nu tijd om weer even gas terug te nemen en mijn onderdanen wat rust te geven …

131024-1204x

De komende dagen neem ik jullie hier weer even mee terug naar de spannende gebeurtenissen die zich in de laatste dagen van oktober 2003 voordeden …

131024-1144x

Skywatch Friday 272

We hadden een mooie zonnige herfstweek in Nederland …

We had a wonderful sunny autumn week in the Netherlands….

131023-1306x

Dinsdag liepen ook in de provincie Fryslân de temperaturen op tot boven de 20 ºC …

On Tuesday even in the northern province Fryslân the temperatures rose above 20 ºC …

131023-1302x

Langzaam verdwijnen de groene tinten uit het landschap …

Slowly the green colors are fading in the landscape  …

131024-1330x

Geel, rood en bruin kleuren het landschap steeds meer … ja, het is toch echt herfst …

Yellow, red and brown are coloring the landscape more and more  … yes, it’s really autumn …

131024-1311x

Wil je meer Skywatch foto’s zien? Gewoon even op het logo klikken …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

skywatch

Maak er een mooi weekend van!
Wishing you all a wonderful weekend!

 

Skywatch Friday 271

We hadden een grijze en tamelijke winderige week in Nederland …

We had a grey and rather windy week in the Netherlands….

131016-1330xx

Tijdens een ritje over het Friese platteland speelden zon, wind en wolken een spel met elkaar …

During a ride on the Frisian countryside sun, wind and clouds were playing a game with each other …

131016-1331xx

Even verscheen er een stukje blauw aan de lucht …

For a moment there was a piece of blue sky  …

131016-1334xx

Voor de koeien maakte het allemaal niets uit, zij bleven rustig grazen in hun weiland …

It didn’t matter to the cows, they remained quietly grazing in their meadow  …

131016-1338xx

Wil je meer Skywatch foto’s zien? Gewoon even op het logo klikken …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

skywatch

Maak er een mooi weekend van!
Wishing you all a wonderful weekend!

Weerbeeld september 2013

In de eerste dagen van september liepen de maximumtemperaturen geleidelijk op tot tropische waarden in een groot deel van ons land op 5 september. Zelfs bij Lauwersoog liep het kwik op die dag op tot ruim 29 ºC …

130905-1604x

Landelijk werd de hoogste temperatuur van de maand op 5 september genoteerd in het Limburgse Ell met 32,7 ºC. In ons tuintje liep het kwik die dag op tot 30,1 ºC. Ook op 6 september kon ik met 28, 4 ºC in ons tuintje nog een zomerse dag noteren, daarna liepen de temperaturen terug tot normale waarden voor de tijd van het jaar. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur in september uit op 14,2 ºC, daarmee was september in ons tuintje een halve graad warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 14,4 ºC …

131005-temp-september

Na de eerste week volgde een periode met wisselvallig, maar tamelijk rustig herfstweer.  Vanaf 20 september werd het weer in onze regio opnieuw bepaald door een hogedrukgebied. Er kwam weer meer ruimte voor de zon, waardoor onder andere vlinders zich weer veelvuldig lieten zien …

130904-1335x

Gemiddeld over het land viel er in september 109 mm regen tegen een langjarig gemiddelde van 78 mm. Volgens het KNMI was het daarmee de natste september sinds 2001, toen viel landelijk bezien 177 mm regen. De meeste neerslag viel in september in de westelijke kustprovincies en in de Achterhoek, lokaal werd daar 175 tot 185 mm afgetapt …

131005-neerslag-september

In ons tuintje viel in september met 85 mm ongeveer de normale hoeveelheid neerslag. Vooral op 16 september wisselden zon en felle hagelbuien elkaar regelmatig af   …

130916-1723xT

Onder invloed van het eerder genoemde hogedrukgebied kwam er in de laatste week van september voor de zoveelste keer dit jaar een oostelijke stroming op gang. Vooral in de nachtelijke uren was het gegak van overvliegende ganzen die hier komen overwinteren weer goed te horen. Rond het natuurgebied De Deelen streken de eerste groepen ganzen in de weilanden neer …

130930-1524x

Op 22 september werd in ons tuintje voor het laatste de 20 graden gehaald. Daarmee komt het aantal warme dagen (maximumtemperatuur 20 ºC of hoger) ondanks de late start van het zomerse weer in 2013 in ons tuintje op 71 stuks. Over de periode 1971-2000 haalden we gemiddeld 67 warme dagen per jaar, en in 2012 waren dat er 74.

Gakkende wintergasten

Al bijna een week lang is vooral in de nachtelijke uren het gegak van overvliegende ganzen weer goed te horen. Het is wat aan de vroege kant, maar het is wel ter verklaren met de koude oostelijke wind die er de laatste tijd vanuit de Russchische regionen onze kant op waait.

Om te kijken of de eerste wintergasten intussen al waren neergestreken in de ganzengedooggebieden in de buurt, heb ik gistermiddag een ritje door het weidegebied ten westen van Drachten gemaakt. Al bij De Wilgen trof ik een eerste groep ganzen aan. Veel meer ganzen zag ik later in een paar weilanden, die onderdeel uitmaken van het gedooggebied rondom De Deelen …

130930-1519x

Terwijl ik vanaf de Hooivaartsweg een paar foto’s maakte van een groep ganzen aan de andere kant van het kanaal, koos ietsje oostelijker van die plek een veel grotere groep ganzen bij de plas ineens luid gakkend het luchtruim …

130930-1525x

Het moest weer wennen om met zo’n grote groep vogels om te gaan, maar toch heb ik er nog een aardige close-up uit weten te persen …

130930-1523x

Het gewriemel van zulke grote groepen ganzen zal het beeld in deze omgeving ongetwijfeld weer bepalen in de komende maanden. En ze zullen ook hier vast weer veelvuldig te zien zijn, want vooral het opstijgen van zo’n grote groep ganzen is en blijft fascinerend om te zien èn te horen. Toch maar eens kijken of ik deze herfst en winter iets met video kan doen met die ganzen …

130930-1529x

De droge zomer van 2013

Voordat vanavond om 22:44 uur de astronomische herfst zijn intrede doet, kan ik nog net even terugblikken op de weerkundige zomer, die van 1 juni tot 1 september loopt. De zomer begon geheel in lijn met de vijf voorgaande maanden koel, want juni was in ons tuintje met een gemiddelde temperatuur van 13,9 ºC een halve graad te koud voor de tijd van het jaar. Daar kwam in juli echter snel verandering in. Met een gemiddelde temperatuur van 18,2 ºC was juli bijna 2 graden warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Omdat augustus vervolgens ook warm verliep, kwam de gemiddelde zomertemperatuur in ons tuintje uit op 16,5 ºC. Daarmee hadden we na twee uitgesproken koele zomers eindelijk weer eens een warmere zomer. Tussen 21 en 27 juli was er zelfs sprake van een landelijk hittegolf die een week duurde. Een hittegolf is een periode van minsten vijf dagen in De Bilt met 25,0 graden of meer waarvan op minstens drie dagen 30,0 graden of meer is gemeten. Sinds de zomer van 2006 was er in Nederland geen hittegolf meer voorgekomen. In ons tuintje werd die hittegolf formeel net niet gehaald, maar het was er desondanks warm genoeg …

130922-temp-zomer2013

Ondanks -of misschien wel juist dankzij-  het koele verloop van juni, leverde deze maand prachtige kleurrijke landschappen op. Paardenbloemen, boterbloemen, pinksterbloemen, zuring en echte koekoeksbloemen zorgden op veel plaatsen voor kleurrijke accenten in het frisgroene landschap …

Zetten we de temperaturen van de afgelopen zomer even in een wat breder perspectief, dan wordt al snel duidelijk dat het eigenlijk maar een gematigde zomer was. Over de periode 2003-2013 komt de zomer van 2013 qua temperatuur in ons tuintje terecht op een gedeelde achtste plaats. De zomer van 2013 telde in ons tuintje 12 zomerse dagen (maximumtemperatuur 25 ºC of hoger) en drie tropische dagen (maximumtemperatuur 30 ºC of hoger), en dat komt allemaal heel netjes overeen met het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000 …

130911-temp-zomers2003-2013

Behalve op warmte hebben we dit jaar ook lang moeten wachten op het verschijnen van vlinders en andere insecten, maar uiteindelijk werd 2013 toch een prachtig vlinderjaar …

Behalve warm was de zomer van 2013 ook droog, gemiddeld viel er over het land 137 mm tegen ongeveer 225 mm normaal. Landelijk gezien waren alle drie de zomermaanden droger dan normaal. Onze omgeving vormde daarop in juni een uitzondering. In ons tuintje viel in de eerste zomermaand 105 mm tegen normaal over de periode 1971-2000 ongeveer 70 mm. Met een totale neerslagsom van 176 mm viel er in ons tuintje zo’n 24 mm minder regen dan gemiddeld over de periode 1971-2000 …

130922-neerslag-zomer2013

De neerslag die er in de afgelopen zomer viel, kwam vooral voort uit zware buien, die hier en daar gepaard gingen met wateroverlast. In ons tuintje viel vooral op 21 juni veel regen, in totaal kon ik die dag 35 mm aftappen. De meeste neerslag viel die dag in het Drentse Zweelo: 90 mm. Op 27 juli en in de nacht van 5 op 6 augustus trokken er zware onweersbuien over het zuidoostelijke deel van Fryslân. Maar tussen de zware buien door het was vooral in juli en augustus langdurig droog …

Wat de temperaturen betreft was er niet echt sprake van extremen in de afgelopen zomer, voor de neerslag ligt dat toch net even anders. De zomer was droog met gemiddeld over het land viel 137 mm tegen 225 mm normaal, in De Bilt bleef de neerslag zelfs beperkt tot 117 mm. In ons tuintje viel in de afgelopen zomer 176 mm neerslag, tegen normaal ongeveer 200 mm. Daarmee staat de zomer van 2013 wat droogte betreft met stip op een goede tweede plaats in de reeks sinds 2003 …

130911-neerslag-zomers2003-2013

De vakantiegangers in eigen land hadden geluk dit jaar, vooral op de Friese meren was het goed toeven in juli en augustus. Het koude voorjaar zal voor veel bedrijven in de kampeer- en watersportsector misschien niet helemaal zijn goedgemaakt, maar uiteindelijk had niemand echt te klagen dit jaar …