Als er één schaap over de dijk is …

… dan blijft de rest van de kudde vaak nog rustig staan grazen …

Als er één schaap over de dijk is …

… dan blijft de rest van de kudde vaak nog rustig staan grazen …

Voordat ik jullie meeneem naar het “Tempeltje van Ids”, laat ik nog even een foto uit het archief zien. Op deze foto, die ik op 25 augustus 2008 heb gemaakt vanaf de 24 meter hoge Seedykstertoer, is goed te zien hoe immens hoog de windturbines zijn in vergelijking met de traditionele poldermolen “de Kleilânsmole”. Een verrijking van het landschap kunnen we deze gigantische windturbines dan ook niet noemen, dit in tegenstelling tot het “Tempeltje van Ids”, want dat is een prachtig landschapselement …

Goed, op naar het “Tempeltje van Ids”, zoals dit kunstwerk in de volksmond wordt genoemd. De Tempel van kunstenaar Ids Willemsma staat op de Friese waddendijk, dichtbij het plaatsje Marrum. De Tempel is door Willemsma ontworpen in opdracht van het waterschap Friesland. Dit is ter afsluiting van het op deltahoogte brengen van de Friese zeedijken in het kader van de landelijke Deltawerken. Het kunstwerk werd in 1993 onthuld. De kunstenaar noemt het werk zelf het presenteerblad van staal waardoor de dijk als het ware wordt opgetild …

De Tempel wordt gedragen door twaalf palen. Deze palen stellen de twaalf provincies voor. De Tempel heeft de hoogte van de oude zeedijk. Bovenop de stalen dragers ligt een dak dat uit een stuk oude zeedijk bestaat. Op het dak is tweehonderd ton klei aangebracht, dat begroeid is met hetzelfde gras als de zeedijk. De Tempel staat in perfecte harmonie met de omgeving, vooral omdat op het dak het groen van de dijk terugkeert …

Het kunstwerk is goed te zien vanaf de weg Stiens-Holwerd. De Tempel laat zich kennen als een raadselachtig accent in een weids landschap. De ene keer zijn er vier palen zichtbaar, de andere keer acht en dan weer tien. Het lijkt net een bewegende streepjescode. Wanneer men in de Tempel staat en naar boven kijkt, weerspiegelen de palen zich in het glimmend zwarte plafond. Dit krijgt hierdoor iets van een groot zwart gat …

Zoals ik in het begin van dit logje al schreef, hebben zowel de omwonenden als kunstenaar Ids Willemsma tevergeefs lang geprotesteerd en processen gevoerd tegen de komst van de zeven grote windturbines. En er is nog steeds veel discussie gaande, om te kijken of het windmolenpark weer weggehaald kan worden. De rust en ruimte van het gebied wordt erdoor aangetast, net als de uitstraling van de Tempel. En daar ben ik het op zich van harte mee eens. Maar we zullen toch op zoek moeten naar alternatieve vormen om in onze energiebehoeften te voorzien. Als windenergie daar op deze manier (voorlopig) een bijdrage kan leveren, dan moet het maar …

Wat op deze 5e augustus 2014 verder nog opviel tijdens mijn ritje langs de Waddenkust, is dat de lucht boven zee en boven de eilanden helderblauw was, terwijl er boven het vasteland voortdurend wolken opbolden. Dat was hier op de top van de dijk en dus ook op de foto’s heel mooi te zien …

Ik sluit de serie logjes over mijn rit langs het Wad, die ik op 5 augustus heb gemaakt, af met een beeld waarmee ik een week geleden ben begonnen: zicht op de oogstwerkzaamheden vanaf de Friese zeedijk aan het Wad …

Bron: Ecomare
Zo lang regen en kou het actuele weerbeeld bepalen, ga ik nog maar even door met foto’s die ik op 5 augustus heb gemaakt tijdens mijn tocht langs het Wad over de Friese klei. Na de tussenstop bij Zwarte Haan, waarvan ik in de drie voorgaande logjes verslag heb gedaan, ben ik in oostelijke richting verder gereden in de richting van Marrum. Ten westen van Marrum staat de in 1865 gebouwde poldermolen “Kleilânsmole” vlakbij een aantal reusachtige moderne windturbines. Ik blijf dat een bijzonder beeld vinden …

Een klein stukje naar het noorden staat op de achtergrond van één van die enorme windturbines een tempeltje op de zeedijk. Daar nemen we later nog even een kijkje, wat eerst de aandacht vraagt is de wolk aan de voet van de windturbine …

Nadat ik een stukje verder ben gereden, wordt duidelijk wat er aan de hand is. Net als eerder op de dag bij Westhoek, wordt ook hier het graan van het land gehaald …

Een wolk van stof achter zich latend, komt de combine dichterbij …

Korte tijd later verdwijnt de grote machine weer net zo snel in de stofwolk …

Voor mij stond de wind gelukkig gunstig …

Nog een laatste blik over de akker, dan wordt het tijd om koers te zetten naar het Tempeltje van Ids, dat op de laatste foto weer aan de linkerkant op de dijk te zien is …

– wordt vervolgd –
Nadat ik het Wad bij Zwarte Haan een tijdje had bekeken vanaf de dijk, ben ik nog even afgedaald naar zeeniveau …

De slenk ziet er vanuit dit perspectief ineens heel anders uit …

Aan de overkant van de slenk grazen een paar schapen en in de verte kunnen we nog net de koeien ontwaren …

Er dobbert een meeuw op het wateroppervlak …

Verder is het rustig hier op het Wad … heel rustig en leeg …

Helemaal stil en verlaten was het echter niet, de zonnende dame en haar gezelschap vallen hier toch wel op, want zoveel badgasten komen hier normaal gesproken niet …

En daar komt pa met de kinderen terug van hun Wadwandeling. Dit soort avonturen is echter niet helemaal zonder risico. De vorige keer dat ik hier bij Zwarte Haan was, hoorde ik op weg terug naar huis bij Omrop Fryslân dat de hulpdiensten waren uitgerukt voor een vrouw, die bij Zwarte Haan op eigen initiatief en gelegenheid het Wad was opgewandeld en daar werd overvallen door het opkomende water …

En dan is het tijd om de blik weer op het vasteland te richten, waarboven intussen meer en meer wolken werden gevormd en samengepakt …

Ik beklim de dijk weer om mijn rit langs het Wad nog een stukje te vervolgen …

Morgen plaats ik in het kader van Skywatch Friday een paar actuelere foto’s, en dan zien we in het weekend wel verder …
Zo, de broodjes zijn op, de benen hebben hun rust gehad, tijd om weer even in beweging te komen …

We nemen even een kijkje bij dat vreemde uitkijkpunt aan de buitenzijde van de dijk. Vermoedelijk heeft dit iets te maken met het H.G. Miedemagemaal dat hier aan de landzijde van de dijk staat, en dat zorgt voor de afwatering van het Bildt in de Waddenzee …

Voor mij is het gewoon een prachtig uitzichtpunt, waar je je – bijna aan het eind van de wereld – even los voelt komen van de aarde …

Maar het is nog niet niet helemaal het eind van de wereld … als je goed kijkt, dan zie je aan de overkant nog net heel vaag de rood-witte vuurtoren van Ameland staan …

In de verte zweven zeilboten voorbij, dichterbij zien we het niet zo gek veel voorkomende fenomeen van de spelende mens op het Wad …

Draaien we de blik wat naar rechts, dan zien we opnieuw het buitendijks grazende vee, maar het ging me hier om het patroon van de paaltjes in het land …

Morgen dalen we nog wat verder af, en zetten we hier even voet op het Wad …
Zo lang het koud en regenachtig is, kan ik hier best even op zonnige wijze doorgaan met het ritje langs het Wad op 5 augustus jl.
Nadat ik in de buurt van Westhoek wat foto’s had gemaakt van de oogstwerkzaamheden, ben ik in oostelijke richting verder gereden over de Oudebildtdijk, om via Nij Altoenae uiteindelijk terecht te komen bij Zwarte Haan …

Gewapend met mijn camera, een paar broodjes en een heerlijk koel flesje water passeer ik halverwege de zeedijk het beeld ‘de Slikwerker’. Aan de voet van de dijk lag de temperatuur in zon en luwte zeker ruim boven de 25 graden, maar op de kruin van de dijk staat een heerlijk briesje dat enige verkoeling brengt …

Op de dijk staan twee lange stalen zitbanken, die samen een monument vormen ter nagedachtenis aan de Friese PvdA-politica Anita Andriesen. Anita Andriesen was een politica naar mijn hart, zo rood als een kreeft en altijd recht door zee. Ze was gedeputeerde voor de PvdA in de provincie Fryslân en heeft veel voor de provincie betekend. Ik strijk neer op de bank waarin de tekst “Om de kwaliteit fan de romte” staat. Deze titel is ontleend aan het provinciale streekplan ‘Om de kwaliteit fan de romte’, dat goeddeels aan Anita’s brein was ontsproten. Langs de bank met Anita’s naam kijkend, die scheef tegenover de eerste bank staat, is dit een prachtig plekje om je blik over het Wad te laten glijden …

Door de aanhoudende droogte in het noorden is het gras op de dijk dor en droog, het zal voor de schapen niet meevallen om hier hun kostje bijeen te scharrelen …

Het vee dat verderop staat te grazen in het buitendijkse land heeft het beter getroffen, daar lijkt het gras nog lekker mals en groen te zijn …

– wordt vervolgd –
Vanaf Firdgum heb ik mijn tocht op 5 augustus voortgezet in noordelijke richting. Bij Dijkshoek ben ik rechtsaf gegaan om over de Oudebildtdijk koers te zetten naar Zwarte Haan. Al snel werd mijn blik getrokken door een combine die verderop in het land een stofwolk opwierp. Tot mijn grote geluk was er ter plekke een uitwijkstrook, zodat ik de auto zonder hinder te veroorzaken kon parkeren …

Omdat de combine nog ver weg was, kon ik eerst mijn blik nog even rustig over het omringende akkerlandschap laten glijden. Vanaf dijkhoogte is goed te zien dat de verschillende producten als graan, bieten, aardappelen, etc samen een fraaie lappendeken van het akkerland maken …

Na een tijdje richt ik de camera toch maar weer op de combine, want dat soort imposante machines blijft toch elke keer mijn aandacht trekken. Afijn, kijk maar even mee, de foto’s kunnen worden vergroot door erop te klikken …
Toen de combine na enige tijd zijn last voor verder transport overbracht naar een tractor en wagen, ben ik in de auto gestapt om mijn weg richting Zwarte Haan te vervolgen.