In de afgelopen weken liet Groninganus al eens wat zien van de oprukkende grote waternavel in de buurt van Hoogkerk. Tijdens een ritje langs de Opsterlandse Compagnonsvaart viel het me gisteren op, dat ook hier op verschillende plaatsen een dik pakket grote waternavel op het wateroppervlak drijft, zoals hier bij de brug “Wijnjeterp” over de Compagnonsvaart. Vanaf de oevers groeit de vaart in hoog tempo dicht …

Grote waternavel (Hydrocotyle ranunculoides) is van oorsprong afkomstig uit Noord-Amerika. De Nederlandse naam is een letterlijke vertaling van de wetenschappelijke naam. De plant heeft min of meer ronde vijflobbige bladeren met een diameter van 4 tot 10 centimeter. De bladeren staan op een dunne steel die in het midden aan het blad vastzit. Aan één kant is het blad diep ingesneden tot aan de bladsteel …

De plant wordt ongeveer 1 tot 3 cm groot, bloeit van mei tot augustus en is te vinden in allerlei zoete, voedselrijke wateren en kan grote omvangrijke drijftillen (een soort deken) vormen. De groei begint meestal vanaf de oever, maar ook tussen rietkragen. De plant breidt zich vervolgens cirkelvormig uit …

Grote waternavel is een uitheemse waterplant die hier zo welig tiert (mede dankzij de zachte winters), dat sloten en vaarten waar hij voorkomt in korte tijd helemaal bedekt zijn met een dik pak groene bladeren en belemmert de doorvaart en verstikt het andere waterleven …

De plant is in Nederland geïntroduceerd als vijver- en aquariumplant en was te koop in tuincentra. Nu bekend is hoe de plant in onze wateren woekert, is verkoop ervan officieel verboden. Maar daarmee is het probleem niet opgelost, om er vanaf te geraken moet grote waternavel tot en met het laatste blaadje worden verwijderd …

Omdat grote waternavel explosief groeit, kunnen sloten en vaarten verstopt raken, waardoor een goede aan- en afvoer van water in het gedrang kan komen, en dat kan zeker in een natte tijd voor problemen zorgen. Het leek me dan ook wijs om Wetterskip Fryslân middels een mailtje maar op de hoogte te stellen van het voorkomen van deze exoot in de Opsterlandse Compagnonsvaart …

Omdat de grote waternavel Fryslân vanuit het oosten en zuidoosten binnendringt, vind ik het vreemd dat Wetterskip Fryslân er dit jaar voor kiest om de nadruk op de controle op het schoonmaken van sloten, vaarten en duikers te richten op het westelijk deel van de provincie. Volgend jaar (2015) vindt de herfstschouw plaats in het oostelijke deel van Fryslân en het Groninger Westerkwartier.