Weerbeeld oktober 2013

Oktober was een bijzondere maand, en dat was het. Om te beginnen was het een uitzonderlijk zachte maand. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur van uit op 12,2 °C, tegen een langjarig gemiddelde van 10,3 °C over de periode 1971-2000. Daarmee schaart deze oktobermaand zich op de achtste plaats in de rij van tien zachtste oktobermaanden sinds het begin van de metingen in 1901. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur uit op 11,9°C tegen normaal over de periode 1971-2000 9,9 °C. Op 22 oktober liep de temperatuur in ons tuintje zelfs op tot 21,2 °C. In het Limburgse Ell werd op die dag 23,1 °C gehaald …

131109-temp-oktober

Terwijl de temperaturen in het begin van de maand in onze omgeving rond normale waarden lagen, lag er boven Oost-Europa een enorme bel koude lucht. Hierdoor trokken ganzen uit oostelijker contreien vroeger dan normaal naar onze omgeving. Dat leverde in de eerste week van oktober het ongebruikelijke beeld op van koeien die de weilanden bij Aldeboarn deelden met duizenden ganzen en een 15-tal grote zilverreigers …

131008-1519x

Over het algemeen was het hier in het noorden vrij rustig herfstweer. Ik heb de afgelopen maand dan ook op verschillende plaatsen fraaie weerspiegelingen op een rimpelloos wateroppervlak kunnen fotograferen, zoals hieronder bij de Leijen …

131016-1211x

Zo rustig was het echter niet overal. Vooral in het weekeinde van 11-13 oktober viel op veel plaatsen langdurig regen. Het KNMI gaf vanwege de grote hoeveelheid regen de één na hoogste waarschuwing (code oranje) af voor extreem weer. Op sommige plaatsen in de provincie Zuid-Holland viel in 24 uur ruim 120 mm. Veel andere plaatsen in Zeeland, Zuid-Holland en Utrecht kregen 75 mm of meer. Zulke hoeveelheden binnen één etmaal op zo’n grote schaal komen gemiddeld eens in de dertig jaar voor. Op het KNMI-station in De Bilt viel 161 mm, waarmee oktober hier op de vijfde plaats van natste maanden in ruim honderd jaar staat. In ons tuintje viel op die drie dagen slechts 15,5 mm regen. In totaal is er in oktober in ons tuintje zelfs minder regen gevallen dan normaal: 68 mm tegen normaal over de periode 1971-2000 ongeveer 74 mm …

131109-neerslag-oktober

Voor mijn gevoel duurde het dit jaar lang voordat de eerste herfstkleuren in de bomen verschenen. Een fraaie strakke scheiding tussen goudgele herfsttinten en groen gebladerte trof ik op 23 oktober in de buurt van Appelscha aan …

131023-1332x

Erg lang hebben we niet kunnen genieten van de herfstkleuren in het gebladerte. Op maandag 28 oktober trok een zware storm over een deel van het land. Enige tijd gold voor groot deel van het land zelfs een weeralarm (code rood) voor zeer zware windstoten van meer dan 100 km/uur. Op Vlieland en Lauwersoog werden windstoten gemeten van 151 km/uur. In het Waddengebied stond enige tijd een zeer zware storm, windkracht 11, een uurgemiddelde windsnelheid die sinds de storm van 25 januari 1990 niet was bereikt.

De gemeente Smallingerland schat dat er in en rond Drachten ca. 1.000 bomen zijn geveld. In omliggende gemeenten is het niet veel anders, er is in de wijde omtrek vrijwel geen straat of weg te vinden waar geen boom is omgewaaid of afgebroken. Alleen al in Fryslân zijn er dan ook duizenden bomen tegen de vlakte gegaan …

131031-1052x

Maar ach, alles is betrekkelijk, de tyfoon Haiyan die de afgelopen twee dagen de Filipijnen teisterde, heeft naar verluidt aan meer dan 1.200 mensen het leven gekost …   😦

Weerbeeld september 2013

In de eerste dagen van september liepen de maximumtemperaturen geleidelijk op tot tropische waarden in een groot deel van ons land op 5 september. Zelfs bij Lauwersoog liep het kwik op die dag op tot ruim 29 ºC …

130905-1604x

Landelijk werd de hoogste temperatuur van de maand op 5 september genoteerd in het Limburgse Ell met 32,7 ºC. In ons tuintje liep het kwik die dag op tot 30,1 ºC. Ook op 6 september kon ik met 28, 4 ºC in ons tuintje nog een zomerse dag noteren, daarna liepen de temperaturen terug tot normale waarden voor de tijd van het jaar. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur in september uit op 14,2 ºC, daarmee was september in ons tuintje een halve graad warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 14,4 ºC …

131005-temp-september

Na de eerste week volgde een periode met wisselvallig, maar tamelijk rustig herfstweer.  Vanaf 20 september werd het weer in onze regio opnieuw bepaald door een hogedrukgebied. Er kwam weer meer ruimte voor de zon, waardoor onder andere vlinders zich weer veelvuldig lieten zien …

130904-1335x

Gemiddeld over het land viel er in september 109 mm regen tegen een langjarig gemiddelde van 78 mm. Volgens het KNMI was het daarmee de natste september sinds 2001, toen viel landelijk bezien 177 mm regen. De meeste neerslag viel in september in de westelijke kustprovincies en in de Achterhoek, lokaal werd daar 175 tot 185 mm afgetapt …

131005-neerslag-september

In ons tuintje viel in september met 85 mm ongeveer de normale hoeveelheid neerslag. Vooral op 16 september wisselden zon en felle hagelbuien elkaar regelmatig af   …

130916-1723xT

Onder invloed van het eerder genoemde hogedrukgebied kwam er in de laatste week van september voor de zoveelste keer dit jaar een oostelijke stroming op gang. Vooral in de nachtelijke uren was het gegak van overvliegende ganzen die hier komen overwinteren weer goed te horen. Rond het natuurgebied De Deelen streken de eerste groepen ganzen in de weilanden neer …

130930-1524x

Op 22 september werd in ons tuintje voor het laatste de 20 graden gehaald. Daarmee komt het aantal warme dagen (maximumtemperatuur 20 ºC of hoger) ondanks de late start van het zomerse weer in 2013 in ons tuintje op 71 stuks. Over de periode 1971-2000 haalden we gemiddeld 67 warme dagen per jaar, en in 2012 waren dat er 74.

De droge zomer van 2013

Voordat vanavond om 22:44 uur de astronomische herfst zijn intrede doet, kan ik nog net even terugblikken op de weerkundige zomer, die van 1 juni tot 1 september loopt. De zomer begon geheel in lijn met de vijf voorgaande maanden koel, want juni was in ons tuintje met een gemiddelde temperatuur van 13,9 ºC een halve graad te koud voor de tijd van het jaar. Daar kwam in juli echter snel verandering in. Met een gemiddelde temperatuur van 18,2 ºC was juli bijna 2 graden warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Omdat augustus vervolgens ook warm verliep, kwam de gemiddelde zomertemperatuur in ons tuintje uit op 16,5 ºC. Daarmee hadden we na twee uitgesproken koele zomers eindelijk weer eens een warmere zomer. Tussen 21 en 27 juli was er zelfs sprake van een landelijk hittegolf die een week duurde. Een hittegolf is een periode van minsten vijf dagen in De Bilt met 25,0 graden of meer waarvan op minstens drie dagen 30,0 graden of meer is gemeten. Sinds de zomer van 2006 was er in Nederland geen hittegolf meer voorgekomen. In ons tuintje werd die hittegolf formeel net niet gehaald, maar het was er desondanks warm genoeg …

130922-temp-zomer2013

Ondanks -of misschien wel juist dankzij-  het koele verloop van juni, leverde deze maand prachtige kleurrijke landschappen op. Paardenbloemen, boterbloemen, pinksterbloemen, zuring en echte koekoeksbloemen zorgden op veel plaatsen voor kleurrijke accenten in het frisgroene landschap …

Zetten we de temperaturen van de afgelopen zomer even in een wat breder perspectief, dan wordt al snel duidelijk dat het eigenlijk maar een gematigde zomer was. Over de periode 2003-2013 komt de zomer van 2013 qua temperatuur in ons tuintje terecht op een gedeelde achtste plaats. De zomer van 2013 telde in ons tuintje 12 zomerse dagen (maximumtemperatuur 25 ºC of hoger) en drie tropische dagen (maximumtemperatuur 30 ºC of hoger), en dat komt allemaal heel netjes overeen met het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000 …

130911-temp-zomers2003-2013

Behalve op warmte hebben we dit jaar ook lang moeten wachten op het verschijnen van vlinders en andere insecten, maar uiteindelijk werd 2013 toch een prachtig vlinderjaar …

Behalve warm was de zomer van 2013 ook droog, gemiddeld viel er over het land 137 mm tegen ongeveer 225 mm normaal. Landelijk gezien waren alle drie de zomermaanden droger dan normaal. Onze omgeving vormde daarop in juni een uitzondering. In ons tuintje viel in de eerste zomermaand 105 mm tegen normaal over de periode 1971-2000 ongeveer 70 mm. Met een totale neerslagsom van 176 mm viel er in ons tuintje zo’n 24 mm minder regen dan gemiddeld over de periode 1971-2000 …

130922-neerslag-zomer2013

De neerslag die er in de afgelopen zomer viel, kwam vooral voort uit zware buien, die hier en daar gepaard gingen met wateroverlast. In ons tuintje viel vooral op 21 juni veel regen, in totaal kon ik die dag 35 mm aftappen. De meeste neerslag viel die dag in het Drentse Zweelo: 90 mm. Op 27 juli en in de nacht van 5 op 6 augustus trokken er zware onweersbuien over het zuidoostelijke deel van Fryslân. Maar tussen de zware buien door het was vooral in juli en augustus langdurig droog …

Wat de temperaturen betreft was er niet echt sprake van extremen in de afgelopen zomer, voor de neerslag ligt dat toch net even anders. De zomer was droog met gemiddeld over het land viel 137 mm tegen 225 mm normaal, in De Bilt bleef de neerslag zelfs beperkt tot 117 mm. In ons tuintje viel in de afgelopen zomer 176 mm neerslag, tegen normaal ongeveer 200 mm. Daarmee staat de zomer van 2013 wat droogte betreft met stip op een goede tweede plaats in de reeks sinds 2003 …

130911-neerslag-zomers2003-2013

De vakantiegangers in eigen land hadden geluk dit jaar, vooral op de Friese meren was het goed toeven in juli en augustus. Het koude voorjaar zal voor veel bedrijven in de kampeer- en watersportsector misschien niet helemaal zijn goedgemaakt, maar uiteindelijk had niemand echt te klagen dit jaar …

Weerbeeld augustus 2013

Zo, vandaag is de vakantie dan echt voorbij. Aafje is met de auto naar haar werk vertrokken en zit weer te midden van haar collega’s, en ik heb het rijk hier thuis weer helemaal voor mezelf. Dat geeft me mooi de kans om even kort terug te blikken op het weerbeeld van augustus …

130826-1650x

Zonder in extreem hoge temperaturen te grossieren, werd augustus een mooie zomerse maand. De start van de maand was erg warm met op 1 en 2 augustus maximumtemperaturen van 29 en ruim 32 ºC. Daarna volgde er een relatief koele periode, op 12 augustus kwam het kwik zelfs niet hoger dan een schamele 12,9 °C. Augustus telde in ons tuintje 1 tropische dag (maximumtemperatuur 30,0 °C of hoger) en 5 zomerse dagen (maximumtemperatuur 25,0 °C of hoger). Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uit op 17,5 °C tegen normaal ca. 16,6 °C …

130910-temp-augustus

Op 5 augustus trok er ’s avonds een buiencomplex met onweer en een zware windhoos of valwinden over een deel van Zuidoost-Fryslân. Er werd een spoor van vernielingen aangericht, waarbij honderden bomen omgerukt werden. Op een camping bij Lippenhuizen kwam een 7-jarig meisje om het leven, doordat er een boom op de camper viel waarin zij lag te slapen …

130805-2203xx

Augustus was ook een droge maand. Gemiddeld over het land viel 35 mm tegen een langjarig gemiddelde van 78 mm, maar door het vaak buiige karakter van de regen waren er lokaal grote verschillen. het natst was het in het uiterste noordoosten van het land. De meeste regen viel daar in korte tijd op 20 augustus tijdens wolkbreuken. In Winschoten viel die dag 75 mm. In ons tuintje viel in augustus 34 mm regen, iets meer dan de helft van de normale hoeveelheid van ongeveer 60 mm …

130910-neerslag-augustus

Al met al was augustus wat mij betreft een prima maand, met ook in fotografisch opzicht voor elk wat wils …

130813-1128x

Weerbeeld juli 2013

Nadat in de eerste helft van 2013 iedere maand kouder dan normaal verliep, kwam de gemiddelde maandtemperatuur in juli eindelijk weer eens boven het langjarig gemiddelde uit. Bijna de hele maand was het warmer dan normaal. In ons tuintje was de gemiddelde temperatuur 18, 2 ºC, tegen een langjarig gemiddelde van 16,5 ºC over de periode 1971-2000 …

130807-temp-juli

De vierde week van juli leverde zelfs een landelijke hittegolf op die zeven dagen duurde. Dat was de eerste hittegolf in zeven jaar. In ons land is sprake van een landelijke hittegolf als de maximumtemperatuur bij het KNMI in De Bilt gedurende tenminste vijf dagen op rij elke dag 25 graden of hoger (zomers) is en in dat tijdvak op zeker drie dagen minstens 30 graden (tropisch) is bereikt …

130722-1800x

In ons tuintje werd die hittegolf in formele zin net niet gehaald, omdat de tropische 30 graden maar op twee dagen werd overschreden. Maar met 31,7 en 31,9 graden op 22 en 23 juli en daar omheen nog drie dagen met maximumtemperaturen tussen de 25 en 30 graden, vond ik het allemaal warm genoeg …

130709-1243x

De zon scheen vaak en veel in juli, bijna gedurende de helft van de maand was er hoegenaamd geen wolkje aan het zwerk te zien. Alleen aan het eind van de maand zag het er heel af en toe even dreigend uit …

130731-1218x

Vanuit een wat ander perspectief leek het echter allemaal weer reuze mee te vallen …

130731-1229x

Lang leek het erop dat juli record droog zou worden, maar in de laatste week van de maand viel er toch nog 36 mm regen. Daarmee kwam de totale hoeveelheid neerslag in ons tuintje in juli uiteindelijk uit op 37 mm, tegen normaal ongeveer 70 mm over de periode 1971-2000. Dit alles komt aardig overeen met het landelijk beeld

130807-neerslag-juli

Omdat tropische temperaturen tegenwoordig niet meer aan mij besteed zijn, keek ik uit naar een front dat de ergste warmte zou verdrijven. Op zaterdag 27 juli was het zo ver, het KNMI gaf een waarschuwing uit voor extreem weer: code oranje. Aan het begin van de middag reed ik naar Goëngahuizen om het front op te wachten. Rond 13:30 uur trok daar een prachtige shelfcloud met zware windstoten, regen en onweer over me heen. ’s Nachts volgde nog een tweede front met onweersbuien …

130727-1353x

Regen en onweer brachten weliswaar enige verkoeling, maar met maximumtemperaturen boven de 20 graden, bleef het ook in de laatste dagen van juli warm. Leuke bijkomstigheid van het mooie en warme weer was dat er in juli ineens volop vlinders en andere insecten te zien waren. De kleurrijke kleine heideblauwtjes stalen de show op de heide in het Weinterper Skar …

130715-1224x

Weerbeeld juni 2013

Juni was de zesde maand op rij die te koud was voor de tijd van het jaar. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 15,3 ºC. Daarmee was het in De Bilt weliswaar een tiende graad warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000, maar het was toch weer, 0,3 ºC kouder dan het langjarig gemiddelde over 1981-2010. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur uit op 13,9 ºC, tegen een langjarig gemiddelde van 14,4 ºC over de periode 1971-2000 …

130703-temp-juni

Rond 18 juni werd korte tijd zeer warme lucht aangevoerd. Het werd die dag in een flink deel van het land, waaronder in De Bilt tropisch warm (maximumtemperatuur 30,0 °C of hoger). In Eindhoven werd het 32,4 °C, de landelijk hoogste temperatuur van deze maand. Ook op de 19e werd het in het zuidoosten nog tropisch warm. Na de 19e werd het opnieuw vrij koel voor de tijd van het jaar. In ons tuintje heb ik 9 warme dagen (maximumtemperatuur 20 ºC of hoger) kunnen noteren en welgeteld één zomerse dag (maximumtemperatuur 25 ºC of hoger). Normaal telt juni ongeveer 3 zomerse dagen …

130607-1546x

Volgens het KNMI was het landelijk gezien aan de droge kant in juni. Gemiddeld is er over het land 58 mm gevallen, terwijl het langjarig gemiddelde ongeveer 68 mm bedraagt. Bij het KNMI in De Bilt werd 50 mm regen afgetapt, tegen een langjarig gemiddelde over 1971-2000 van ca. 71 mm. De neerslag was echter grillig verdeeld over het land. De eerste helft van de maand verliep in ons tuintje goeddeels droog en zonnig, maar vanaf 20 juni werd het een natte boel …

130703-neerslag-juni

In ons tuintje viel in juni 105 mm regen, tegen normaal ca. 71 mm, daarmee behoorden we duidelijk tot de natste plaatsen in ons land. Voor natuur en landbouw kon dat water geen kwaad, maar met de vakanties in het vooruitzicht mag het nu eerst wel een tijdje droog zomerweer worden …

130524-1414x

Weerbeeld maart 2013

Voor het eerst in ruim een maand is er afgelopen nacht en vanmorgen eindelijk weer eens regen van betekenis gevallen. Op dit moment zit er 10 mm in de regenmeter, en daar zal vandaag en morgen nog wel wat bij komen. Dat kan allemaal helemaal geen kwaad, want landbouw en natuur waren hard aan wat vocht toe.

Nu nog wat hogere temperaturen, want daar zijn me zijn allen ook hard aan toe na een erg koude maart. En dat terwijl maart zo veelbelovend van start ging. Na een paar grijze dagen met ’s nachts lichte vorst liepen de maximumtemperaturen op 5 en 6 maart op tot ruim 15 graden, in het zuiden van het land werd het zelfs ruim 18 ºC. Samen met mijn fotomaatje heb ik op 6 maart dan ook voor het eerst dit jaar lekker in de buitenlucht in het rietland zitten lunchen …

130306-1338x

Daarmee hadden we de warmte meteen gehad voor de rest van de maand. De temperaturen daalden pijlsnel naar waarden die veel meer aan winter deden denken dan aan voorjaar. In totaal heb ik 25 vorstdagen (minimumtemperatuur lager dan 0,0 °C) kunnen noteren, normaal zijn dat er in maart ca. 9. Wat vrijwel nooit voorkomt in maart, zijn ijsdagen (dagen waarop de maximumtemperatuur niet boven het vriespunt komt), in de afgelopen maand deed dit fenomeen zich tweemaal voor …

130402-temp-maart

Door de krachtige tot stormachtige oostenwind was het vooral voor het gevoel bijzonder koud. Tussen 22 en 26 maart lagen de gevoelstemperaturen ook overdag veelal tussen -10 en -15 graden, waarden die eind maart zelden voorkomen. De laagste werkelijk gemeten temperatuur was -13,3 graden op 13 maart in het Limburgse Ell. In ons tuintje was de laagste temperatuur in maart -6,4 °C …

130310-1353x

Volgens het KNMI is maart sinds 1987 niet zo koud geweest. De laatste decade was de koudste in ruim honderd jaar sinds de meetgegevens bekend zijn. In De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 2,5 °C, tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 5,8 °C. In ons tuintje was het in maart gemiddeld 1,0 °C tegen normaal ca. 5,0 graden. Kortom: ons gevoel heeft ons niet bedrogen, het was ècht koud in maart. Kijk maar eens naar de gemiddelde maarttemperaturen in ons tuintje sinds 2003 …

130402-gemtemp-maart2003-2012

Behalve koud was maart ook droog. Normaal valt er in maart ca. 60 mm neerslag, in de afgelopen maand viel er slecht 25 mm, waarvan de helft op één dag viel. Zaterdag 9 maart was een gedenkwaardige dag, in het hele land regende het zonder onderbreking 24 uur aaneen. Niet eerder, sinds het begin van deze metingen in 1930, heeft het zo langdurig geregend volgens het KNMI. De weinige neerslag die er in de rest van de maand viel, viel meestal in de vorm van sneeuw of natte sneeuw. Op 11 en 12 maart viel in het zuiden van het land plaatselijk zo’n 15 cm. Dat bleef ons in het noorden gelukkig bespaard …

130402-neerslag-maart

Het meest opmerkelijke beeld van de afgelopen maand vond ik toch wel de bevroren vlakte van de Leijen. Op 26 maart was het meer voor de tweede keer dit jaar bevroren zo ver het oog reikte …

130326-1151x

Het was één van die dagen waarop een ijskoude noordoostenwind over de vlakte blies, met gevoelstemperaturen van -10 tot -15 graden tot gevolg. Lang hielden mijn fotomaatje en ik het dan ook niet uit bij het prieeltje aan de westkant van de Leijen, de temperaturen van 5 en 6 maart liggen ons toch beter …

130326-1204x

Was het dan alleen maar kommer en kwel in maart? Nee hoor, voor het eerst sinds jaren zaten er in de afgelopen weken regelmatig wat sijsjes in ons tuintje. Bij gebrek aan vrolijke voorjaarsbloeiers gaven zij de maand hier voor een belangrijk deel kleur, daarom morgen nog wat sijsjes tegen een vriendelijk blauwe lucht in de hazelaar …

130325-1544x