Een berijpte kuilbult

Zo, de kerst hebben we weer achter de rug, op naar de jaarwisseling dan maar. Die lijkt met uitzonderlijk hoge temperaturen en ronduit herfstachtig weer te gaan verlopen. Ik zal het jullie wel precies vertellen, die hele klimaatverandering staat me niet aan. Doe mij maar wat winterweer in deze tijd van het jaar. Daarom ga ik deze week gewoon lekker door met de fotoserie van vorige week woensdag van de berijpte weilanden en wat dies meer zij. Daartoe pak ik de draad weer op aan de achterkant van de kerststal in Smalle Ee …

Achter die kerststal lag de kuilbult van de boerderij aan de overkant van de weg …

Zo’n kuilbult kan vooral ’s winters heel aardige foto’s opleveren …

Een laagje rijp – of nog liever een laagje sneeuw – zorgt vaak voor mooie reliëfaccenten …

De kerststal bij de haven

Het rietland waar ik woensdag ben begonnen met fotograferen, ligt aan het eind van de doodlopende weg de Bûtendiken. Om daar te komen en er weer vandaan te raken, rijd je twee keer door Smalle Ee, met 45 inwoners het kleinste dorp van de gemeente Smallingerland …

Maar klein als het is, heeft het dorpje een belangrijke plaats in de regionale geschiedenis verworven. Eens stond er een klooster en was Smalle Ee de hoofdplaats van de gemeente. Tegenwoordig is Smalle Ee voornamelijk bekend om zijn kleine haven, waar 5 jaar geleden in december plotseling een verrassend groot schip afgemeerd lag. De haven lag er woensdag leeg bij …

Maar helemaal stil en verlaten was het er niet. Langs de linker kade van de haven stond een oude stal, waar sinds kort een bijzonder stel reizigers onderdak had gevonden tegen de Friese vrieskou. Het bijbels gezelschap leek me aardig compleet te zijn. Behalve Jozef, Maria, Jezus en de engel Gabriël, waren ook de drie wijzen al ter plekke. De os en de ezel hielden zich koest in een hoek van de stal …

Zelfs een echte ezel ontbrak niet, die had aan de achterkant van de stal een fijn plekje in de luwte gevonden …

En toen ik me weer oprichtte, zag ik dat er een stukje verderop nog twee ezels stonden …

Die heerlijke zomeravonden

De verzengende hitte overdag was in augustus duidelijk niet aan mij besteed. Het enige wat ik tijdens zo’n hittegolf eigenlijk echt kan waarderen, zijn die heerlijke avonduren. Tot diep in de avond lekker bij de vijver zitten, daar kan ik echt van genieten. En dat heb ik dan ook volop gedaan tijdens de hittegolf …

Af en toe eens een blik over de schutting om te zien of er buitenaards nog wat te beleven valt, is met die hoge minimumtemperaturen ook een aangename bezigheid. Op de foto hier links onder zie je de reuzenplaneet Jupiter schitteren in een mooie samenstand met de bijna volle maan. Op de rechter foto zie je de heldere rode planeet Mars, die zich momenteel bij heldere hemel ook mooi laat zien …

Een maand voordat we gebukt gingen onder de hittegolf ben ik er nog tweemaal rond middernacht op uit getrokken om foto’s te maken van de komeet Neowise. Deze komeet was weliswaar lang zo mooi niet als komeet Hale Bopp in maart 1997, maar het was wel de helderste komeet sinds Hale Bopp. Vooral door de verrekijker vond ik het toch weer een bijzonder gezicht om zo’n brok steen en ijs door ons zonnestelsel te zien razen. Mijn Powershot leent zich helaas niet echt voor nachtfotografie, maar Neowise staat erop. En belangrijker nog, ik heb hem met eigen ogen gezien …

Zoals wel vaker, kwam er een eind aan de hitte met een aantal pittige regen- en onweersbuien. Hoewel de meeste buien ook deze zomer weer langs ons zijn getrokken, kon de riolering het hier op 20 augustus even niet aan. De onderstaande bliksem heb ik op 16 augustus in beeld kunnen vangen, toen er tegen middernacht gelijktijdig een onweerscomplex ten oosten en één ten westen van ons voorbij trok …

 

Smalle Eesterzanding

Nadat ik wat plaatjes van het hekkelwerk had geschoten, heb ik gisteren een kort fotokuiertje gemaakt bij het strandje van Smalle Ee. Op mooie zomerdagen kom ik er liever niet, dan is het meestal te druk en te luidruchtig …

Buiten het zomerseizoen is het er echter vaak goed toeven. Het is een fijn plekje om even te zitten en wat over het zacht kabbelende water van de Smalle Eesterzanding te turen …

De palenrij biedt vrijwel dagelijks een rustplek voor diverse watervogels, zoals eenden, meeuwen en aalscholvers. Een van de aalscholvers wierp me vanaf zijn paal ’n hooghartige blik toe. Hij was me blijkbaar liever kwijt dan rijk …

Hekkelwerk

Wetterskip Fryslân zorgt ervoor dat het water in sloten en vaarten in Fryslân zoveel mogelijk op het juiste peil blijft, ook als het hard regent of als het juist langere tijd droog is …

Voor een goede aan- en afvoer van water is het onderhoud van watergangen erg belangrijk. Door middel van het zogenaamde hekkelen worden daarom jaarlijks o.a. begroeiing en plantenresten uit het water gehaald …

Eigenaren van gronden die grenzen aan sloten hebben vaak de plicht deze te onderhouden. Vóór 1 november moet begroeiing in sloten worden verwijderd. Verder moeten takken, (hekkel)afval en andere materialen die een goede doorstroming belemmeren worden verwijderd en afgevoerd. Tot slot moeten ook duikers worden schoongemaakt, zodat ze het water optimaal kunnen doorlaten …

Bij Smalle Ee werd deze kraan vandaag ingezet voor het hekkelwerk. Kijk nog maar even mee …

Over lichtende nachtwolken

Op mijn opmerking in het logje van gisteren dat alleen de lichtende nachtwolken nog ontbraken, schreef Leo:
“Ik begrijp je als weerman …, maar deze vind ik wel fijner dan die donkere wolken … ofschoon die s’ avonds wel mooi rood kunnen kleuren.” Hier is sprake van een misverstand, en dat wil ik hier graag even uit de doeken doen.

Leo bedoelde waarschijnlijk gewone wolken, zoals we die bij zonsondergang vaak zien. Soms kleuren ze roze of rood zoals op de linker foto hieronder. Andere keren schuiven wolken als donkere vlekken voor de ondergaande zon, waar de mooiste kleuren ineens achter verdwijnen, zoals op de middelste foto. En vaak leveren zon en wolken bij zonsondergang een mooi samenspel van lucht en kleuren, zoals op de derde foto. Maar dit zijn geen lichtende nachtwolken

Lichtende nachtwolken zijn een vreemd soort ragfijne wolken, die in juni en juli ongeveer een uur na zonsondergang en een uur vóór zonsopkomst het licht van de zon weerkaatsen en daardoor als een lichtende wolkensluier aan de horizon te zien zijn. Dat speelt zich af op een hoogte van ongeveer 85 km, dus ver boven onze gewone wolken, waarvan de toppen nooit hoger komen dan 20 km. Ze ontstaan bij zeer lage temperaturen, tussen 90 en 145 graden Celsius onder nul, doordat waterdamp als een ijslaagje neerslaat op uiterst kleine deeltjes, bijvoorbeeld stof van meteorieten. Het ijs dat de deeltjes omhult reflecteert het zonlicht, waardoor het lijkt alsof de wolken oplichten …

In Nederland zijn lichtende nachtwolken zeldzaam, maar ze zijn vaker te zien dan poollicht. De grootste kans om ze te zien is het grootst tussen ongeveer 15 juni en 15 juli, als het hoog in de atmosfeer het koudst is (in tegenstelling tot aan de grond, waar de temperaturen dan juist het hoogst zijn) en de hoeveelheid waterdamp maximaal.
Dankzij internet wist ik al van het bestaan van lichtende nachtwolken, maar ik kreeg ze voor het eerst te zien op 20 juni 2005. Zie de drie foto’s hierboven.

Vooral de kleur van de wolken is opvallend. Waar andere wolken ’s nachts vooral donker en grijs zijn, hebben lichtende nachtwolken een zilverwitte, blauwachtige kleur. Ik was meteen verslingerd … wat een prachtig verschijnsel was dit met die zilverblauwe draden, die als zachte vitrage aan het hemelgewelf leek te wapperen. Het duurde drie jaar voordat ik opnieuw de kans kreeg om de lichtende nachtwolken te fotograferen. De serie hierboven heb ik in juli 2008 gemaakt bij het strandje bij Smalle Ee.

2009 was tot nu toe wat mij betreft het absolute topjaar, toen heb ik gedurende 6 0f 7 nachten lichtende nachtwolken of NLC’s (Noctilucent Clouds) kunnen fotograferen. Dat leverde o.a. de drie foto’s hierboven op, die ik gemaakt heb bij It Eilân bij Goëngahuizen.

Sindsdien is het rustig op het NLC-front. Het ontstaan van lichtende nachtwolken is o.a. afhankelijk van de zonneactiviteit. Hoe hoger deze is hoe minder lichtende nachtwolken er zijn. Maar dat kan ik dan weer niet zo goed rijmen met het feit dat we momenteel tegen zonneminimum aan zitten. Ook de klimaatverandering heeft mogelijk invloed op lichtende nachtwolken. Feit is dat ze ongeveer net zo moeilijk te voorspellen zijn als poollicht. Een ander feit is dat ik voor het laatst lichtende nachtwolken heb gezien op 14 juli 2009. Ik sluit af met een foto die ik op die avond bij ons in de straat heb gemaakt van prachtige ‘wokkelstructuren’ die heel kenmerkend zijn voor lichtende nachtwolken…

Hopelijk begrijpen jullie nu waarom ik me tijdens onze vakantie in huize ruim zicht had verheugd op lichtende nachtwolken. 🙂