Tagarchief: weidevogels

De kievit showt zijn kuif

Geplaatst op door

Langs een van de sloten verscheen op zeker moment een kievit – een ljip in het Fries – die zijn kuif wel even wilde showen. De kievit is met zijn fraaie kuif van oudsher één van de meest kenmerkende vogels in het Friese weidelandschap. In mijn kinderjaren zat ik elk voorjaar rondom tussen de hun eigen naam roepende kieviten. Tegenwoordig moet je ze zoeken, en ook hun kenmerkende roep hoor ik nauwelijks meer …

Op het eerste oog is de kievit een wat saaie zwart/wit gekleurde vogel. Maar als hij even goed in het zonlicht gaat staan, dan zie je een mooie groen-paarse metallic glans over het verendek verschijnen …

In de lucht is de kievit ook een bijzondere verschijning. Met zijn brede vleugels maakt hij in het voorjaar wonderlijke en spectaculaire buitelingen. Daar had dit exemplaar blijkbaar even geen zin in. Maar terwijl de kievit bij de sloot vandaan scharrelde, landde er wel een volgende weidevogel in beeld, de tureluur …

Steun het ‘Aanvalsplan grutto’

Geplaatst op door

Voordat ik volgende week verder ga met de huidige serie over de weidevogels wil ik jullie als liefhebbers van grutto’s, kieviten, tureluurs, etc. graag even op het volgende wijze. Zoals bekend gaat het ontzettend slecht met de gruttostand in ons land. Van alle Europese grutto’s broedt 80 procent in Nederland en daarvan broedt weer drie kwart in Fryslân.

Weidevogels nemen, ondanks zware inspanningen van boerenlandvogelboeren en vrijwilligers, nog altijd razendsnel in aantal af. Er worden al jarenlang te weinig grutto’s groot gebracht om de populatie op peil te houden. We verliezen ze, als de overheid geen regie neemt en veel nadrukkelijker kiest voor een toekomst mét weidevogels. Daarom zou ik jullie willen vragen om de petitie ‘Aanvalsplan grutto’ te ondertekenen …

Het Aanvalsplan Grutto in een notendop

  • Dertig gebieden van 1000 hectare waar boeren en natuurbeheerders zich maximaal inzetten voor weidevogels
  • Open weidegebieden met een hoog waterpeil en bloemrijk grasland waar laat in het jaar wordt gemaaid
  • Boeren krijgen een goed inkomen door onder andere langdurige overeenkomsten voor agrarisch natuurbeheer en extra geld voor de melk
  • Kosten voor de overheid 35 miljoen per jaar: voor maar 2 euro per Nederlander per jaar redden we de grutto!

– Teken het ‘Aanvalsplan Grutto’ –

Deze oproep wordt gesteund door: Vogelbescherming Nederland, Landschappen Nederland, Natuur- en Mileufederaties, Natuurmonumenten, Natuur & Milieu, Staatsbosbeheer, Wereld Natuurfonds, Kening fan de Greide.

Plas-dras in beeld

Geplaatst op door

Ik besloot de meerkoet niet langer te storen bij zijn bezigheden Het werd tijd om de camera eens op het plas-dras deel in de landerijen voor me te richten. Daar was ik tenslotte voor gekomen, want dat is uiteindelijk toch de bron van de vogelrijkdom hier …

De plassen werden vooral bevolkt door grutto’s, maar er zat hier en daar ook een kievit en er dobberden wat eenden rond. Van de kemphanen die hier voorgaande jaren in groten getale zaten viel geen spoor te bekennen …

Plotseling kwam er een zwaan half rennend en half vliegend door het beeld zeilen. Volgens mij keek ik er meer van op dan de omringende vogels, want die bleven doodgemoedereerd zitten waar ze zaten …

Grutto op een paal

Geplaatst op door

Terwijl de natte sneeuw hier bij een temperatuur van amper 3°C in de tuin neerdwarrelt, neem ik jullie even mee terug naar de warmte van vorige week woensdag. Op zoek naar weidevogels ben ik die dag even weer naar het plasdrasgebied in de Mieden onder de rook van Gerkesklooster-Stroobos gereden …

Over geluk had ik weer niet te klagen, nog voordat ik mijn bestemming had bereikt, zag ik al een grutto op een paal zitten. Terwijl ik de auto langzaam liet uitrollen en het raampje naar beneden liet gaan, bleef hij als een heus model voor me poseren …

Het overkomt me niet vaak dat de eerste vijf foto’s meteen raak zijn. Maar dat was hier toch wel het geval, want een grutto op een paal vind ik toch wel vaak een hoogtepuntje. Je zult begrijpen dat ik daarna een stukje verderop bij een temperatuur van ruim 20°C nog een uurtje lekker ontspannen in de berm heb zitten fotograferen. Want dit was nog maar het begin …

Tusken de greidefûgels – Tussen de weidevogels

Geplaatst op door

In twatalich stikje hjoed … – Een tweetalig stukje vandaag …

It is kâld hjoed. Mar ja, we wiene de lêste tiid ek ferwend fansels. Benammen ferline wike fûn ik it regelmjittich echt noflik waar. Moai waar om yn coronatiid marris in pear oeren yn alle rêst yn’e greiden te sitten. It simmerstuoltsje en wat kofje en bôle mei, wa docht jo wat? En witte jimme wat it moaiste wie …? Ik hoechde der no ris in kear net hielendal allinne op út.

Sûnt it begjin van de coronacrisis is it stil yn ús lân. Dy stilte fielt foar my op guon plakken suver wat beklemmend oan. Mar op it júste plak, tusken greiden mei wat plasdras, klinkt de rop fan de greidefûgels yn dy stilte no sa’t ik se yn myn jongste jierren eltse maityd om hûs hinne hearde. Hjoed de dei heare jo dit allinne noch yn fûgelfreonlik ynrojochte greiden, en dy binne der spitigernôch stadichoan minder. Mei in 12 minuten duorjend filmke hoopje ik jimme op dizze kâlde dei mei byld en lûd dochs wer wat in maitydsgefoel te jaan …

skries – grutto
juvenile hoants – juveniele kemphaan

Het is koud vandaag. Maar ja, we zijn ook verwend de laatste tijd natuurlijk. Vooral vorige week vond ik het regelmatig echt lekker weer. Mooi weer om in coronatijd maar eens in alle rust een paar uur tussen de weilanden te gaan zitten. Het zomerstoeltje en wat koffie en brood mee, wie doet je wat? En weet je wat het mooiste was …? Ik hoefde er nu eens niet helemaal alleen op uit.

Sinds het begin van de coronacrisis is het stil in ons land. Die stilte voelt voor mij op sommige plaatsen wat beklemmend aan. Maar op de juiste plek, tussen weilanden met ruimte voor plasdras, klinkt de roep van de weidevogels in die stilte zoals ik ze in mijn jongste jaren elk voorjaar rond huis kon horen. Tegenwoordig hoor je dit alleen nog in vogelvriendelijk ingerichte weilanden, en die zijn er helaas steeds minder. Met een 12 minuten durend filmpje hoop ik jullie op deze koude dag met beeld en geluid toch weer wat een voorjaarsgevoel te geven …

Terug naar de grutto’s

Geplaatst op door

Gisterochtend had ik een afspraak in Surhuisterveen, een dorp op ca. 20 km ten noordoosten van Drachten. Na afloop van die afspraak ben ik even een klein stukje doorgereden naar de Surhuzumer Mieden. Zo tegen eind juni komt het eind van de periode waarin we de weidevogels kunnen bewonderen stilaan dichterbij. Eens kijken of er nog iets te beleven is, dacht ik. En dat viel niet tegen …

1. waakzame grutto
2. grutto in de vlucht

Ik reed nog maar net stapvoets over een van de smalle landweggetjes die het gebied doorsnijden, toen er een paar grutto’s uit het lange gras omhoog kwamen. Nadat ik de auto met de rechter wielen in de berm uit had laten rollen, bleef één van de twee luidkeels om me heen vliegen. De andere grutto streek vlak voor me aan de linkerkant van de weg neer. Tot mijn verbazing kuierde hij vervolgens de weg op. Midden op de weg bleef hij enige tijd parmantig staan om me de doorgang te versperren …

1. grutto aan de kant van de weg
2. grutto verspert de doorgang

De andere grutto had intussen een stukje verderop een mooi uitkijkpunt op een paal gevonden. Daar stond hij als een koning op zijn troon zijn domein te overzien. Tijd voor een paar staatsieportretten, misschien wel de laatste dit jaar …

1. grutto in de Surhuzumer Mieden
2. de koning van de weide op zijn troon
3. grutto in close-up

Mijn eerste kemphanen

Geplaatst op door

Goh … alleen Jetske durfde het op basis van mijn vorige logje aan om een gokje te wagen dat ik kemphanen had gezien. Maar ja, Jetske had dan ook een kleine voorsprong, omdat ze enige tijd geleden bij Wetering-Oost ook een groep kemphanen heeft gezien: ‘Kemphanen in winterkleed’ …

Die vogels zaten toen een stuk dichterbij dan deze exemplaren hier. Een ander verschil is dat de kemphanen die Jetske fotografeerde en filmde allemaal nog in winterkleed waren, terwijl de mannen hier toch hun voorjaarstooi al lijken te dragen …

Ik heb vaak over kemphanen gelezen, maar ik had ze dus nog nooit met eigen ogen gezien. Eigenlijk verkeerde ik in de veronderstelling dat ze hier inmiddels als broedvogel zijn uitgestorven en dat de kans om ze ooit nog eens te zien verkeken was. Maar eind april bleek niets dus minder waar te zijn. Ik had graag wat betere foto’s gemaakt, maar daarvoor zaten ze simpelweg te ver in het weiland. Afijn, ik weet nu waar ze zich kunnen ophouden, daar moet ik volgend voorjaar dus zeker nog maar eens in de herkansing gaan …

kemphanen – 2
kemphanen – 3
kemphanen – 4

“Deze spectaculaire, zeldzame weidevogel broedt in schrale, vochtige, bloemrijke graslanden, vrijwel uitsluitend in reservaten. Kemphanen zijn bekend door de fraaie voorjaarstooi van de mannetjes, die op de toernooiveldjes schijngevechten houden om de gunst van de vrouwtjes. Na de paring draaien de vrouwtjes op voor de zorg om het broedsel. Kemphanen zijn in ons land vooral nog te zien in de trektijd, maar ook wel in de winter.”
Aldus de Vogelbescherming op hun pagina over de kemphaan …

Op de pagina van Sovon valt over de kemphaan het volgende te lezen: “Als broedvogel is de Kemphaan bijna uit ons land verdwenen. De laatste broedvogels houden zich op in extensief benutte graslanden (meest met aangepast beheer) in Friesland en Noord-Holland. Begin twintigste eeuw was de Kemphaan nog een lokaal algemene broedvogel, met een ruime verspreiding over de lage delen van het land en een plekgewijs voorkomen elders. Nog in 1950, ondanks een gemelde afname, werd het aantal broedende vrouwtjes geschat op ten minste 6000. Daarna ging het verder bergafwaarts, waarbij een tijdelijke opleving in het in 1969 drooggelegde Lauwersmeer enige tijd soelaas bood (maximaal 400 broedende vrouwtjes rond 1983). Afname is ook in andere delen van Noordwest-Europa het geval. Bij ons werd hij veroorzaakt door verlaging van grondwaterpeil, intensieve bemesting, zware beweidingsdruk en andere bijverschijnselen van de moderne landbouw …”

kemphanen – 6
kemphanen – 7
kemphanen – 8

Je schijnt kemphanen het hele jaar in ons land te kunnen zien, met de hoogste aantallen in maart-april en in juli. Tijdens de trek kunnen ze overal opduiken, maar echt grote concentraties zijn in het voorjaar vrijwel voorbehouden aan Fryslân. De kleine aantallen overwinteraars concentreren zich met name in Zeeuws-Vlaanderen. De aantallen doortrekkers zijn drastisch verminderd, van ca. 50.000 rond de eeuwwisseling tot minder dan 10.000 nu …