Algemene begraafplaats Spanjaardslaan

Zoals ik hier zondag al schreef, heb ik vorige week een fotoserie herontdekt, die ik in oktober 2008 heb gemaakt bij de Oude Stadsbegraafplaats in Leeuwarden. Indertijd was ik niet tevreden over de meeste van de foto’s vanwege het harde zonlicht. Waarschijnlijk heb ik ze opzij gelegd met het idee om de fotosessie nog eens over te doen op een druilerige en wat naargeestige herfstdag. Om de een of andere reden is dat er niet van gekomen. Omdat de begraafplaats intussen een grondige restauratie heeft ondergaan, hebben mijn foto’s ineens een soort van historisch waarde gekregen …

081023-1345x

De Oude Stadsbegraafplaats werd aangelegd tussen 1830 en 1833. De begraafplaats bevindt zich op de plek waar rond het begin van onze jaartelling de terp Fiswerd ontstond. Fiswerd wordt voor het eerst genoemd rond 1460, toen het Sint Annaklooster op deze plaats werd gesticht …

081023-1344x

Het klooster kreeg al snel een plaats binnen de stadsmuren. De gebouwen werden daarna gebruikt voor het onderbrengen van de leprozen van de stad. In de 18de eeuw resteerde nog slechts een boerenschuur met de naam Fiswerd. Toen de gemeente Leeuwarden in 1829 de gronden aankocht om een nieuwe begraafplaats buiten de stad aan te leggen werd geen melding meer gemaakt van de aanwezigheid van gebouwen ….

081023-1340x

Lucas Pieters Roodbaard (1782-1851) maakte het ontwerp voor de begraafplaats. Hij tekende een ruim opgezette begraafplaats met vier grafvelden, verdeeld over vijf afdelingen. De eerste afdeling was bedoeld voor de adel en rijkste burgers van de stad. De laatste afdeling werd gereserveerd voor de allerarmsten, die op kosten van de stad werden begraven. Daarnaast werd een apart deel ingericht als joodse begraafplaats …

081023-1346x

Op 3 juli 1833 vond de eerste begrafenis plaats. Vanaf die dag zal dat een bijna dagelijks terugkerend gebeuren geweest zijn, want bijna 50.000 doden hebben hier een laatste rustplaats gevonden. Na 1919 werden geen nieuwe graven meer uitgegeven. Het aantal begrafenissen nam sindsdien geleidelijk af …

081023-1347x

Op 31 december 1969 werd de begraafplaats gesloten, nadat in de zomer van dat |aar de laatste begrafenis had plaatsgevonden. De Noorderbegraafplaats aan het Schapendijkje werd vervolgens voor vele Leeuwarders de laatste rustplaats. De Oude Stadsbegraafplaats is sinds 1967 een rijksmonument. Vanaf 1985 heeft een tweetal stichtingen geprobeerd de begraafplaats te restaureren en voor stad en nageslacht te bewaren. Het verval van de begraafplaats bleek echter niet te keren …

 – wordt vervolgd –

Galgaten, de Drentse Soarremoarre

Zoals ik de omgeving van Soarremoarre (Google Maps) als favoriet fûgeltsjelân heb, zo heeft boerin Hendrika haar favoriete vogeltjesland aan de Galgaten (Google Maps) Daar wilde ze me op deze mooie middag in mei graag even kennis mee laten maken. En dus tuften we na de lunch in bedaard tempo over Drentse dreven naar ‘Galgaten, de Drentse Soarremoarre …’   😉

170522-1414x

Al snel reden we over een smalle met fluitenkruid omzoomde weg tussen kruidenrijke weilanden door. Hendrika had niets teveel gezegd, het was er prachtig. Zodra ik de auto op een geschikt lijkend plekje in de berm had laten uitrollen, werden we vanaf een oude dampaal luidkeels begroet door een grutto …

170522-1410x

Blijkbaar herkende hij al snel goed volk in ons, want hij bleef mooi op zijn fotogenieke plekje staan en dat leverde even later een veel mooiere foto op dan de eerste …

170522-1412x

Ook in het lange kruidenrijke gras rondom ons konden we al snel verschillende grutto’s gewaarworden. Verderop, helaas te ver voor onze camera’s, liep een koppel wulpen over een pas gemaaide strook gras …

170522-1416x

Ik sluit deze serie Drentse logjes en foto’s af met een foto van een hek in de verte. Jawel, het is weer een wringe. Daarmee is het verhaal echt rond, want ik begon deze serie immers ook met ‘Een wringe in Drenthe’. Rest me nog te vermelden dat er ook nog een klein, op deze foto nauwelijks herkenbaar toetje op dat mooie oude hek staat: een gele kwikstaart …

170522-1422x

Vanuit Fryslän nogmaals bedankt voor de gastvrije ontvangst en het mooie ritje naar jouw fûgeltsjelân, Hendrika. Een hartelijke groet ook aan meneer de Boer.

De Joodse begraafplaats bij Dalen

“Het is een plek waar je af en toe de stilte kunt horen,” schreef boerin Hendrika gisteren in reactie op ‘Kunst achter de wringe’. Dat is mij indertijd eerlijk gezegd niet echt opgevallen. Slechts enkel honderden meters verderop aan dezelfde weg was dat die dag wel zeker het geval. Bij de voormalige Joodse begraafplaats van Dalen werd de stilte slechts verbroken door het gekwinkelier van vogels en het geritsel van bladeren aan de omringende bomen en struiken …

170522-1041xz

Toen zich in het begin van de achttiende eeuw enkele joodse gezinnen in Dalen gevestigd hadden, kochten zij buiten het dorp een stukje grond voor de aanleg van een eigen begraafplaats. In verband met de door Ezechiël uitgesproken profetie (Ezechiël 37!), dat alle overleden joden eens lijfelijk uit hun zouden worden opgewekt om naar Israël terug te keren, was het zeer belangrijk, dat de graven de eeuwen door onberoerd zouden blijven. Vandaar de verwerving van de begraafplaats in eigendom …

170522-1043xz

Toen de joodse gemeente van Coevorden in 1768 de beschikking kreeg over een eigen synagoge met begraafplaats, bezochten de Daler Joden hier voortaan de diensten en werden er ook begraven. De Daler begraafplaats raakte hierdoor buiten gebruik, maar bleef in overeenstemming met de joodse regels tot op de dag van vandaag onaangetast aanwezig …

170522-1042xz

Het aantal joden in Dalen was nooit groot. In 1942 bedroeg het 16 personen, waarvan er dertien werden weggevoerd en vermoord. Hun namen zijn te lezen op het bovenstaande plaquette op een gedenksteen bij de begraafplaats …

170522-1047xz

Op de begraafplaats staat slechts één grafsteen, die van Samuel Visser. Hij overleed in 2001 en werd dus pas na de restauratie van de begraafplaats begraven. Hoeveel mensen hier in totaal zijn begraven en wat er met de andere grafstenen is gebeurd, is niet bekend …

170522-1048xz

Informatie: Wikipedia en online begraafplaatsen

Een ‘wringe’ in Drenthe

Op één van mijn ‘vluchtdagen’ in verband met de geluidsoverlast door renovatiewerkzaamheden op de buurt, heb ik via de vernieuwde N381 de wijk genomen naar Drenthe. Omdat ik vroeg van huis was gegaan, had ik voordat ik mijn bestemming bereikte nog even tijd voor een kleine culturele omweg …

170522-1102x

Bij Dalen trof ik langs een landweggetje dit hek aan. In Fryslân noemen we zo’n oud, draaibaar hek een ‘wringe’, maar hoe dat in Drenthe heet …? Geen idee. Enfin, Morgen nemen we even een kijkje achter de wringe of hoe zo’n hek ter plekke ook maar mag heten …

170522-1120x

As it kwik sakket

Het kwik bleef vandaag opnieuw tot het middaguur onder het vriespunt steken …

170126-1204x

En dus heb ik in de loop van de ochtend nog maar eens een kijkje in de Jan Durkspolder genomen, want …

170126-1205x

Erg druk was het er niet, maar ook nu de winter echt op zijn laatste benen lijkt te lopen, waren er nog vermetele ridders van het ijs actief …

170126-1207x

In het weekend volgen nog wat sfeerplaatjes.

Spelen met ruige rijp

De ruige rijp nodigde me dinsdag en woensdag op verschillende momenten uit om er wat mee te spelen. Gisteren liet ik daarvan al even een voorbeeld zien met de foto van de schaatsers. Vandaag even een paar foto’s van een berijpt hek in de Jan Durkspolder …

170117-1506x




170117-1458x

 

Een rondje zuivel

Eigenlijk liep ik al vanaf de bouw van het enorme bedrijfscomplex van A-Ware Fonterra in 2013 langs de A7 bij Heerenveen rond met het idee om daar eens wat foto’s van te maken. Dat idee werd nieuw leven ingeblazen, toen ik vorig jaar hoorde dat boerin Hendrika en haar boer vanaf 1 januari 2017 de melk van hun koeien aan A-ware zouden leveren …

170110-1231x

Toen het vorige week dinsdag net zo helder was als vandaag, ben ik na de koffie in de auto te gestapt om dat plan dan toch eindelijk maar eens ten uitvoer te brengen. Ik had geen beter moment kunnen kiezen, want toen ik vanaf de uiterste westkant aan mijn rondgang begon, was het nog heerlijk helder, maar toen ik een klein uurtje de oostkant had bereikt, was de lucht bijna helemaal dichtgetrokken …

170110-1302x

Royal A-ware produceert in haar kaasmakerij in Heerenveen jaarlijks 80.000 tot 100.000 ton kaas, ruim de helft van de kaas die zij verhandelt. De wei die hierbij vrijkomt wordt door Fonterra, in de fabriek ernaast verwerkt tot hoogwaardige ingrediënten voor voeding voor baby’s, senioren en sporters. Fonterra produceert in de fabriek 5.000 ton wei-eiwit en 25.000 ton lactose per jaar …

170110-1303x

Beide fabrieken maken gebruik van de modernste technologie. Daarnaast is bij de bouw en inrichting van de fabrieken waar mogelijk gebruik gemaakt van de meest duurzame apparatuur waardoor onder meer het verbruik van energie en water wordt geminimaliseerd. Het dak van de zuivelfabrieken is voorzien van zonnepanelen, zodat een groot deel van de benodigde energie zelf kan worden opgewekt. Momenteel wordt onderzocht of het resterende deel van de energiebehoefte via geothermie (‘aardwarmte’) kan worden ingevuld …

170110-1309x

Voor zo ver grote industriële complexen mooi kunnen zijn, vind ik A-Ware Fonterra daar toch wel een schoolvoorbeeld van, hoewel natuurlijk afgewacht moet worden hoe die glanzende silo’s er na verloop van jaren uit zullen zien. Er volgen binnenkort nog wel wat detailfoto’s …

170110-1356x