Half juni reed ik over de Bûtendiken tussen Smalle Ee en De Veenhoop, toen ik in de verte een vreemde structuur zag staan. Wat kon dat nou zijn, vroeg ik me af … het leek wel een muziektent …
Niet veel later las ik ergens in de lokale of regionale media dat er op woensdag 1 juli een uitkijktoren geopend zou worden bij de Wide Mûntsegroppe en het nieuwe meer bij Oudega. Halverwege het roemruchte ritje met Jetske, dat onlangs wat te vroeg eindigde met een lege accu, hebben we even een kijkje genomen bij dit nieuwe bouwwerk …
Architect Nynke-Rixt Jukema kreeg voor het ontwerp van deze toren de opdracht mee om een uitkijktoren te ontwerpen die ook als vogelkijkhut kon dienen èn die vanaf het water zichtbaar was als baken. Daarnaast bestond de wens om de uitkijktoren te laten aansluiten op de fietsroutes richting de veerponten bij De Veenhoop en het Gaastereiland in Drachten …
Vanuit die gedachte koos Nynke-Rixt al snel voor het thema ‘skûtsjes’. Het dak van de toren staat symbool voor gestreken (gevouwen) zeilen. De naam ‘Wynwachter’ (‘de Windwachter’) is passend aan de toren. “Ik wilde niet letterlijk een skûtsje op palen zetten, maar wel een bouwkundige vertaling ervan. Wat je ziet is een achthoekige toren die refereert naar de acht windrichtingen van de kompasroos. De wind heb je nodig bij het varen op een skûtsje. Daarnaast zie je de romp en het ‘gevouwen’ dak is het zeil dat typerend is voor skûtsjes.”
Tijdens de werkzaamheden zijn in het gebied oude boomstammen gevonden. Tijdens archeologisch onderzoek kwam naar voren dat de stammen zeker 4.000 tot 6.000 jaar oud moeten zijn. “Aan mij de vraag, ondanks dat de toren al klaar was, het hout in de toren te verwerken,” zegt Jukema. Het was een uitdaging en de ontwerpster wilde het een speciale plek bieden in plaats van er tegenaan te plakken. “We hebben 49 blokjes uit het hout gehaald en hebben daar een telraam van gemaakt. Elk blokje staat voor een eeuw ….”
De naam van de toren is bedacht door Karen Bies, inwoonster van Oudega. De naam ‘Wynwachter’ is een verwijzing naar de acht windrichtingen. De toren houdt de wacht, aan de rand van het dorp en het water. Het is ook een baken voor de schepen …
Ik vind deze mooie uitkijktoren op de rand van land en water een aanwinst voor de gemeente Smallingerland. Ik was er begin oktober voor het eerst, maar het zal vast zeker niet de laatste keer geweest zijn. Dat kan echter nog wel even duren. De ‘Wynwachter’ staat op 500 meter van de weg, zodat ik er alleen op de Joiny naar toe kan. En dan moet je ook nog even een spiraaltrap op. Maar dat is ’t waard. Je kunt er goed zitten en hebt uitzicht naar alle kanten … 👍
