En opnieuw is het een grijze en winderige dag. Ik waag me ook vandaag weer niet aan een kuiertje, want er valt momenteel in bos en veld toch maar weinig te zien. Het lijkt me beter om mijn krachten te sparen voor het weekend. Om toch even wat frisse lucht op te snuiven en even wat te bewegen, heb ik rond het middaguur even wat in de tuin rondgescharreld …
Met een temperatuur van ruim 9 graden is het ook vandaag weer allerminst koud. De natuur lijkt zich op verschillende fronten aan te passen aan het zachte weer. Dinsdag zag ik in de omgeving van Earnewâld een ooievaar in een weiland lopen. Vandaag staan in ons tuintje het eerste sneeuwklokje en de campanula gebroederlijk naast elkaar te bloeien. Het is een vreemdsoortige horrorwinter …
Zo, daarmee heb ik het 500-ste logje op dit weblog toch op een aardige manier kunnen vullen, al zeg ik het zelf … 🙂
Zo, de kerstvakantie is voorbij, Aafje is weer aan het werk, en dus kan ook hier het leven zijn normale ritme weer hernemen. Laat ik eens beginnen met een korte terugblik op het weer in december. Eigenlijk kan ik daar snel klaar mee zijn: december was zacht, nat en somber. Ik heb in december slechts 4 zonnige dagen kunnen noteren. Op één van die dagen heb ik op 12 december een prachtige fotokuier gemaakt naar de nieuwe uitkijktoren “Romsicht” in de Jan Durkspolder …
Op verreweg de meeste dagen was het grijs en triest in december. Dat wil echter geenszins zeggen dat het koud was, integendeel: in ons tuintje ben ik uitgekomen op een gemiddelde temperatuur van 5,5 ºC. Daarmee is december ruim twee graden warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Bij het KNMI in De Bilt lag de temperatuur zelfs 2,5 graden hoger dan het langjarig gemiddelde …
Normaal telt december hier gemiddeld ca. 12 vorstdagen (minimumtemperatuur lager dan 0,0 °C). In 2011 heb ik in december slechts 2 vorstdagen kunnen noteren, omdat het alleen op 10 en 19 december even heel licht heeft gevroren. Over ijsdagen (maximumtemperatuur lager dan 0,0 °C) hoeven we het niet eens te hebben. Normaal zijn dat er gemiddeld 3 in december, ditmaal hebben ze zich niet voorgedaan. Van ijsvorming was dan ook geen sprake, het water kon rustig blijven stromen. Nou ja, rustig … Bij één van de sluizen in de Tjonger zocht het water zich op 17 december al wild kolkend een weg door de bypass van de sluis …
Na een kurkdroge novembermaand, waarin in ons tuintje slechts een schamele 4 mm regen viel en waarin de scheepvaart problemen kreeg als gevolg van de lage waterstand, werd in december de basis gelegd voor het extreem hoge water in het noorden van het land in de eerste week van 2012. In december viel in ons tuintje 154 mm regen, tegen normaal ca. 74 mm …
Geen wonder dus dat het water kolkend zijn weg stroomafwaarts zocht …
Ik sluit af met een foto van de zonsondergang van 17 december bij de Leijen. Deze foto heeft alles in zich om december te verbeelden: een beetje zon, veel donkere wolken en als we nog even zouden kunnen wachten weer een dikke regenbui …
Donderdag rond het middaguur werd door Wetterskip Fryslân het besluit genomen om It Eilân-Oost en een tweede retentiepolder onder water te zetten. Retentiepolders zijn gebieden aan de boezem, die ingericht zijn om op gecontroleerde wijze oppervlaktewater in te laten en om dit water tijdelijk te bergen. Om overstromingen in bewoonde gebieden te voorkomen worden deze polders ingezet bij hoge boezemwaterstanden …
Voor mijn fotomaatje en mij was dat aanleiding om donderdagmiddag even een kijkje te nemen op It Eilân. Terwijl we daar waren, zagen we in de verte een groepje mensen bij het waterinlaatkunstwerk van Fryslân’s eerste retentiepolder. Waarschijnlijk waren medewerkers van het waterschap op dat moment bezig om de waterinlaat open te zetten. We hebben nog even overwogen om daar te gaan kijken hoe het water de polder in zou stromen, maar de naderende bui weerhield ons van dat plan. En dat was achteraf bekeken maar goed ook …
Ik heb wel een filmpje gevonden, waarop te zien is hoe het water donderdagmiddag de polder in stroomde:
Omdat het volgens het waterschap naar schatting 24 uur zou duren, voordat de polder gevuld zou zijn met water, ben ik vrijdagmiddag opnieuw naar It Eilân gereden. Hieronder volgt een aantal foto’s waarop de verschillen tussen de donderdag en de vrijdag te zien zijn vanaf ongeveer dezelfde standpunten …
Donderdagmiddag, 14:04 uur:
Vrijdagmiddag, 13:55 uur:
Donderdagmiddag, 14:05 uur:
Vrijdagmiddag, 14:00 uur:
Donderdagmiddag, 14:12 uur:
Vrijdagmiddag, 14:11 uur:
Ik ben begonnen met een kaartje, en ik eindig ermee. Het gebied met de gele rand is de retentiepolder It Eilân-Oost, het gebied met de blauwe rand is de polder De Burd. Bij de Burd is donderdag een dijk doorgebroken, over een lengte van 200 meter stroomde water de polder in. Bewoners van het gebied hebben vervolgens het dringende advies gekregen om de polder te verlaten.
De waterstand in Fryslân blijft tot na het weekend gevaarlijk hoog, omdat er nog steeds niet afgestroomd kan worden naar de Waddenzee. De drie retentiepolders (It Eilân-Oost, de Soestpolder bij Burgum en een zandwinpunt bij Mildam) doen intussen hun werk, aldus het waterschap. Mede door inzet van It Eilân East als retentiegebied is het waterpeil op de boezem bij Grou met 2 centimeter gezakt, en dat kan net genoeg zijn om de grootste druk van de dijken en kaden af te halen …
De actuele stand van zaken is, dat het waterpeil van de Friese boezem is gezakt naar -34 NAP. Het streefpeil is -52 NAP, dus de situatie is nog steeds spannend. Zaterdagochtend zijn 100 medewerkers van Wetterskip Fryslân en collegawaterschappen uit heel Nederland het gebied in getrokken om herstelwerk aan de kades te doen.
Vrijdag 6 januari is 700 kilometer kade geïnspecteerd op verweking. Een kade die verweekt is, is verzadigd met water en moet gesteund worden door zand aan te brengen aan de voet. Dit gebeurt met kranen. De verwachting is dat de meeste herstelwerkzaamheden vandaag worden afgerond. Wat vandaag niet klaar komt, wordt zondag aangepakt.
Medewerkers van waterschappen uit heel Nederland zijn gisteren en vandaag naar Fryslân afgereisd om Wetterskip Fryslân te helpen bij het inspecteren van de kades. De hulp komt van de waterschappen Scheldestromen, Zuiderzeeland, Rijnland, Delfland, Aa en Maas, , Rivierenland, Rijn en IJssel, Schieland en de Krimpenerwaard, Stichtse Rijnland en Waternet.
Gistermiddag heb ik tussen twee stormen door even een rondje gereden in de buurt van Oudega en Earnewâld. Op steeds meer weilanden ontstaan kleine meertjes, omdat het water niet meer weg kan uit de greppels. De grond is compleet verzadigd en afvoeren van het water wordt steeds moeilijker vanwege de hoge waterstand. Bij Earnewâld was een groep ganzen op zoek naar een droog stukje grond …
Bij de Hooidammen treedt de Wijde Ee langzaam maar zeker verder buiten zijn oevers …
Bij de picknicktafels aan de Wijde Ee is het slecht picknicken momenteel …
Al dat water moet ergens naar toe en dat valt op dit moment niet mee. Normaal gesproken wordt er veel water afgevoerd naar het Lauwersmeer en van daar gaat het via spuisluizen naar de Waddenzee. Omdat het water in de Waddenzee momenteel hoog wordt opgestuwd, kan er niet gespuid worden …
Hoewel er de laatste jaren hard is gewerkt om de dijken en kaden op verschillende plaatsen in de provincie te verhogen, stroomt het water momenteel op meerdere plaatsen over kaden de polders in. Het waterpeil in de Friese boezem is gestegen tot boven NAP. terwijl het normaal ca. 30 cm onder NAP staat. Om het waterpeil op de Friese boezem niet nog meer te laten oplopen laat het Wetterskip Fryslân verschillende polders, zoals de retentiepolder It Eilan-Oost onder water lopen. Daarnaast draaien alle gemalen, inclusief het Woudagemaal bij Lemmer volop. ’s Werelds grootste stoomgemaal pompt daar iedere minuut 4,5 miljoen liter water naar het IJsselmeer …
Het Woudagemaal, dat op de Werelderfgoed lijst staat, ontpopte zich de afgelopen dagen als een grote publiekstrekker. Gisteren kwamen er 2.500 bezoekers op het gemaal af. Om alle bezoekers de kans te geven een rondleiding te maken, zag de directie van het gemaal en het bezoekerscentrum zich halverwege de middag genoodzaakt om de deuren tijdelijk te sluiten. Het is mij in maart 2006 gelukt om me ongezien aan de groep te onttrekken, waardoor ik wat meer rust had om foto’s te maken, dat zal dezer dagen vast niet meer lukken …
Gisteravond herinnerde ik me ineens dat ik in 2006 niet alleen een uitgebreide fotoserie van het gemaal heb gemaakt, maar ook een 3:27 min. durend filmpje onder de titel “Woudagemaal – Stoomkathedraal”. Het voordeel van video is, dat je er beweging en geluid bij hebt, en dat is zeker bij dit prachtige stoomgemaal een grote meerwaarde. Je ziet de zuigerstangen heen en weer dansen, je hoort het sissen en tikken van die machtige machines, en je ziet hoe de mannen van Wetterskip Fryslân voortdurend met oliekannen, -spuiten en -kwasten in de weer zijn om alles soepel te laten draaien …
“Waar waren we ook weer gebleven …?” Met die vraag begon Geert Mak vrijwel alle afleveringen van de tv-serie “In Europa“.
Tijdens mijn kuier door De Deelen was ik maandagmiddag bij het derde bankje op mijn route aangekomen. Omdat dit ook meteen het laatste bankje was, ben ik wat langer blijven zitten dan op het eerste bankje. Het zat er nog goed in de zon met uitzicht op het molentje …
Vriendelijk groetend liep er na enige tijd een groepje van vier mensen voorbij. Omdat ik geen zin had om meteen achter hen aan te lopen, liet ik er nog even wat tijd overheen gaan, voordat ik mijn weg weer vervolgde …
Kort nadat ik weer op pad was, kwam ik op het eilandje tussen de twee bruggetjes tot de ontdekking dat ik in een onnadenkende bui blijkbaar mijn stoute schoenen had aangetrokken …
Er was geen houden aan, of ik wilde of niet, ik moest en zou even door de bosschage naar de waterkant om even een paar plaatjes te schieten van het tweede bruggetje in tegenlicht …
Daarna was het tijd om het bruggetje over te steken, zodat ik mijn weg kon vervolgen over de legakker, die zich tussen twee petgaten voor me uitstrekte …
Intussen bleef ik de lucht goed in de gaten houden, want er pakten zich steeds meer donkere wolken samen. De wolken in zuidelijke richting vóór me vormden geen probleem, maar vanuit het noordwesten kwam weinig goeds naderbij …
Zodra ik de beschutting van de bomen achter me had gelaten en het laatste stukje over de verharde weg in westelijke richting liep, werd duidelijk dat niet alleen de bewolking was toegenomen, maar ook de wind. Op het kanaal naast me verschenen de eerste kleine schuimkopjes …
De wandeling was langer geworden dan ik me had voorgenomen, maar gelukkig, daar was de parkeerplaats. Blijkbaar waren er intussen meer mensen op het idee gekomen om hier even uit te waaien, ik telde wel 12 auto’s op de parkeerplaats. Volgens mij is dat een record …
Ik zat net in de auto uit te blazen, toen de eerste regendruppels op het raam uiteen spatten. Wat een timing. 🙂