Weerbeeld oktober 2013

Oktober was een bijzondere maand, en dat was het. Om te beginnen was het een uitzonderlijk zachte maand. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur van uit op 12,2 °C, tegen een langjarig gemiddelde van 10,3 °C over de periode 1971-2000. Daarmee schaart deze oktobermaand zich op de achtste plaats in de rij van tien zachtste oktobermaanden sinds het begin van de metingen in 1901. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur uit op 11,9°C tegen normaal over de periode 1971-2000 9,9 °C. Op 22 oktober liep de temperatuur in ons tuintje zelfs op tot 21,2 °C. In het Limburgse Ell werd op die dag 23,1 °C gehaald …

131109-temp-oktober

Terwijl de temperaturen in het begin van de maand in onze omgeving rond normale waarden lagen, lag er boven Oost-Europa een enorme bel koude lucht. Hierdoor trokken ganzen uit oostelijker contreien vroeger dan normaal naar onze omgeving. Dat leverde in de eerste week van oktober het ongebruikelijke beeld op van koeien die de weilanden bij Aldeboarn deelden met duizenden ganzen en een 15-tal grote zilverreigers …

131008-1519x

Over het algemeen was het hier in het noorden vrij rustig herfstweer. Ik heb de afgelopen maand dan ook op verschillende plaatsen fraaie weerspiegelingen op een rimpelloos wateroppervlak kunnen fotograferen, zoals hieronder bij de Leijen …

131016-1211x

Zo rustig was het echter niet overal. Vooral in het weekeinde van 11-13 oktober viel op veel plaatsen langdurig regen. Het KNMI gaf vanwege de grote hoeveelheid regen de één na hoogste waarschuwing (code oranje) af voor extreem weer. Op sommige plaatsen in de provincie Zuid-Holland viel in 24 uur ruim 120 mm. Veel andere plaatsen in Zeeland, Zuid-Holland en Utrecht kregen 75 mm of meer. Zulke hoeveelheden binnen één etmaal op zo’n grote schaal komen gemiddeld eens in de dertig jaar voor. Op het KNMI-station in De Bilt viel 161 mm, waarmee oktober hier op de vijfde plaats van natste maanden in ruim honderd jaar staat. In ons tuintje viel op die drie dagen slechts 15,5 mm regen. In totaal is er in oktober in ons tuintje zelfs minder regen gevallen dan normaal: 68 mm tegen normaal over de periode 1971-2000 ongeveer 74 mm …

131109-neerslag-oktober

Voor mijn gevoel duurde het dit jaar lang voordat de eerste herfstkleuren in de bomen verschenen. Een fraaie strakke scheiding tussen goudgele herfsttinten en groen gebladerte trof ik op 23 oktober in de buurt van Appelscha aan …

131023-1332x

Erg lang hebben we niet kunnen genieten van de herfstkleuren in het gebladerte. Op maandag 28 oktober trok een zware storm over een deel van het land. Enige tijd gold voor groot deel van het land zelfs een weeralarm (code rood) voor zeer zware windstoten van meer dan 100 km/uur. Op Vlieland en Lauwersoog werden windstoten gemeten van 151 km/uur. In het Waddengebied stond enige tijd een zeer zware storm, windkracht 11, een uurgemiddelde windsnelheid die sinds de storm van 25 januari 1990 niet was bereikt.

De gemeente Smallingerland schat dat er in en rond Drachten ca. 1.000 bomen zijn geveld. In omliggende gemeenten is het niet veel anders, er is in de wijde omtrek vrijwel geen straat of weg te vinden waar geen boom is omgewaaid of afgebroken. Alleen al in Fryslân zijn er dan ook duizenden bomen tegen de vlakte gegaan …

131031-1052x

Maar ach, alles is betrekkelijk, de tyfoon Haiyan die de afgelopen twee dagen de Filipijnen teisterde, heeft naar verluidt aan meer dan 1.200 mensen het leven gekost …   😦

Zilverreigers, ganzen en koeien

Vandaag het slot van het drieluik dat ik afgelopen dinsdag heb kunnen maken in de buurt van Aldeboarn. Na de twee koeien met het pasgeboren kalfje en de mooie witte buizerd zijn we nu toegekomen aan de zilverreigers, ganzen en koeien, die zich rondom de Fjûrlânswei (kaartje Google Maps) ophouden in de weilanden ten noorden van De Deelen …

131008-1511x

De ganzen bieden sinds enkele weken alweer een vertrouwd beeld in deze omgeving, het zijn er intussen geen honderden meer, maar vele duizenden. Dinsdag zag ik hier ook de eerste grote zilverreigers door de weilanden paraderen …

131008-1512x

Eerst één, toen twee, en al gauw kon ik vier grote zilverreigers tegelijk de foto zetten. Verdeeld over een aantal weilanden heb ik er in een kwartiertje tijd zeker vijftien stuks kunnen tellen. Zoveel had ik hier nog niet eerder bijeen gezien …

131008-1515x

Zo af en toe vloog er in de omringende weilanden ergens een groep ganzen op. Toen ik mijn camera op zo’n opvliegende groep richtte, kreeg ik behalve ganzen en zilverreigers ook koeien in beeld …

131008-1514x

Grote groepen ganzen zijn in deze omgeving niet vreemd, maar zoveel ganzen en koeien bij elkaar in één beeld maakt dit voor mijn gevoel toch wel tot een vrij uitzonderlijke situatie …

131008-1521x

Meestal worden de weilanden hier pas bevolkt door grote groepen ganzen als de koeien al op stal staan. Dit jaar zijn de ganzen er vroeg bij. De grote zilverreigers vormen het toefje slagroom op de taart …

131008-1523x

Weerbeeld september 2013

In de eerste dagen van september liepen de maximumtemperaturen geleidelijk op tot tropische waarden in een groot deel van ons land op 5 september. Zelfs bij Lauwersoog liep het kwik op die dag op tot ruim 29 ºC …

130905-1604x

Landelijk werd de hoogste temperatuur van de maand op 5 september genoteerd in het Limburgse Ell met 32,7 ºC. In ons tuintje liep het kwik die dag op tot 30,1 ºC. Ook op 6 september kon ik met 28, 4 ºC in ons tuintje nog een zomerse dag noteren, daarna liepen de temperaturen terug tot normale waarden voor de tijd van het jaar. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur in september uit op 14,2 ºC, daarmee was september in ons tuintje een halve graad warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 14,4 ºC …

131005-temp-september

Na de eerste week volgde een periode met wisselvallig, maar tamelijk rustig herfstweer.  Vanaf 20 september werd het weer in onze regio opnieuw bepaald door een hogedrukgebied. Er kwam weer meer ruimte voor de zon, waardoor onder andere vlinders zich weer veelvuldig lieten zien …

130904-1335x

Gemiddeld over het land viel er in september 109 mm regen tegen een langjarig gemiddelde van 78 mm. Volgens het KNMI was het daarmee de natste september sinds 2001, toen viel landelijk bezien 177 mm regen. De meeste neerslag viel in september in de westelijke kustprovincies en in de Achterhoek, lokaal werd daar 175 tot 185 mm afgetapt …

131005-neerslag-september

In ons tuintje viel in september met 85 mm ongeveer de normale hoeveelheid neerslag. Vooral op 16 september wisselden zon en felle hagelbuien elkaar regelmatig af   …

130916-1723xT

Onder invloed van het eerder genoemde hogedrukgebied kwam er in de laatste week van september voor de zoveelste keer dit jaar een oostelijke stroming op gang. Vooral in de nachtelijke uren was het gegak van overvliegende ganzen die hier komen overwinteren weer goed te horen. Rond het natuurgebied De Deelen streken de eerste groepen ganzen in de weilanden neer …

130930-1524x

Op 22 september werd in ons tuintje voor het laatste de 20 graden gehaald. Daarmee komt het aantal warme dagen (maximumtemperatuur 20 ºC of hoger) ondanks de late start van het zomerse weer in 2013 in ons tuintje op 71 stuks. Over de periode 1971-2000 haalden we gemiddeld 67 warme dagen per jaar, en in 2012 waren dat er 74.

Gakkende wintergasten

Al bijna een week lang is vooral in de nachtelijke uren het gegak van overvliegende ganzen weer goed te horen. Het is wat aan de vroege kant, maar het is wel ter verklaren met de koude oostelijke wind die er de laatste tijd vanuit de Russchische regionen onze kant op waait.

Om te kijken of de eerste wintergasten intussen al waren neergestreken in de ganzengedooggebieden in de buurt, heb ik gistermiddag een ritje door het weidegebied ten westen van Drachten gemaakt. Al bij De Wilgen trof ik een eerste groep ganzen aan. Veel meer ganzen zag ik later in een paar weilanden, die onderdeel uitmaken van het gedooggebied rondom De Deelen …

130930-1519x

Terwijl ik vanaf de Hooivaartsweg een paar foto’s maakte van een groep ganzen aan de andere kant van het kanaal, koos ietsje oostelijker van die plek een veel grotere groep ganzen bij de plas ineens luid gakkend het luchtruim …

130930-1525x

Het moest weer wennen om met zo’n grote groep vogels om te gaan, maar toch heb ik er nog een aardige close-up uit weten te persen …

130930-1523x

Het gewriemel van zulke grote groepen ganzen zal het beeld in deze omgeving ongetwijfeld weer bepalen in de komende maanden. En ze zullen ook hier vast weer veelvuldig te zien zijn, want vooral het opstijgen van zo’n grote groep ganzen is en blijft fascinerend om te zien èn te horen. Toch maar eens kijken of ik deze herfst en winter iets met video kan doen met die ganzen …

130930-1529x

Canadezen

Begin april kwam ik tussen Nij Beets en Tijnje langs een dijk waar twee Canadese ganzen mooi in het zonnetje stonden. Nadat ik een paar foto’s van ze had gemaakt, nam ik me voor om deze foto’s te bewaren voor half april …

130403-1156x

Half april is namelijk de tijd dat Fryslân in 1945 werd bevrijd, en daarbij speelden Canadezen een belangrijke rol. Nadat Appelscha op vrijdag 13 april 1945 als eerste Friese dorp in handen kwam van de geallieerden, rukten The Royal Canadian Dragoons (1st Armoured Car Regiment) gesteund door de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten (NBS) in hoog tempo verder op naar het noorden. Met veel tegenstand kregen de bevrijders niet te maken, de meeste Duitsers die nog in Fryslân zaten, waren op de vlucht. Helemaal zonder schermutselingen verliep het overigens niet …

130403-1154x

Terwijl de inwoners van het ten zuidoosten van Drachten gelegen Ureterp zich opmaakten voor de bevrijding, vond daar op 14 april 1945 nog een gevecht plaats tussen leden van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten en de laatste terugtrekkende Duitse soldaten. De overmacht van de Duitsers was te groot, waardoor de manschappen van de Binnenlandse Strijdkrachten zich terug moesten trekken. Gelukkig klonken er korte tijd later enkele zware schoten en rolde er een aantal Canadese tanks Ureterp in. Met hun zware wapens wisten de Canadezen het verzet van de Duitsers al gauw te breken, waarna ze meteen doorstootten naar Drachten …

130403-1153x

Drachten werd korte tijd later zonder noemenswaardige incidenten ingenomen door de geallieerden, die hun tocht meteen voortzetten in noordelijke en westelijke richting. De laatste Duitse tegenstand van betekenis op Friese bodem was uiteindelijk bij de Afsluitdijk. Na een hevige strijd gaven de Duitsers zich daar op 18 april over. De provincie was -op de eilanden na- bevrijd. Op 11 juni verlieten de laatste Duitse troepen de Waddeneilanden en waren Fryslân en Nederland weer echt helemaal vrij …

130403-1155x

Op www. archieven.nl trof ik een filmpje aan, dat een impressie geeft van de bevrijding van Drachten in april 1945. De Canadezen trekken de stad in, toegejuicht door de bevolking. De inwoners vieren de bevrijding met een bevrijdingsoptocht, vlagvertoon en een feestelijke bijeenkomst in het sportstadion met toespraken, muziek en samenzang: Bevrijding Drachten april 1945, 04-1945

Skywatch Friday 243

Het wachten is nog steeds op aangenaam voorjaarsweer in Nederland …

We’re still waiting for nice spring weather in the Netherlands …

130326-1227x

Dankzij een sterk hogedrukgebied boven de poolstreken is het hier nog steeds winters koud …

Thanks to an area of high pressure above the pole regions, it’s still freezing cold overhere …

Toen ik woensdag ’n wandeling maakte bij de Leijen, zag ik dat ’t meer weer helemaal was dichtgevroren. Dat heb ik eind maart niet eerder meegemaakt …

When I made a walk near the small lake Leijen on wednesday, I saw the lake was completely frozen again. I’ve never seen this in the end of March …

130326-1153x

De koude noordoosten wind zorgde aan de rand van de bevroren vlakte voor een akelig lage gevoelstemperatuur van pakweg -10 ºC …

The cold northeast wind blew across the frozen lake with a windchillfactor of about – 10 ºC …

130326-1157x

En toen ineens …

And then suddenly …

130326-1212x

Alsof ik het nog niet wist, verschenen er ten teken dat de winter nog niet voorbij was honderden ganzen boven de Leijen …

As if I didn’t know it already, as a sign winter wasn’t over yet, there were hundreds of geese flying over the lake …

130326-1214x

Hopelijk wordt het snel echt voorjaar, zodat de ganzen kunnen vertrekken naar hun broedgebieden …

I hope it will be spring soon, so the geese can leave for their nesting areas …

130326-1215x

Wil je meer Skywatch foto’s zien? Gewoon even op het logo klikken …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

skywatch

Maak er een mooi weekend van!
Wishing you all a wonderful weekend!

 

LCZ werkt zich uit een wak

Nadat de beide grauwe ganzen uit zicht waren verdwenen, lag het bevroren petgat in De Deelen er weer stil en verlaten bij. Dat stelt mij in de gelegenheid om even een paar opmerkingen te maken over de halsband van een van de ganzen. Op de website van Vogelonderzoek Nederland Sovon is te lezen dat die banden al ruim 20 jaar worden gebruikt:
“In Nederland zijn in de periode 1990-2009 op bijna 30 plaatsen in totaal ruim 2.500 Grauwe Ganzen met een halsband gemerkt. Al deze ganzen behoren tot de Nederlandse broedpopulatie. In de zestiger jaren was de Grauwe Gans in Nederland niet alleen een erg zeldzame, maar ook een welkome broedvogel. Plaatselijk werd de soort zelfs uitgezet in een poging een broedpopulatie te laten vestigen. Sinds de jaren zeventig is er sprake van een snelle toename van het aantal paren en in de afgelopen jaren is het zelfs één van de snelst toenemende broedvogelsoorten in Nederland.”

De rest van het betreffende artikel kun je hier lezen: “Ringen van grauwe ganzen …

130313-1412x

Ik heb begrepen, dat ervoor is gekozen om naast ringen om de poot ook halsbanden te gebruiken, omdat die vanaf grotere afstand beter af te lezen zijn dan de ringen om een poot. Het voordeel daarvan is, dat het ook voor leken als ondergetekende makkelijker is om waarnemingen door te geven. Voor de gans lijkt zo’n halsband me allerminst een aanwinst om jaloers op te zijn, maar er zal wel over nagedacht zijn, neem ik aan. Mijn waarneming van grauwe gans LCZ heb ik intussen ingevoerd op de website www.goosetrack.nl

130313-1402x

Terwijl ik daar wat op de oever van het bevroren petgat stond te mijmeren, zag ik na enige tijd vanuit een ooghoek dat gansje LCZ zich bij het boothuis opnieuw waggelend, schuifelend en glijdend op het dunne ijs waagde …

130313-1405x

Plotseling hoorde ik een beschaafd, maar niet te missen ‘krak’ …

130313-1406x

Dat was het sein om de camera maar even in de videomodus te zetten, zodat ik kon vastleggen hoe LCZ zich uit het wak werkte …

Uiteindelijk waggelden ze gezellig samen de vaste wal op.