Gistermiddag heb ik voor het eerst sinds begin januari weer eens een ritje gemaakt in de buurt van Oudega en Earnewâld …
Regelmatig trok er een bui met hagel of natte sneeuw over het polderlandschap …
Tussen de buien door waren de rietsnijders druk bezig om het riet binnen te halen en de ruigte te verbranden …
Nadat ik vorige week woensdag een bezoekje had gebracht aan de rietsnijders in de Weerribben, was het de volgende dag tijd om me in eigen omgeving weer op het ijs te gaan richten. Voordat ik naar de Jan Durkspolder zou gaan, waar vast al volop geschaatst zou worden, besloot ik even een kijkje bij de Leijen te nemen. Schaatsers verwachtte ik daar nog niet aan te treffen, maar ik was wel benieuwd hoe het ijs erbij zou liggen. Terwijl ik bij Doktersheide (kaartje Google Maps) naar het prieeltje op de oever van de Leijen liep, werd ik opnieuw geconfronteerd met rietsnijders, die ook hier profiteerden van het mooie winterweer. Het perceel bij het prieeltje was pas gemaaid en een deel van het riet wachtte nog op vervoer naar de weg …
Bij het prieeltje aangekomen, kon ik meteen vaststellen dat het ijs er ronduit fantastisch bij lag, zelden zo’n mooie ijsvloer gezien. Waar ik me over verbaasde, was dat er vlak voor het prieeltje al sporen van een schaatser op het ijs te zien waren. Veel meer dan 4, misschien 5 cm ijs zou er toch nog niet kunnen liggen, leek me …
Terwijl ik daar zo wat over stond te peinzen, meende ik vanuit de richting Opeinde het kenmerkende krassende geluid van een schaatser over het zingende ijs dichterbij te horen komen. En jawel, al snel zag ik door de rietkraag aan de rechterkant van het prieeltje een schim naderen …
Vriendelijk groetend passeerde hij me … de gek … De Leijen is weliswaar op de meeste plaatsen niet erg diep, maar het is op verschillende plaatsen toch wel diep genoeg om er te kunnen verdrinken. Omdat er vrijwel altijd stroming is tussen het Opeinder Kanaal aan de zuidkant van de Leijen en de Lits en de Burgumermar aan de noordkant van de plas, is het ijs op de Leijen op bepaalde plaatsen altijd wat langer onbetrouwbaar …
Ik vind het onbegrijpelijk dat zo’n man zich op zijn Friese noren, bijna in zomertenue en zonder ijsprikkers al na een paar nachten op deze ijsvloer waagt. Hemelsbreed hier 6 km vandaan ligt de Jan Durkspolder, daar groeit het gras bij wijze van spreken door het ijs heen, zo ondiep is het er … Ga daar dan toch schaatsen zo lang het buitenijs niet is vrijgegeven door de IJswegencentrale …
Verschillende reddingsacties om door het ijs gezakte schaatsers weer op het droge te krijgen hebben de afgelopen week weer handenvol geld gekost, en intussen is gistermiddag na een lange zoektocht in de Nieuwkoopse Plassen de eerste verdronken schaatser gevonden. Voorzitter Jan Oostenbrug van de Friesche IJsbond -dat is de vereniging van IJswegencetrales in Frylân- pleitte er gisteren voor dat mensen die zich op te dun ijs wagen en daar doorheen zakken, zelf de kosten van een reddingsactie maar moeten betalen. In zekere zin valt daar wel wat voor te zeggen, maar zo ver zal het voorlopig wel niet komen …
Natuurlijk, uit eigen ervaring weet ik dat er voor de liefhebber niets mooier is dan de eerste streken te kunnen zetten op zo’n maagdelijke ijsvloer, maar zeker aan het begin van zo’n winterperiode heb ik het verstand toch altijd wel laten prevaleren, en dat zouden meer mensen moeten doen!
Eindelijk hadden we gisteren dan de eerste echt zonnige dag van 2013 te pakken. Het was een uitgelezen dag om een belofte gestand te doen. Nog niet zo lang geleden heb ik me namelijk laten ontvallen, dat ik op een mooie winterdag weer eens een kijkje zou nemen bij de rietsnijders in de rietlanden bij de buurtschap Nederland in de Kop van Overijssel, die een hoofdrol speelden in mijn documentaire “Werk in het Weerribbenriet” …
Toen ik rond 13:00 uur in het rietland aankwam, was rietsnijder Jan al met een rietmaaier aan het werk te midden van het goudgele riet, waarvan de pluimen door het ontbreken van wind slechts zachtjes heen en weer deinden …
Al snel arriveerde zijn partner Klaas met zwaarder materieel op de aanhanger. Nu er eindelijk een eind was gekomen aan het relatief warme en vooral natte weer in december en begin januari kon de tractor met de bredere rietmaaier weer worden ingezet …
Veel tijd om te praten hadden de mannen natuurlijk niet, want er was de laatste weken door het natte weer al meer tijd verloren gegaan dan hen lief was. Ook vorige week hadden ze maar twee dagen in het rietland kunnen werken, ze moeten nu hun slag slaan door optimaal te profiteren van de winterse omstandigheden …
En terwijl de rietsnijder op zijn tractor aan het werk ging, begon zijn trouwe gezel aan zijn eigen rondgang over het rietland …
De rietsnijders zijn blij met de vorst, omdat het hun werk veel makkelijker maakt en het droge weer komt ook de kwaliteit van het riet ten goede. Wat de rietsnijders betreft had het nog wel wat harder mogen vriezen. Meer dan matige vorst hebben we hier in het noorden nog niet gehad, en dat is ook in het rietland merkbaar. Langs de hoger gelegen kanten van een perceel riet werkte het nog het makkelijkst. Daar was de bodem hard en stevig …
Dat het nog steeds niet echt streng heeft gevroren, kon ik even later uit eigen waarneming vaststellen, toen ik naar het midden van één van de percelen liep om ook daar nog even een foto te maken van de rietsnijder met zijn rietmaaier. De bodem van het rietland bestaat hier eigenlijk uit een drijvend vegetatiedek, dat bijeen wordt gehouden door vervlechtende wortelstelsels. Ik voelde deze zogenaamde kragge onder mijn voeten op en neer deinen, terwijl ik er overheen liep, en ik moest oppassen om niet door het brosse ijs heen te trappen. Vlak voordat ik vertrok, kwam de rietmaaier die op de foto hieronder over de kragge rijdt, zelfs even vast te zitten. Dus met die kou valt het nog alleszins mee …
Het vastraken van de rietmaaier was slechts een kleine tegenslag. Veel vervelender was het probleem dat zich voordeed met de rietmaaier op de tractor. Op een bepaald moment zag ik vanaf enige afstand dat Klaas wel erg veel ruigte uit de maaier trok en wegwierp …
Nadat ik de beide rietsnijders enige tijd bij de tractor had zien overleggen, zag ik ze korte tijd later samen al kijkend en speurend over het pas met de tractor gemaaide deel van het rietland lopen. Blijkbaar zochten ze iets …
En dat bleek enige tijd later inderdaad het geval te zijn. Er was een onderdeel van de rietmaaier afgebroken, waardoor er zich opnieuw problemen voordeden, zoals die ook al in de film “Werk in de Weerribben” te zien waren. Veel sneller dan was voorzien werd de tractor met de maaier weer op de aanhanger gereden. Na mijn vertrek zal waarschijnlijk de kleine en oudere rietmaaier in stelling zijn gebracht. Hopelijk is het gisteravond gelukt om een (provisorische) oplossing te vinden voor het probleem, want het zou doodzonde zijn als de tractor uitgerekend in deze winterse toptijd niet meer kan worden gebruikt …
Succes met de oogst verder, mannen. Voor jullie, voor de schaatsliefhebbers en niet te vergeten voor mezelf hoop ik dat dit schone winterweer voorlopig nog een tijdje blijft voortduren. 🙂
In de 17-delige serie “De lange witte winter” wordt m.b.v. foto- en videomateriaal een beeld geschetst van de sneeuwrijke winter van 2009-2010 in Fryslân. Ieder filmpje duurt ongeveer 10 minuten …
Deel 9 is getiteld “In het rietland”. In deze aflevering kijken we onder andere nogmaals rond bij de rietsnijders in de witte winterse Weerribben en bij het rietland aan de oever van de Leijen bij Doktersheide …
Zondag 20 januari volgt deel 10: “IJspret”. Ondanks de grote hoeveelheid sneeuw die de winter vrijwel continue wit kleurde, kwamen ook de schaatsers aan hun trekken …
In de 17-delige serie “De lange witte winter” wordt m.b.v. foto- en videomateriaal een beeld geschetst van de sneeuwrijke winter van 2009-2010 in Fryslân. Ieder filmpje duurt ongeveer 10 minuten …
Deel 5 is getiteld “In de witte Weerribben” en speelt zich af op 21 december 2009. Zodra de autosnelwegen en de belangrijkste doorgaande wegen in het noorden weer berijdbaar waren, ben ik op pad gegaan voor een ritje naar de Kop van Overijssel. In de besneeuwde Weerribben trof ik bij de buurtschap Nederland o.a. een paar rietsnijders aan, die op het ijs bezig waren om hun oogst binnen te halen …
Ook dit deel van “De lange witte winter” kan op volledig scherm in HD kwaliteit worden bekeken.
Morgen, Tweede Kerstdag volgt deel 6: “Whiteout – 1”, waarin een combinatie van sneeuw en mist voor bijzondere beelden zorgt.
Met ingang van vandaag hoop ik hier de komende weken of maanden iedere zondag een videofilmpje te presenteren. Aan het eind van de winter van 2009-2010 heb ik al mijn foto’s en video-opnamen van die sneeuwrijke winter verwerkt tot een vierdelige DVD-serie getiteld “De lange witte winter”. Omdat het hele project in totaal 16 filmpjes van ieder ca. 10 minuten bevat, zal ik -om er aan het eind van de winter doorheen te zijn- ook op de feestdagen een deel van deze serie publiceren …
Maar ik begin de zondagse video’s met een ander project. Zoals de trouwe volgers van mijn weblog weten, heb ik in 2010 en 2011 door de seizoenen heen opnamen gemaakt van de werkzaamheden van de riettelers, -snijders en -binders in de Kop van Overijssel. Uiteindelijk heb ik dat project begin 2012 afgerond met de presentatie van de DVD “Werk in het Weerribbenriet” aan Klaas Pen en zijn compagnon Jan Driezen, die de DVD mede mogelijk hebben gemaakt. Inmiddels heb ik het afgelopen jaar een aantal van deze DVD’s verkocht, en nu is het tijd om jullie er ook even een blik op te gunnen …
Omdat ik de volledige versie van 54 minuten wat al teveel van het goede vind voor op YouTube, heb ik er een korte trailer van 4 minuten van gemaakt. Wellicht komt er nog eens een moment dat ik de complete film in 2 of 3 delen op YouTube zet, voorlopig zit dat er echter niet in. Heb je belangstelling voor de volledige film, neem dan even contact op via de mail, wellicht valt er iets te regelen…
Tijdens mijn zoektocht naar een nieuwe camera kwam ik op internet uiteindelijk uit op twee camera’s die mogelijk aan mijn verwachtingen en vereisten zouden kunnen voldoen. Toen ik vorige week woensdag nog steeds dubbend en wikkend en wegend in de winkel stond, maakte de verkoper het me ineens een stuk makkelijker: welke van de beide camera’s ik ook zou kiezen, als ik niet tevreden was, zou ik hem altijd binnen twee weken nog mogen omruilen voor de andere …
En dus stapte ik een halfuurtje later de winkel uit met de Canon Powershot SX50 HS. En dat was niks te vroeg, want ’s avonds kreeg ik een telefoontje van één van de riettelers in wiens opdracht ik nog steeds bezig ben met een film over het werk van de rietsnijders in De Weerribben. Hij zou graag willen dat ik zaterdagmiddag naar het rietland kwam om de laatste opnamen te maken …
Het grootste deel van het rietland was intussen al kaalgeschoren, en overal lagen bossen riet te drogen. Dankzij het voor de rietsnijders gunstige winterweer met vanaf half januari weinig sneeuw en veel ijs, lagen de mannen bijna een maand voor op schema …
De laatste afvalresten, de zogenaamde ruigte, was her en der op bultjes verzameld en werd door één van de rietsnijders in brand gestoken. Dat legitiem vuurtje stoken (nog wel …) is toch wel een van de aantrekkelijke kanten van het werk, lijkt me, maar daar kwam ik niet voor …
Er moesten nog wat opnamen gemaakt worden van één van de rietmaaiers, daarbij gaat het niet om de maaier die voor op een tractor is gemonteerd, want die heb ik vorig jaar al uitgebreid in beeld genomen …
Nee, het gaat om de handmaaier, die hieronder in de verte te zien is, terwijl hij zich een pad baant door één van de laatste stukken rietland die nog gemaaid moesten worden …
In gezelschap van de trouwe hond van één van de rietsnijders, die altijd met de baas naar het werk gaat, wacht ik rustig in het zonnetje en in de nog frisse wind op de terugkomst van man en maaier …
Kijk, daar komt hij weer aan, dat komt mooi uit, want nu kan ik jullie nog mooi even een videosnippertje laten zien van de SX40 HS …
Binnenkort nog wel het een en ander over mijn nieuwe camera, maar de eerste resultaten zijn veelbelovend.
Afanja's Weblog 