Zoals wel vaker, was ik dinsdag ruim op tijd van huis gegaan voor mijn afspraak in het Weinterper Skar. Dat gaf me onderweg mooi de tijd om nog even te stoppen bij de brug in de N381 over het riviertje het Koningsdiep …
Bijna bewegingsloos meanderde het Koningsdiep traag door het berijpte winterlandschap …
Kijkend naar de ijsvorming, zat er zo weinig beweging in het water, dat Koning Winter in de bocht van de rivier na twee nachten met matige vorst al grip begon te krijgen op het Koningsdiep …
Na twee nachten met lichte tot matige vorst zou het best eens kunnen, dat de eerste schaatsers de smalle ijzers onder zouden binden om een eerste rondje te maken op het landijs bij de Hooidammen ten westen van Drachten, bedacht ik me gisteren na afloop van mijn afspraak in het Weinterper Skar. En dus ben ik daar vervolgens maar even naar toe gereden …
Ter plekke was meteen duidelijk, dat mijn ingeving de juiste was geweest, want er was inderdaad een handjevol mensen dat zich op het dunne ijs waagde …
De aanblik van de over het ijs zwierende schaatsers en het geluid van het zingende ijs deden mijn bloed nog wat sneller stromen, maar nu de dooi intussen weer is ingevallen, heb ik mijn schaatsen nog maar even in het vet laten zitten …
Vorige week werd ik via het bureau van Project N381 benaderd door Ingrid Spijkers van ‘Wij van PS‘. Zij is in opdracht van de provincie bezig met een boek over de vernieuwing van de N381 en alles wat daarmee annex is. In het kader daarvan wilde ze graag een gesprek met mij hebben, omdat mijn verhaal en foto’s m.b.t. de veranderingen in het Weinterper Skar wellicht bruikbaar zijn voor dit boek …
Een afspraak was snel gemaakt. Omdat Ingrid het gesprek graag op locatie wilde voeren, troffen we elkaar vanmorgen om elf uur in werkelijk prachtige winterse omstandigheden op de parkeerplaats aan de oostkant van het Weinterper Skar …
Meteen al genoeglijk pratend, wandelden we samen naar de nog licht berijpte heide. Onderweg hebben we natuurlijk even halt gehouden bij het nieuwe bankje aan het oostelijke pad, maar de rijp op de liggende delen nodigde helaas niet echt uit om er ook even te gaan zitten. Gelukkig heb ik dat met dit fantastische winterweer ook aanzienlijk minder snel nodig. In de huidige omstandigheden kan ik zeker twee, op goeie dagen misschien wel drie keer zo ver lopen als in de beklemmende septemberwarmte …
Nadat we later op de parkeerplaats afscheid hadden genomen, heb ik mijn viskrukje nog even uit de auto gehaald om nog even wat macro-opnamen te maken van de vele fonkelende ijskristallen op de berijpte bladeren …
Omdat het vandaag voorlopig weer de laatste winterdag is en het twee nachten achtereen lekker heeft gevroren, besloot ik vervolgens nog even naar de Hooidammen te rijden om te kijken of daar al geschaatst werd. En jawel, daar werden alweer heel wat eerste streken gezet door de liefhebbers van natuurijs. Foto’s daarvan zullen hier ongetwijfeld in de loop van de week verschijnen …
Deze watersporter doorkruiste vorige week per kano de Jan Durkspolder …
Ik moet er niet aan denken, want het ijs lag hier en daar nog in de sloten …
Voor de verandering begin ik het maandelijkse weeroverzicht eens met de neerslag, want het weerbeeld van januari werd hier in het noorden voor een belangrijk deel bepaald door neerslag. Het begon op 4 januari met een laagje sneeuw dat voor een mooi winters sfeertje in de tuin zorgde …
(De kleine foto’s in dit logje kunnen worden vergroot door erop te klikken)
In totaal viel er in januari 82 mm neerslag in ons tuintje. Dat was weliswaar zo’n 15 mm meer dan normaal over de periode 1971-2000, maar kijkend naar het gemiddelde van 102 mm over het land, mogen we hier toch weer niet klagen. In het zuidwesten viel volgens het KNMI plaatselijk zelfs ruim 160 mm neerslag. Kijkend naar de bovenstaande foto’s zou je kunnen denken dat januari weer eens een echte sneeuwmaand was, maar schijn bedriegt. Feitelijk viel er alleen op 4 en 19 januari een paar cm sneeuw, gedurende de rest van de maand viel de neerslag weer gewoon in de vorm van regen …
Op 4 januari daalde de temperatuur in de vroege ochtend tot onder het vriespunt. Omdat daarbij af en toe regende, ontstond een spiegelgladde ijslaag die zeer hinderlijk was voor het verkeer. Het KNMI kondigde Code Rood af en adviseerde om niet de weg op te gaan als het niet beslist nodig was. Het openbaar vervoer reed in de noordelijke provincies mondjesmaat of helemaal niet, en de meeste scholen gingen drie dagen dicht. Een vergelijkbare hardnekkige ijzelsituatie hadden we hier sinds begin maart 1987 niet meer gehad. Voor het verkeer was het lastig, maar voor de fotograaf bood het weer een buitenkansje om wat ijzige kleinoodjes vast te leggen …
Januari begon zoals december was geëindigd: zacht. Op Nieuwjaarsdag liep de temperatuur op tot 10 ºC, maar vanaf 2 januari daalde temperatuur in rap tempo naar echt winterse waarden. Van 4 tot 7 januari lag de vorstgrens vrijwel stil boven ons land. In het zuiden was het 7-10 graden boven nul, in het noorden vroor het licht. Voor het eerst sinds 11 maart 2013 bleef de temperatuur op 5 januari in een groot deel van de provincie weer eens onder nul: een echte ijsdag …
In totaal heb ik drie ijsdagen kunnen noteren. Dat hadden er 4 kunnen zijn, ware het niet dat de temperatuur op 4 januari pas ’s nachts even na vieren onder nul daalde. Omdat de temperatuur in de eerste 4 uren in van nacht van 4 januari net boven het vriespunt was, mag de 4e januari formeel geen echte ijsdag worden genoemd. Maar ach, wat maakt het uit, we hadden in de eerste week van het jaar al meer ijsdagen gehad dan in heel 2015 …
Vanaf 8 januari was de ergste kou eerst weer even uit de lucht, waarna van 17 tot 23 januari opnieuw een koudere periode volgde. Tweemaal was er zelfs even sprake van matige vorst (temperatuur tussen -5,1 en -10,0 °C). Omdat de maximumtemperatuur op die dagen ook maar nauwelijks boven het vriespunt kwam, kon er op twee dagen hier en daar zelfs voorzichtig worden geschaatst op ondergelopen land …
Vanaf 23 januari was het weer gedaan met het winterweer. De temperatuur liep op 25 januari zelfs op tot ruim 13 ºC, en we kwamen weer in de greep van een zuidwestelijke stroming met regen en veelal een harde tot stormachtige wind. De gemiddelde temperatuur over januari kwam in ons tuintje uiteindelijk uit op 3,4 ºC, ruim 1 graad boven het normale gemiddelde over de periode 1971-2000 …
Dankzij een pittige eindsprint in de laatste twee maanden van het jaar gaat 2015 met een gemiddelde temperatuur van 10,2 ºC in ons tuintje als een zeer warm jaar de boeken in. Daar leek het echter lange tijd niet op, want 2015 kende een vreemd temperatuurverloop …
Januari en februari verliepen met gemiddelde temperaturen van respectievelijk 3,5 ºC en 2,9 ºC zeer zacht. Van echt winterweer was dan ook nauwelijks sprake. In januari heeft er tijdelijk een dun vliesje ijs op het water gelegen en in februari hadden we een paar dagen, waarop er een sfeervol laagje sneeuw lag, maar daar bleef het dan ook bij. De laagste temperatuur die ik in 2015 in ons tuintje heb kunnen noteren was -6,8 ºC op 23 januari …
Na een zachte winter volgden een koel voorjaar en een kille start van de zomer. Vooral mei en juni verliepen koeler dan we de laatste jaren gewend waren, juni leverde zelfs maar één echte zomerse dag (maximumtemperatuur 25,0 °C of hoger) en één tropische dag (maximumtemperatuur 30,0 °C of hoger) op. Maar dat werd ruimschoots gecompenseerd door juli en augustus …
Juli ging meteen uit de startblokken met een hittegolf. Er is in ons land sprake van een landelijke hittegolf, zodra er bij het KNMI in De Bilt sprake is van een opeenvolgende periode van minstens vijf zomerse dagen (maximumtemperatuur 25,0 °C of hoger), waarvan minstens drie tropische (maximumtemperatuur 30,0 °C of hoger). Zo’n periode startte in De Bilt op 30 juni en duurde in totaal zes dagen. Op 6 juli zakte de temperatuur in De Bilt weer onder de 25,0 °C …
Bij ons duurde de hittegolf 5 dagen met een maximumtemperatuur van 34,2 °C op 2 juli. Op 5 juli kwam er met een felle onweersbui, die in korte tijd 30 mm water in ons tuintje achterliet, een eind aan de hittegolf. De bovenstaande grafiek laat goed zien hoe de maximumtemperaturen in de zomer van 2015 op en neer bleven dansen. Regelmatig werd de warmte tijdelijk verdreven door onweersbuien …
Juist het voortdurend op en neer gaan van de temperaturen zorgde ervoor dat het niet bepaald mijn zomer was. Warmte is voor mensen met MS toch al geen pretje, maar de aanhoudende temperatuurschommelingen maakten het nog net wat moeilijker om daar mee om te gaan. Uiteindelijk heb ik me er weer goed doorheen weten te worstelen. Op naar de zomer van 2016, hopelijk verloopt die iets gelijkmatiger …
2015 was in onze omgeving ook een tamelijk nat jaar. Over de periode 1971-2000 viel hier gemiddeld ongeveer 770 mm per jaar, in 2015 heb ik in ons tuintje 838 mm afgetapt. vooral januari, juli, augustus en november verliepen nat …
In mijn meetreeks over de periode 2003 – 2015 komt het jaar 2015 in ons tuintje samen met 2003, 2005 en 2008 op een gedeelde vierde plaats. Met een gemiddelde temperatuur van 10,2 °C was 2015 ruim 1 graad warmer was dan het gemiddelde over de periode 1971-2000. En met een gemiddelde temperatuur van 10,0°C waren ook de laatste 13 jaar bijna een graad warmer dan het gemiddelde over de jaren 1971-2000. En met die trend zijn we geen uitzondering, want 2015 was ook over heel Europa en wereldwijd het warmste jaar sinds het begin van de metingen …
Tot slot nog een overzicht van kou en warmte in ons tuintje in 2015. De meest opvallende cijfers: we hadden geen enkele ijsdag (een dag waarop het de volle 24 uur blijft vriezen) en maar amper de helft van het normale aantal dagen waarop het tot vorst kwam (36 in plaats van 61). Over strenge vorst hoefden we het in 2015 helemaal niet te hebben …
Het aantal zomerse dagen (maximumtemperatuur 25 °C of hoger) lag met 17 vrijwel gelijk aan het langjarig gemiddelde van 18 over de periode 1971-2000. Het aantal tropische dagen (maximumtemperatuur 30 °C of hoger) lag met 5 een stukje hoger dan het gemiddelde van drie …
Hiermee hoop ik het wisselende, maar uiteindelijk warme weerbeeld van 2015 in onze omgeving aardig te hebben geschetst. Wie nog meer informatie zoekt, kan terecht bij het KNMI in De Bilt.
’t Is alsof de duvel ermee speelt, uitgerekend met deze prachtige winterdagen word ik weer eens geplaagd door een scala aan geniepige pijntjes …
Een mooie winterwandeling zit er dus niet, en omdat de vogeltjes het ook laten afweten, heb ik de camera maar even op de vijver gericht …
Close-ups van het fragiele ijsvloertje dat Koning Winter vannacht heeft geprepareerd, leveren in mijn ogen weer fraaie abstracties op …
Afanja's Weblog 