Zoals wel vaker, was ik dinsdag ruim op tijd van huis gegaan voor mijn afspraak in het Weinterper Skar. Dat gaf me onderweg mooi de tijd om nog even te stoppen bij de brug in de N381 over het riviertje het Koningsdiep …
Bijna bewegingsloos meanderde het Koningsdiep traag door het berijpte winterlandschap …
Kijkend naar de ijsvorming, zat er zo weinig beweging in het water, dat Koning Winter in de bocht van de rivier na twee nachten met matige vorst al grip begon te krijgen op het Koningsdiep …
Na twee nachten met lichte tot matige vorst zou het best eens kunnen, dat de eerste schaatsers de smalle ijzers onder zouden binden om een eerste rondje te maken op het landijs bij de Hooidammen ten westen van Drachten, bedacht ik me gisteren na afloop van mijn afspraak in het Weinterper Skar. En dus ben ik daar vervolgens maar even naar toe gereden …
Ter plekke was meteen duidelijk, dat mijn ingeving de juiste was geweest, want er was inderdaad een handjevol mensen dat zich op het dunne ijs waagde …
De aanblik van de over het ijs zwierende schaatsers en het geluid van het zingende ijs deden mijn bloed nog wat sneller stromen, maar nu de dooi intussen weer is ingevallen, heb ik mijn schaatsen nog maar even in het vet laten zitten …
Nu ik eenmaal bezig ben met een inhaalslag om mijn weercijfertjes wat te ordenen, ga ik meteen maar even door met de afgelopen winter, die eigenlijk die naam nauwelijks waard is. Met in De Bilt een gemiddelde temperatuur van 6,3 °C en in ons tuintje een gemiddelde temperatuur van 5,3 °C was de winter van 2015-2016 de op één na zachtste sinds het begin van de regelmatige temperatuurmetingen in 1706. Alleen de winter van 2006-2007 was nog een fractie zachter. Maar laten we eerst eens kijken naar de neerslagcijfers …
De winter begon met een droge decembermaand, waarin er in ons tuintje slechts 49 mm neerslag viel tegen normaal ca. 74 mm. Januari was met 82 mm aan de natte kant en februari was met 70 mm tegen normaal ca. 44 mm ronduit een natte maand te noemen …
In totaal viel er in de drie wintermaanden in ons tuintje 201 mm neerslag. Dat is aanzienlijk meer dan het langjarig gemiddelde van 185 mm over de periode 1971-2000, maar kijken we naar de afgelopen 14 jaar, dan ligt het toch onder het gemiddelde van 224 mm. Duidelijk is dat de winters sinds de eeuwwisseling gemiddeld natter verlopen dan in mijn jeugdjaren …
De neerslag viel bij ons niet alleen in de vorm van regen. Tijdens de koudere periode die we hier in het noordoosten van het land hadden, viel de neerslag geregeld in de vorm van sneeuw en/of ijzel. Vanaf 15 januari lag er in het uiterste noordoosten van het land een sneeuwdek van ca. 10 cm, dat pas na het verdrijven van de kou op 22 januari weer verdween …
Dat brengt ons meteen bij de temperaturen. Na een uiterst zachte december, waarin de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uitkwam op 8,8 °C, en waarin ik geen enkel graadje vorst heb kunnen noteren, draaide de wind vanaf 3 januari naar oostelijke richtingen en werd koudere lucht aangevoerd. Hoger in de atmosfeer werd echter nog wel zachte lucht aangevoerd en dit leidde in onze omgeving op grote schaal tot ijzel. Drie dagen achtereen konden we hier in het noorden geen kant op, omdat er een dikke laag ijs op straten en stoepen lag. Het KNMI gaf meerdere dagen achtereen een weeralarm af (code rood). Op 19 en 20 januari kon er op ondergelopen land zelfs even worden geschaatst …
Eind januari werd het opnieuw zeer zacht. Uiteindelijk kwam temperatuur in ons tuintje in januari uit op 3,4 °C tegen een langjarig gemiddelde van 2,2 °C over de periode 1971-2000. Gisteren heb ik hier al laten zien, dat zachte en wat koudere tijdvakken elkaar in februari afwisselden, maar februari in haar geheel was opnieuw een zachte maand met in ons tuintje een gemiddelde temperatuur van 3,9 °C tegen 2,3 °C normaal …
In de afgelopen winter heb ik in ons tuintje 25 dagen met enige vorst kunnen noteren. 21 keer bleef het beperkt tot lichte vorst (wanneer het 0,1 tot 5,0 graden vriest) en slechts vier maal kwam het tot matige vorst (-5.1/-10,0 graden). Meer dan 3 ijsdagen (dagen waarop het de hele dag blijft vriezen) heb ik deze winter niet kunnen noteren, in de periode 1971-2000 waren dat er gemiddeld 12 per jaar …
Kortom: het was wat mij betreft opnieuw een winter om maar snel te vergeten. Maar voorlopig gaat hij de boeken in als de op één na zachtste winter sinds het begin van de regelmatige temperatuurmetingen in 1706. Met een gemiddelde temperatuur van 5,3 °C in ons tuintje, was de winter hier ruim tweemaal zo warm als de gemiddelde temperatuur van 2,6 °C van de winters in de jaren 1971-2000.
Het is de hoogste tijd om eens even een inhaalslag te maken met mijn weercijfertjes, want ik loop hopeloos achter. Als excuus kan ik opvoeren, dat mijn vorig jaar juli gekochte weerstation gisteren voor de tweede keer is verzonden ter reparatie, c.q. ter vervanging door een nieuw exemplaar. De buitenmodule vreet zijn batterijen binnen twee, drie weken leeg, en een eerste reparatie bleek helaas niet afdoende te zijn. Gelukkig kan mijn oude weerstation het als tijdelijke vervanger nog goed doen … Oftewel: gooi nooit je oude schoenen weg, voordat je de nieuwe hebt ingelopen …
Maar ter zake! Eerst maar eens kort terugblikken op het weer van februari, en dat doe ik zoals gebruikelijk niet alleen met grafieken, maar ook met een paar toepasselijke foto’s die ik in februari heb gemaakt. De bovenstaande foto heb ik op 23 februari gemaakt bij de Headammen ten westen van Drachten.
Ook februari was weer een zachte maand met in De Bilt een gemiddelde temperatuur van 4,6 °C, tegen een langjarig gemiddelde van 3,0 °C over de periode 1971-2000. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur uit op 3,9 °C, tegen een langjarig gemiddelde van 2,3 °C, over de periode 1971-2000 …
In de tweede decade van de maand was het zowel overdag als ’s nachts tijdelijk wat kouder, maar veel stelde het allemaal niet voor. Kouder dan -5,8 °C werd het niet. In totaal telde februari 11 nachten met lichte vorst en twee nachten met matige vorst. Van echt winterweer was dus ook in deze maand weer geen sprake, al hebben de vissen ook nu weer een paar dagen onder een dun laagje ijs moeten doorbrengen …
Februari was behalve zacht ook nat. Vooral aan het begin van de maand viel er vrijwel iedere dag regen, maar in de tweede helft van de maand was het niet veel beter. In ons tuintje is in totaal 70 mm regen gevallen, tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 44 mm. Landelijk was het niet veel beter, gemiddeld over het land viel er 73 mm neerslag tegen normaal ca. 57 mm …
Ik sluit dit overzicht af met een foto van de fotogenieke mist die de Wieden en de Weerribben op 12 februari een groot deel van de dag als een grijze voile omhulde …
Met tot dusver een gemiddelde temperatuur van 5 ºC is het een tamelijk modale maand maart. Dat was drie jaar geleden wel even anders, toen kwam de gemiddelde temperatuur uit op 1 ºC. Op 13 maart 2013 trof ik bij een temperatuur van ruim 4 graden in De Deelen een grauwe gans aan, die nogal worstelde met het ijs dat de petgaten toen nog bedekte …
Dit jaar stond ik daar op 12 maart ook weer even aan de waterkant en opnieuw zag ik vlak bij het boothuis van Staatsbosbeheer een paar grauwe ganzen. Bij een temperatuur van ruim 10 graden lieten ze zich op die dag rustig voort dobberen op het water …
Thuis gekomen zag ik, kijkend naar de halsband LCZ, dat het om dezelfde ganzen ging die ik hier drie jaar geleden ook heb gefotografeerd en gefilmd. Ik denk, dat we daarmee vast kunnen stellen, dat de zorgen die drie jaar geleden werden geuit over de halsband overbodig zijn …
Ik sluit af met het filmpje dat ik drie jaar geleden maakte over het geworstel van gans LCZ …
Deze watersporter doorkruiste vorige week per kano de Jan Durkspolder …
Ik moet er niet aan denken, want het ijs lag hier en daar nog in de sloten …
Voor de verandering begin ik het maandelijkse weeroverzicht eens met de neerslag, want het weerbeeld van januari werd hier in het noorden voor een belangrijk deel bepaald door neerslag. Het begon op 4 januari met een laagje sneeuw dat voor een mooi winters sfeertje in de tuin zorgde …
(De kleine foto’s in dit logje kunnen worden vergroot door erop te klikken)
In totaal viel er in januari 82 mm neerslag in ons tuintje. Dat was weliswaar zo’n 15 mm meer dan normaal over de periode 1971-2000, maar kijkend naar het gemiddelde van 102 mm over het land, mogen we hier toch weer niet klagen. In het zuidwesten viel volgens het KNMI plaatselijk zelfs ruim 160 mm neerslag. Kijkend naar de bovenstaande foto’s zou je kunnen denken dat januari weer eens een echte sneeuwmaand was, maar schijn bedriegt. Feitelijk viel er alleen op 4 en 19 januari een paar cm sneeuw, gedurende de rest van de maand viel de neerslag weer gewoon in de vorm van regen …
Op 4 januari daalde de temperatuur in de vroege ochtend tot onder het vriespunt. Omdat daarbij af en toe regende, ontstond een spiegelgladde ijslaag die zeer hinderlijk was voor het verkeer. Het KNMI kondigde Code Rood af en adviseerde om niet de weg op te gaan als het niet beslist nodig was. Het openbaar vervoer reed in de noordelijke provincies mondjesmaat of helemaal niet, en de meeste scholen gingen drie dagen dicht. Een vergelijkbare hardnekkige ijzelsituatie hadden we hier sinds begin maart 1987 niet meer gehad. Voor het verkeer was het lastig, maar voor de fotograaf bood het weer een buitenkansje om wat ijzige kleinoodjes vast te leggen …
Januari begon zoals december was geëindigd: zacht. Op Nieuwjaarsdag liep de temperatuur op tot 10 ºC, maar vanaf 2 januari daalde temperatuur in rap tempo naar echt winterse waarden. Van 4 tot 7 januari lag de vorstgrens vrijwel stil boven ons land. In het zuiden was het 7-10 graden boven nul, in het noorden vroor het licht. Voor het eerst sinds 11 maart 2013 bleef de temperatuur op 5 januari in een groot deel van de provincie weer eens onder nul: een echte ijsdag …
In totaal heb ik drie ijsdagen kunnen noteren. Dat hadden er 4 kunnen zijn, ware het niet dat de temperatuur op 4 januari pas ’s nachts even na vieren onder nul daalde. Omdat de temperatuur in de eerste 4 uren in van nacht van 4 januari net boven het vriespunt was, mag de 4e januari formeel geen echte ijsdag worden genoemd. Maar ach, wat maakt het uit, we hadden in de eerste week van het jaar al meer ijsdagen gehad dan in heel 2015 …
Vanaf 8 januari was de ergste kou eerst weer even uit de lucht, waarna van 17 tot 23 januari opnieuw een koudere periode volgde. Tweemaal was er zelfs even sprake van matige vorst (temperatuur tussen -5,1 en -10,0 °C). Omdat de maximumtemperatuur op die dagen ook maar nauwelijks boven het vriespunt kwam, kon er op twee dagen hier en daar zelfs voorzichtig worden geschaatst op ondergelopen land …
Vanaf 23 januari was het weer gedaan met het winterweer. De temperatuur liep op 25 januari zelfs op tot ruim 13 ºC, en we kwamen weer in de greep van een zuidwestelijke stroming met regen en veelal een harde tot stormachtige wind. De gemiddelde temperatuur over januari kwam in ons tuintje uiteindelijk uit op 3,4 ºC, ruim 1 graad boven het normale gemiddelde over de periode 1971-2000 …
Afanja's Weblog 